Кіріспе

Неміс бронедивизиясы

10-шы СС танк дивизиясы "Фрунсберг" (10. SS Panzerdivision "Frundsberg") – Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Германияның Вафен СС құрамындағы бронедивизия. Дивизияның алғашқы шайқастары 1944 жылдың сәуірінде Украинада өтті. Содан кейін бөлім батысқа ауыстырылды, онда Францияда және Арнемде одақтастармен шайқасты. Дивизия Померанияға көшірілді, одан кейін соғыс аяқталғанға дейін Берлиннің оңтүстік-шығысындағы Лузация аймағында күресті.

Тарих

Дивизия 16 ғасырдың неміс қолбасшысы Георг фон Фрунсбергтің есімімен "Фрунсберг" деген құрметті атақты алды. Дивизия негізінен мерзімі өткен әскерлерден құралған. Ол алғаш рет 1944 жылдың сәуірінде Тарнопольде әрекетке кірді, кейін Каменец-Подольскийдегі қамалдан оқшауланған неміс әскерлерін құтқаруға қатысты. Содан кейін дивизия одақтастардың десантына қарсы тұру үшін Нормандияға жіберілді, онда SS "Хоэнштауфен" дивизиясымен бірге одақтастардың "Эпсом" операциясына қарсы күреске қатысты. Олар шілде айының қалған бөлігін 112-ші және 113-ші төбелерге қарсы британдық шабуылдарды, әсіресе "Юпитер" операциясы кезінде тойтарып өткізді. Тамыз айында екі апта бойы британдықтарға қарсы "Көк пальто" операциясы мен Домфронт түбінде американдықтарға қарсы шайқасқаннан кейін дивизия Фалезде көптеген басқа бөлімшелер сияқты қоршауға түсті. Олар II SS Панцеркорпсы жүргізген қарсы шабуылға қатысуға тиіс болған, бірақ қамал ішіндегі шатасу мен хаостың салдарынан шабуыл сәтсіз аяқталды. SS 21-ші танк-гренадерлік полкі Сент-Ламбертке қарай шабуыл жасады, бірақ кері қайтарылды. Осыдан кейін "Фрунсбергтің" жоспарланған шабуылынан бас тартылып, оларға Сент-Ламберт пен Шамбуа арасында жарылуға бұйрық берілді. Дивизия ауыр шығынға ұшырады және Бельгияға шегінді, кейін Арнемге жақын жерге қайта құрылды. Нидерландыдағы Ниммеген қаласында "Базар бақшасы" операциясы кезінде одақтас әуе десанттық әскерлерімен шайқасты. Бірақ дивизия қазан айының басында Ниммегенге қарсы шабуылда ауыр зардап шекті. Қайта құрылғаннан кейін 1945 жылдың қаңтар айында Эльзаста шайқасты. Содан кейін дивизия Шығыс майданға жіберілді, онда Померанияда және содан кейін Саксонияда Қызыл Армияға қарсы шайқасты. Халбе қамалында қоршауға түскен дивизия Морицбург арқылы шегініп, Чехословакиядағы Теплице аймағына жетті, онда соғыстың соңында дивизия АҚШ армиясына берілді.

Белгілі тұлғалар

Неміс жазушысы және Нобель сыйлығының лауреаты Гюнтер Грасс 1944 жылдың қараша айында 17 жасында СС дивизиясында танк экипажының құрамында оқытылды. 1945 жылдың 25 сәуірінде жараланып, ауруханада тұтқынға түсті.