Кіріспе

Испаниядағы Ротадағы испандық-американдық теңіз базасы

Рота әскери-теңіз станциясы, сонымен қатар NAVSTA Рота (lang es) деп те аталады, испандық контр-адмирал басқаратын испандық АҚШ теңіз базасы. Кадис провинциясындағы Рота қаласында орналасқан NAVSTA Рота – Испаниядағы ең ірі американдық әскери қауымдастық, онда АҚШ Теңіз күштері мен АҚШ Теңіз жаяу әскерлерінің қызметкерлері орналасқан. Базада АҚШ армиясы мен АҚШ әуе күштерінің шағын бөлімшелері де бар.

Тарих

NAVSTA Rota 1953 жылдан бері пайдаланылып келеді, сол кезде Испания диктаторы Франсиско Франко Біріккен Ұлттар Ұйымының 1945 жылдан бері салған халықаралық санкцияларын жеңілдету мақсатында АҚШ-пен қарым-қатынасты күшейтті. Қазіргі кездегі база Кадис қаласының солтүстік жағалауында кең аумақты алып жатыр, бұл өңір ғасырлар бойы стратегиялық және теңіз маңыздылығымен ерекшеленеді.

Поларис субмариналары

Рота SSBN су асты кемелерінің алдыңғы базасына айналды, бұл өте маңызды болды, себебі Совет Одағы Ротадан ұшырылған Polaris зымырандарының жете алатын қашықтығында болды. 1964 жылғы 28 қаңтарда Теңіз операцияларының бас штабы 16-шы су асты кемелері эскадрильясын (SUBRON 16) Ротаға орналастырып, Proteus кемесіне мінгізді. Lafayette Polaris зымыранымен өзінің алғашқы Флоттық баллистикалық зымыран (FBM) ескерту патрулін аяқтады және Ротада алғашқы жөндеу және жабдықтау жұмыстарын бастады. 1970-ші жылдардың басында SUBRON 16-ға қарасты су асты кемелері "Посейдон" зымыранына түрлендіруді аяқтады. Бұл ауысу 1974 жылғы 14 қаңтарда Francis Scott Key Ротаға оралғанда толыққанды аяқталды. 1975 жылы Испания мен АҚШ арасындағы келісімдер SUBRON 16-ны Испаниядан шығаруды көздеді, ал Теңіз операцияларының бас штабы АҚШ-тың шығыс жағалауында жаңа жөндеу орнын іздеу үшін зерттеулер жүргізуді тапсырды. АҚШ Сенаты келісімді 1976 жылғы маусымда бекітті; ол эскадрильяның 1979 жылғы шілдеге дейін Испаниядан кетуін талап етті. 1976 жылғы қарашада Әскери-теңіз күштерінің хатшысы Кингс-Бейдегі Әскери-теңіз базасын жаңа жөндеу орны ретінде жариялады. VR 24 C-130F ұшақтарын пайдаланды және 1962 жылдан 1993 жылы қызметтен шығарылғанға дейін Ротада орналасқан. 1990-шы жылдардың басында АҚШ-та орналасқан P-3 Orion ұшақтарының патрульдік эскадрильясы NAVSTA Rota мен Азор аралдарындағы Лажес әуе базасы арасында бөлініп, Атлант мұхитында және Жерорта теңізінде совет теңіз кемелері мен су асты кемелерін қадағалап отырды. 1970-ші және 1980-ші жылдарда Жерорта теңізінде совет теңіз және су асты кемелерінің саны артқанда, Рота теңіз станциясы теңіз патрульдік ұшақтарына Гибралтар бұғазынан өткенге дейін, кезінде және кейін совет кемелерін үздіксіз бақылауға және қадағалауға мүмкіндік берді. Деректер содан кейін Алтыншы флот штабына жіберілді, сонымен қатар совет кемелерінің дыбыстық қолтаңбалары, жұмыс ерекшеліктері және соғыс қабілеттері туралы маңызды ақпараттар ұсынылды. Рота штабының Алтыншы флоттың алдыңғы есігін күзетудегі рөлі оларға Жерорта теңізінің қақпашылары деген лақап атты. Кеңес Одағының ыдырауымен назар 6-шы флоттың жаңа міндеттеріне бейімделуге ауысты. Суық соғыс кезінде патрульдік эскадрильялар алты ай сайын Рота мен Лажеске орналасуын ауыстырып, мерзімді түрде қысқа мерзімге Әскери-теңіз Әуе резервінің патрульдік эскадрильяларымен күшейтілді.

Салқын соғыстың аяқталуы

1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қысқартылуы, әсіресе Суық соғыстың аяқталуынан кейін, базаның халқы күрт азайды. АҚШ Әскери-теңіз күштері кешеннің шамамен бір бөлігін пайдаланады. Ротада 4 мыңға жуық америкалық тұрады, оның ішінде әскери қызметшілер, азаматтық персонал және олардың отбасылары.

Ракетаға қарсы қалқан

2011 жылдың 5 қазанында АҚШ қорғаныс министрі Панетта АҚШ Әскери-теңіз күштері Жерорта теңізіндегі өздерінің қатысуын күшейту және Еуропалық кезеңдік бейімделу жобасы (EPAA) аясында НАТО-ның зымыранға қарсы қорғанысын нығайту мақсатында Ротада төрт Aegis соғыс кемесін орналастыратынын хабарлады. 2015 жылға қарай, Арли Берк, Росс, Портер және Рузвельт сияқты төрт американдық эсминеці зымыранға қарсы қорғаныс жүйесінің бір бөлігі ретінде Рота әскери-теңіз базасына тұрақты түрде орналастырылды. 2021 жылы база 2021 жылғы Кабулдан эвакуациялау кезінде тасымалданған мыңдаған ауғанстандық босқындарға уақытша баспана берді. 2022 жылғы НАТО Мадрид саммитінде базадағы АҚШ эсминецтерінің санын 4-тен 6-ға дейін және 600-дан астам әскерді қосу туралы келісімге қол қойылды. Ақырында, келісімді ұзарту туралы мәміле 2023 жылдың мамырында жасалды.

Шолу

Рота әскери-теңіз станциясы әуеайлағы мен теңіз портына ие; әуеайлағы базаның көбінесе "Рота әскери-теңіз әуе станциясы" деп қате аталуына себеп болды. База – АҚШ-тың Испаниядағы әскери-теңіз әрекеттерінің командирінің (COMNAVACTSPAIN) штаб-пәтері, сондай-ақ Еуропаға Әуе көшкішдік командасының рейстері үшін маңызды қақпа болып табылады. Рота әскери-теңіз станциясы Гибралтар бұғазына жақын және АҚШ пен Оңтүстік-Батыс Азияның арасындағы орталық нүктеде орналасқан. Осы тиімді орналасуының арқасында база Жерорта теңізіндегі АҚШ-тың алтыншы флотының бөлімшелеріне, сондай-ақ Германия мен Оңтүстік-Батыс Азияға транзиттен өтетін Әуе көшкішдік командасының бөлімшелеріне құнды қолдау көрсете алады. База және оның ішкі бөлімшелері Испанияның "Base Naval de Rota" шегінде орналасқан. Қорғаныс ынтымақтастығы туралы келісімге сәйкес, АҚШ және Испания теңіз күштері бірлесіп жұмыс істейді және көптеген нысандарды бөліседі. АҚШ Теңіз күштері станцияның инфрақұрылымын, оның ішінде әуеайлақты, үш қолданыстағы пирсты, 426 нысанды және 806 отбасылық тұрғын үйді күтіп ұстауға жауапты.

Жұмысшылар

Бұл базаны Испания және АҚШ бірлесіп пайдаланады. Ол испан туымен ұсталады және испан вице-адмиралы басқарады. Испан Әскери-теңіз күштері базаның сыртқы қауіпсіздігіне жауапты, ал екі Әскери-теңіз күштері де ішкі қауіпсіздікке жауапты. NAVSTA Rota техникалық тұрғыдан Рота испандық Әскери-теңіз базасының бөлігі болып табылады. Осының салдарынан, АҚШ-тың кейбір әскери дәстүрлері сақталмайды, мысалы, АҚШ туын көрсету, ол жыл сайынғы 4 шілде мерекесінде ғана немесе испан адмиралының келісімімен құрмет көрсету мақсатында жартылай түсіріледі.

Испания әскери-теңіз флоты

Бұл базада Флот штаб-пәтері мен Теңіз әрекеттері күштерінің штаб-пәтері, сондай-ақ Теңіз күштерінің негізгі операциялық бөлімдері орналасқан: 2-ші Теңіз әрекеттері тобы, Ұшақтар флотилиясы, 41-ші эскорт эскадрильясы.

ЕО Әскери-теңіз күштерінің операциялық штабы

2019 жылғы 29 наурызда Еуроодақтың Әскери-теңіз күштерінің операциялық штабы (ОШК) Ұлыбританиядағы Нортвудтан Ротаға (Испания) және Франциядағы Брестке көшірілді. Еуроодақтың "Аталанта" операциясы Рота теңіз базасынан басқарылады.