Дания Әскери-теңіз күштері

Кіріспе

Дания қорғанысының теңіздегі тармағы Данияның Корольдік теңіз флоты (Søværnet) – Дания қарулы күштерінің теңіздегі тармағы. Корольдік теңіз флоты (KTF) негізінен теңіз қорғанысын қамтамасыз етуге және Данияның аумақтық суларының (Фарер аралдары мен Гренландияны қоса алғанда) егемендігін сақтауға жауапты. Басқа міндеттеріне қадағалау, іздеу-құтқару операциялары, мұзды үзу, мұнай төгілуін жою және алдын алу, сондай-ақ халықаралық міндеттер мен күштерге қатысу кіреді. 1509–1814 жылдар аралығында Дания Норвегиямен біріккен кезде, Дания теңіз флоты Дания-Норвегия теңіз флотының бір бөлігі болды. 1801 және 1807 жылдары теңіз флотының «копенгагенденуіне» дейін, теңіз флоты Еуропа географиялық аймағында маңызды стратегиялық рөл атқарды, бірақ содан бері үкімет саясатының өзгеруіне байланысты оның көлемі мен ықпалы күрт төмендеді. Бұл тұрғысынан, теңіз флоты қазіргі таңда Суық соғыс аяқталғаннан бері құрамына енгізілген көптеген заманауи кемелермен жабдықталған. Мұны оның Балтық теңізіне кіруді бақылайтын НАТО мүшесі ретіндегі стратегиялық орналасуымен түсіндіруге болады. Дания теңіз кемелерінде кеме префиксі KDM (Kongelige Danske Marine) қолданылады, бірақ ол ағылшын тілінде HDMS (Her/His Danish Majesty’s Ship) деп аударылады. Дания НАТО мүше мемлекеттерінің бірі болып табылады, олардың теңіз флотында суасты кемелері жоқ. Дегенмен, Дания бұрын оларды пайдаланған, бірақ 2004 жылы ынтымақтастық қорғаныс келісімі және қайта құру аясында суасты кемелері қызметтен шығарылды. Данияның Корольдік теңіз флоты жылдар бойына әртүрлі кемелерді пайдаланған, оның ішінде суасты кемелерінің, қарулі патрульдік кемелердің, мина тазарту кемелерінің, зымырандық катерлердің және фрегаттардың түрлі типтері кірді. Сондай-ақ, әртүрлі ұшақтарды пайдаланған, мысалы, іздеу-құтқару және көлік миссиялары үшін тікұшақтарды қолдану оның міндеттерінің бір бөлігі болды.

Тарих

Данияның географиялық орналасуы (Гренландия мен Фарер аралдарын қоспағанда) жағалау сызығының құрлық ауданына қатынасы 1:5,9-ға тең. Салыстыру үшін, Нидерландыдағы көрсеткіш 1:92,1, ал АҚШ-та 1:493,2 құрайды. Сондықтан Данияда 9 ғасырдан бері, яғни викингтердің шағын, бірақ жақсы ұйымдастырылған флоттары болған кезден бастап, теңіздік дәстүрлер қалыптасқан. Олар көбінесе шағын ауылдарда орналасып, әдетте ортақ қорғаныс келісімдеріне ие болған; викинг кемелері, әдетте Кнарр типінде, жеңіл болғандықтан, ауылдар арасында құрлықпен тасымалдау оңай болған. Уақыт өте келе, қорғаныс келісімдері жағалау аймақтарын тонау үшін викингтер қолданған үлкен, шабуылға қабілетті флоттарға әкелді. Викингтерден кейінгі кезеңде және 15 ғасырға дейін флоттың құрамында негізінен сауда кемелері болды. Шындығында, 1219 жылы Эстонияны бағындырған кезде король Вальдемар Сейрдің 1000-нан астам кемесі болған. Олар ат-жабдықтарымен бірге 30 000-нан астам әскерді тасымалдаған. Данияның біріккен теңіз күштерінің 14 ғасырдың соңында құрылғандығы туралы жазбалар бар. Кальмар одағын (Дания, Норвегия, Швеция, Исландия, Гренландия, Фарер аралдары, Шетланд, Оркни, Финляндияның және Германияның бір бөліктері) құрған королева Маргарет I, Ганза лигасына қарсы одақты қорғау үшін теңіз күштерін құруға бұйрық берді. Бұрын ұлттық флот ақсүйектерге тиесілі және олар басқарған кемелерден тұрған, бірақ елдің өз теңіз күштері болмаған. Сондықтан бұрынғы монархтар ақсүйектерден әскери міндеттемелерді талап етуге мәжбүр болды, бұл әрқашан оңай болған жоқ, өйткені монархияның өзінде ақсүйектер арасында жиі қарсыластар болды. Королева Маргарет I теңіз күштерін құру және монархияның бақылауында ұстап тұру туралы нұсқау берді. Ақсүйектер әлі де осы кемелерге экипаждарды (негізінен "ерікті" шаруалардан құралған) қамтамасыз етуі керек еді, бірақ негізгі экипаж мүшелері (яғни капитан, қару шебері және кеме жасаушы) монархтың жұмысына тағайындала алатын. Сондай-ақ, негізінен ақсүйектерден тағайындалған білім берушілер де болды. 15 ғасырда, әсіресе король Ханс тұсында, Дания саудасы айтарлықтай өсіп, тауар жеткізу қажеттілігі артты. Теңіз көлігі сол кездегі ең қолайлы көлік құралы болғандықтан, Данияның теңіздік мүдделерін одан әрі қорғау қажет болды. Король Ханс 1509 жылы Дания-Норвегияның бірлескен теңіз күштерін құрды, бұл кәсіби экипаж мүшелерінің санын едәуір арттырды. Олар негізінен кішігірім қылмыскерлер еді, олар корольдің теңіз күштерінде жұмыс істеуді немесе түрмеге қамалуды таңдауға мәжбүр болды. Олар кеме жүргізу және кеме жасау саласында негізгі білім алды, бұл оларға кемелерді басқаруға мүмкіндік берді. Қару-жарақ пен шайқасқа жауапкершілік әлі де әскери қызметке шақырылған шаруалардың қолында болды. Осы мақсатта ел бірнеше округтерге бөлінді – skipæn, бұл Дания епархиялары ретінде қызмет етті (skip термині Дания тіліндегі кеме сөзіне, skib, байланысты). Осы кезеңде арнайы теңіз базалары мен кеме жасау орындары да құрылды. Олар корольдің теңіз күштерін құрастырып, күтіп ұстап, жабдықтайтын. Теңіз базасының алғашқы жазбасы 1500 жылы Бремерхольм (кейін Гаммельхольм) болып табылады.

The geographic layout of Denmark proper (not including Greenland and the Faroe Islands) has a coastline to land area ratio of 1:5.9. For comparison, the figure for the Netherlands is 1:92.1 and for the United States, 1:493.2. Denmark therefore naturally has long standing maritime traditions, dating back to the 9th century when the Vikings had small but well organised fleets. They were often based in a small number of villages, usually with a common defence agreement; Viking ships, usually of the Knarr type, were light, and therefore easy to transport from village to village over land. With time, the defence pacts gave rise to larger, more offensive fleets which the Vikings used for plundering coastal areas. In the period after the Vikings, and up to the 15th century, the fleet consisted mainly of merchant vessels. Indeed, it is said that king Valdemar Sejr had more than 1,000 ships during the conquest of Estonia in 1219. Together they carried more than 30,000 soldiers with horses and supplies. Records exist of a unified Danish navy from the late 14th century. Queen Margaret I, who had just founded the Kalmar Union (consisting of Denmark, Norway, Sweden, Iceland, Greenland, Faroe Islands, Shetland, Orkney, parts of Finland and parts of Germany) ordered the building of a navy — mainly to defend the union against the Hanseatic League. Earlier the national fleet had consisted of vessels owned and operated by the nobility, but the country as such did not have a navy. The earlier monarchs therefore had to rely on conscription from the nobility, which was not always easy as the monarchy itself often had enemies within the nobility. Queen Margaret I gave instructions for a navy to be constituted and maintained under the control of the monarchy. The nobility still had to provide crews (which consisted mainly of "volunteered" farmers) for these ships, though the core crew members (i. e. masters, master at arms and master carpenters) could be employed by the monarch. There were also education officers, mainly levied from the nobility. In the 15th century, especially during the reign of King Hans, Danish trade expanded appreciably, increasing the need for the delivery of merchandise. As shipping was the ideal means of transport at the time, Danish maritime interests had to be further protected. King Hans is credited with establishing a joint Dano Norwegian fleet in 1509, substantially increasing the number of professional crewmembers. They were mainly petty criminals, who had to choose between working in the king's navy or imprisonment. They received basic training in seamanship and carpentry, enabling them to sail the ships. Responsibility for weaponry and combat was still in the hands of conscripted farmers. For these, the country was divided into a number of counties — known in Danish as skipæn (the term skip being related to the Danish word for ship, skib), which would later serve as the Danish dioceses. It was also during this period that dedicated naval bases and shipyards were founded. They would build, maintain and fit out the king's navy. The first record of a dedicated naval base is Bremerholmd (later Gammelholm) in the year 1500.

Дания Корольдік Әскери-теңіз флотының құрылуы

Данияда Дания Корольдік Әскери-теңіз флотының құрылуы көбінесе 1510 жылғы 10 тамызда болған деп есептеледі, сол күні Ханс патша өзінің вассалы Хенрик Круммедигені «біз қазір тағайындаған және теңізде болуға бұйырған барлық капитандарымыздың, адамдарымыздың және қызметшілеріміздің бас капитаны және басшысы» етіп тағайындады. 1559 жылы Фредерик II патша таққа отырғанда, ол теңіз флотын кеңейтуді дереу бастады. Базалардың, кеме жасау орындарының және кемелердің саны тез өсті, сондай-ақ жаңа кемелерді жобалауға, қару-жараққа, оқытуға және шайқас тактикасына көптеген қаражат жұмсалды. Тәуелсіз мемлекетке айналған Швеция Балтық теңізінің үлкен бөлігін бақылап, Данияның сауда мүдделеріне қауіп төндірді. Жауап ретінде Дания 1568 жылы Эресунн жолындағы өткелді жапты, бұл екінші скандинавия соғысы (1657–1660) аяқталғаннан кейін сегіз жыл өткен соң, Скандия соғысының (1675–1679) басталуына себеп болды. Осы соғыста Дания қазіргі швед провинциялары Сканне, Халланд және Блекингеден айырылды. Осы кезеңде теңіз флотына қосымша ресурстар бөлінді. Нильс Юэль 1677 жылы Кёге шығанағы шайқасында Дания Корольдік теңіз флотын жеңіске жеткізді. 1588 жылы таққа отырған Кристиан IV патша әкесінің саясатын жалғастырды. 17 ғасырдың басында ол кемелерді едәуір кеңейтті. Копенгагенде, теңіз флоты орналасқан жерде, ол экипаж мүшелері мен шеберлер үшін көптеген үйлер салды, ең танымалдары – 1631 жылы аяқталған және бүгінгі күнге дейін Копенгагеннің орталық бөлігінде тұрған Нибодер. 1701 жылы генерал-адмирал лейтенант Ульрик Кристиан Гилденлове теңіз флотының жоғарғы қолбасшысы болып тағайындалды. Ол теңізші мамандығының мәртебесін көтерді және Корольдік Дания теңіз академиясының алдағысы – Сёкадакадемиені құрды. 1709 жылы Питер Янсен Вессел теңіз флотына қосылды. Кейіннен ол көптеген жеңістері үшін адмирал шеніне ие болды, ең танымалдары Марстранд және Динекильденде болды. Ол кейін Торденшёльд деп аталды. 1712 жылы Торденшёльд 80 шведтік крейсерді өртеп жіберді, бұл Ұлы скандинавия соғысының (1709–1720) нәтижесіне үлкен әсер етті. Скандинавияда бейбітшілік орнағаннан кейін теңіз флоты өз ресурстарын әлемнің басқа бөліктеріне жұмсады, Африка мен Кариб теңізінің отарлауына қатысты. Жерорта теңізінде ауыспалы күштермен тұрақты теңіз күштері сақталды, бұл аймақтағы Дания-Норвегия мүдделерін, негізінен сауданы қарақшылықтан қорғады. Данияның Жерорта теңізі эскадрильясы 1700 және 1800 жылдары Барбария мемлекеттерімен көптеген ұсақ шайқастарға қатысты. Кейде бұл қақтығыстар үлкен шайқастарға дейін жетті. Олардың ішінде ең танымалдары: 1770 жылы Жерорта теңізі эскадрильясының вице-адмирал Фредерик Кристиан Каас басшылығымен Алжирді бомбалауы; 1797 жылы Триполидегі капитан және болашақ құпия кеңесші Стин Андерсен Бильдің әрекеті; және 1844 жылы Скандинавияның бірлескен экспедициясында командир Ханс Георг Гарде, бұл аймақтағы Скандинавия саудагерлеріне жасалған шабуылдарды тоқтатты. Дания (соның ішінде Норвегия) мен Швеция арасында бейтараптық шарты жасалды, бұл сауданың кеңеюіне берік негіз болды.

The founding of the Royal Danish Navy is often viewed in Denmark as taking place on 10 August 1510, when King Hans appointed his vassal Henrik Krummedige to become "chief captain and head of all our captains, men and servants whom we now have appointed and ordered to be at sea." When King Frederick II was crowned in 1559, he immediately began expanding the navy. The number of bases, yards and vessels rose rapidly and substantial resources were used for new ship designs, weaponry, training and battle tactics. Sweden, which had become an independent country, dominated a large part of the Baltic Sea and threatened Danish merchant interests. In retaliation, Denmark closed the Øresund in 1568, laying the first seeds for the Scanian War (1675–1679), only eight years after the end of the second Nordic War (1657–1660), during which Denmark lost the now Swedish provinces of Skåne, Halland and Blekinge. During this period, further resources were allocated to the navy. Niels Juel led the Royal Danish Navy to a victory in the Battle of Køge Bay in 1677. King Christian IV (crowned in 1588) continued in his father's footsteps. In the beginning of the 17th century, he considerably expanded the naval workships. In Copenhagen, where the navy resided, he built a large number of homes for crewmembers and workshop craftsmen — the most famous being Nyboder (completed in 1631) which still stands in central Copenhagen. General admiral lieutenant Ulrik Christian Gyldenløve was appointed supreme commander of the navy in 1701. He raised the status of the naval profession and established Søkadetakademie, the predecessor of the Royal Danish Naval Academy. In 1709, Peter Jansen Wessel joined the navy. He was later given the rank of admiral as a reward for his many victories – most famously at Marstrand and Dynekilden. He was later known as Tordenskjold. In 1712, Tordenskjold succeeded in burning 80 Swedish naval cruisers, which played a large part in the outcome of the Great Nordic War (1709–1720). Since Scandinavia now was at peace, the navy focused its resources on other parts of the world, partaking in the colonisation of Africa and the Caribbean. A permanent naval presence of shifting strength was maintained in the Mediterranean Sea – protecting Danish Norwegian interests in the region – mainly commerces against piracy. The Danish Mediterranean Squadron had numerous minor engagements with The Barbary States during the 1700s and 1800s. On several occasions these hostilities escalated to substantial actions. Some of the more notable can be said to be: the Mediterranean Squadron's bombardment of Algiers in 1770 under the command of rear admiral Frederik Christian Kaas; the then captain, and future Privy Councillor, Steen Andersen Bille's action at Tripoli in 1797; and commander Hans Georg Garde in a joint Scandinavian expedition in 1844 – which effectively ended the Barbary states' attacks on Scandinavian merchants in the region. A pact of neutrality was made between Denmark (including Norway) and Sweden, providing a solid basis for commercial expansion.

Копенгагендеу және қайта құру

Наполеон соғыстарындағы француздықтардың қысымымен британдықтар Данияның шетел саудасына рұқсат беруден көбінесе тартынды, себебі олардың пікірінше, бірінші француз консулы және генерал Бонапарт Дания саудасынан экономикалық үлкен пайда көре алады. 1801 жылы адмирал Хайд Паркер басқаруымен Дания флотына шабуыл жасау үшін флот жіберу туралы шешім қабылданды, бұл шайқас Копенгаген шайқасы ретінде танылды. Олферт Фишер басқарған қорғаныс шебі қарқынды қарсылық көрсетті, бірақ 3 кеме батып, 12 кеме жауға түсті, нәтижесінде жеңіліске ұшырады. Шайқастан кейін тәж мұрагері британдықтармен бітімге келісті. Келесі алты жыл бойы Дания Наполеон соғыстарынан аулақ болды, дейін 1807 жылы екінші қақтығысқа әкелетін оқиғалар орын алды. Британия Дания флоты Наполеонның бақылауына өтіп, оның үстемдігіне ықпал етуі мүмкін деп қорқыды. Кристиан VII патша соғыс аяқталғанға дейін флотын британдықтарға беруден бас тартты, сондықтан британдықтар күшпен флотті басып алуға шешім қабылдады. Копенгаген бомбаланды және патша флотын тапсыруға мәжбүр болды. 1814 жылы Дания мен Норвегия 300 жылдан астам бірге болғаннан кейін салыстырмалы түрде бейбіт түрде бөлінді. Сонымен қатар, ортақ флот Дания Корольдік флоты мен Норвегия Корольдік флотына бөлінді. Флот ақырындап қайта құрылды, бірақ бұрынғы көлеміне жете алмады. Дегенмен, флотқа сенім артты, Африка және Кариб теңізіне әлі де көп көңіл бөлінді. 1845 жылы "Галатея" корветімен екі жылдық ғылыми экспедиция басталды. Екінші Шлезвиг соғысында (1864 ж.) пруссиялық флот одан да кішкентай болғанымен, Дания флоты салыстырмалы түрде шағын және көне болды. Қолда бар бірнеше бу кемелері соғысқа үлкен әсер етті, нәтижесінде пруссиялықтар теңізде көп жетістікке жете алмады. Осыған байланысты флотты жаңғырту қажет деп есептелді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде (1914 ж.) Дания флоты өте заманауи флотқа айналды, негізінен бронелинейлік бу кемелерімен және аздаған желкенді кемелермен жабдықталды.

The British, under pressure from the French in the Napoleonic Wars, became increasingly reluctant to allow Denmark to trade overseas as they believed First French Consul & General Bonaparte could benefit economically from Danish commerce. In 1801, they decided send a fleet to attack a Danish fleet, in the Battle of Copenhagen, under the command of Admiral Hyde Parker. The defence line, under the command of Olfert Fischer, put up a fierce fight, but was defeated, with the loss of 3 ships sunk and 12 captured. After the battle, the Crown Prince agreed to sign a truce with the British. In the following six years, Denmark managed to stay clear of the Napoleonic Wars, until the events leading to a second confrontation in 1807. Britain was afraid that the Danish fleet might fall under the control of Napoleon, perhaps tipping the balance in his favour. King Christian VII refused to hand over his navy to the British for safekeeping until the end of the war, and the British decided to capture the fleet by force. Copenhagen was bombarded and the king forced to surrender the fleet. In 1814, Denmark and Norway were separated relatively peacefully, after more than 300 years together. At the same time, the Common Fleet was split into the Royal Danish Navy and the Royal Norwegian Navy. The navy was slowly rebuilt, but it was nowhere near its former size. Faith was nevertheless placed in the navy, interests in Africa and the Caribbean still receiving considerable attention. In 1845, a two year research expedition was launched on the corvette Galathea. In the Second Schleswig War (1864), the navy was still relatively small and old fashioned, even though the Prussian Navy was even smaller. Only a few steam vessels were at hand and these had a large impact on the war, in the end Prussians were not very successful at sea. As a result, it was considered necessary for the navy to be modernised. By the outbreak of World War I (1914), the Danish navy was a very modern fleet, mainly equipped with armoured steam ships and only a very few sailing ships.

Соғыс аралығы мен Екінші дүниежүзілік соғыс

Екі дүниежүзілік соғыс аралығында Дания Корольдік Әскери-теңіз флоты (сондай-ақ Данияның басқа әскери күштері) саясаткерлер үшін төмен басымдыққа ие болды, әсіресе 1929 және 1942 жылдар аралығында Торвальд Стаунинг басшылығымен. Неміс оккупациясының алғашқы жылында (1940–1945) флот оккупациялық неміс күштеріне миналарды жоюға көмектесті, себебі инфрақұрылымды (паромдық желілерді) жұмыс істеуде ұстап тұру саяси талап болды. Неміс әскері мен Дания қарулы күштері арасындағы шиеленіс баяу өсті және 1943 жылдың 29 тамызында олар 32 ірі кемені суға батырып жіберді, ал Германия 14 үлкен және 50 кішкентай кемені тартып алды. Бұл әскери-теңіз флотының командирі вице-адмирал А. Х. Ведельдің тікелей капитанға ауызша берген құпия бұйрығына байланысты болды: «Жақын жердегі бейтарап немесе нацистерге қарсы портқа қашуға тырысыңыз. Егер бұл мүмкін болмаса, кеме мүмкіндігінше терең жерге батырылуы керек». Кейін немістер батып кеткен 15 кемені қайта көтеріп, жөндеуге қол жеткізді. Бірнеше кемеге Швеция суларына қашуға бұйрық берілді, және 13-і сәтті қашты. Флоттың флагманы «Нильс Юэль» Исефьорд шайқасында қашып шығуға тырысты, бірақ экипаж жағаға тірелуге және кемені ішінара батыруға мәжбүр болды. Сондықтан ірі кемелердің көрсеткіші: 32 кеме батырылды, 2-сі Гренландияда, 4-і Швецияға жетті, 14-і немістер тарапынан тартып алынды. Ал кішкентай кемелерге келетін болсақ, 9 «патрульдік кеме» Швецияға жетті, ал қалған 50-сі немістерге түсті. 1943 жылдың қыркүйегінде А. Х. Ведель премьер-министр Вильгельм Бульдің бұйрығымен немістерге қарсы болғандықтан қызметтен босатылды. Соғыстан кейінгі жылдары Дания 1949 жылы НАТО-ға қосылды. Нәтижесінде Дания Маршалл жоспары арқылы көп мөлшерде материалдық және қаржылық көмек алды. Сонымен қатар, бірнеше кеме британдықтардан сатып алынды және бірнеше кеме қарусыздалған Кригсмаринеден берілді.

Қырғи қабақ соғыс

Салқын соғыс кезінде Дания теңіз күштері қайта құрылып, жаңғыртылды, оның басты міндеті Варшава шартының күштерінің басып кіруіне тойтарыс беру болды. Оқуды талап ететін әдеттегі операциялар – мина қою (қазір таратылған «Фальстер» классының мина тасушылары, өз заманында әлемдегі ең ірі мина тасушылар болды – әрқайсысы 280 дана 900 кг салмақты минамен жабдықталған) және шағын, бірақ жылдам соғыс кемелерімен (мысалы, «Søløven» классының жылдам торпедалық катерлері, және зымырандық торпедалық катерлер, сондай-ақ нысана табу және басқару жүйесімен жабдықталған, «Harpoon» зымырандарын атуға қабілетті дербес мобильді зымыран батареясы (MOBA) арқылы шабуылдар. Данияның барлау мүмкіндіктері де кеңейтілді, ал Данияның су асты кемелері өте жақын суларда операция жүргізуге дайындалды, сонымен қатар Данияның арнайы теңіз күштері – Даниялық коммандос бөлімі құрылды. Фредериксхавен және Корсёрдегі теңіз базалары, сондай-ақ Лангеланд және Стивнс бекіністері 1950 жылдары НАТО қаражаты есебінен салынды. Соғыс жағдайында барлық Дания соғыс кемелері НАТО-ның Балтық теңізіне жақын күштерінің NAVBALTAP теңіз командасына бағындырылды.

Әскери-теңіз операциялық логистикалық орындары

Әскери-теңіз операциялық логистикалық қолдау құрылымы (OPLOG) Фредериксхавен мен Корсёрдегі әскери-теңіз базаларын, сондай-ақ бірнеше әскери-теңіз станцияларын қамтиды. Әскери-теңіз базаларының міндеті – OPLOG арқылы кемелер мен тікұшақтарға логистикалық қолдау көрсету. Бұл құрылғыларды жабдықтау, күтіп ұстау және жөндеуді қамтиды. Сонымен қатар, азаматтық мекемелерге (мысалы, Дания полициясы) және Біріккен Ұлттар Ұйымы сияқты достық күштерге де ұқсас қолдау көрсетіледі.

Корсор әскери-теңіз базасы үшін бұл Зеландия, Фюн, Борнхольм және оны қоршаған сулар. Фредериксхавен әскери-теңіз базасы үшін бұл Ютландия, Гренландия және Фарер аралдары. Сонымен қатар, бейбіт уақытта халықаралық операцияларға қатысатын бөлімшелерге, сондай-ақ дағдарыс және соғыс кезіндегі барлық бөлімшелерге жалпы қолдау көрсетіледі. Әскери-теңіз флоты бірнеше әскери-теңіз станцияларын ұстайды. Бұл кішкентай станциялардың қолдау функциялары шектеулі. Ең танымал – Копенгагендегі жалпыға қолжетімді әскери-теңіз станциясы Холмен. Сонымен қатар Конгсореде де әскери-теңіз станциялары бар.

Алғашқы жылдар

Дания Корольдік Әскери-теңіз флоты 1912 жылдан бері әуе кемелерін, әскери-теңіз флотының құрамындағы функционалдық бөлім ретінде немесе Дания Корольдік Әуе күштері жүргізген ұшулар түрінде пайдаланып келеді. Авиацияның алғашқы дамушысы Роберт Свендсен алғашқы ұшақты – «Генри Фарманды» сатып алып, оны теңіз флотына тапсырды, ол кейін «Глентен» (қияқ) деп аталды. Сол жылдың өзінде жеке қаржыландыру арқасында екі «Donnet Leveque» ұшатын қайығы – «Мааген» (шағала) және «Тернен» (сарышаян) сатып алынды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде теңіз флотында екі ұшатын қайық және бес дайын ұшқыш болды, бұл «Зунд» (Sound) бұғазы үстінен күнделікті барлау ұшуларын жүргізуге, неміс миналарын орнату қызметін бақылауға мүмкіндік берді. 1914 жылдан 1917 жылға дейін «Orlogsværftet» (Дания теңіз кеме жасаушылығы) сегіз «OV» ұшатын қайығын жасады, ал 1915 және 1916 жылдары Копенгаген және Найборг қалаларында екі теңіз әуе станциясы құрылды, олардың басты назарында екі халықаралық теңіз жолы – «Эресунн» (Øresund) және «Сторебелт» (Storebælt) болды. Соғыстан кейін Даниядағы ұшақ өндірісі бірнеше апатқа және әскери ұшақтардың көп болуына байланысты тоқтатылды. Ұлыбританияның кеңесімен бес «Avro 504» ұшағы оқу мақсатында сатып алынып, екі маңызды бұғаздың арасындағы Рингстед қаласында орналастырылды.

Ұшқыштар

1925 жылы Рингстедке үш құрлықтағы жауынгерлік ұшақ сатып алынды. Hawker Woodcock ұшағының өңделген нұсқасы, Hawker Danecock, бастапқыда Ұлыбританиядан жеткізілді, ал одан кейін Orlogsværft компаниясы 12 ұшақты лицензия бойынша өндірді. 1928 жылы әскери-теңіз әуе қызметі алты Heinkel HE 8 гидроұшағын сатып алды, ал тағы 16 ұшақты Orlogsværft лицензия бойынша жасады. Германияға әскери ұшақтарды өндіруге рұқсат болмағандықтан, ұшақтар пошта ұшақтары деп белгіленді, бірақ оларды екі пулеметпен, радио жабдықтарымен және сегіз бомбаға арналған сыйымдылықпен қайта жабдықтау оңай болды. 1930 жылдардың басында Гренландияның шығысы үшін туған дау Гренландияға үш әскери кемемен бірге әуе кемесін алғаш рет жөнелтті, Heinkel Арктикада күтпеген жұмыс істеді. Дания мен Норвегия арасындағы дау шешілгеннен кейін Heinkel ұшақтары аралдың шекараларын картаға түсіру жұмысына қолданылды. 1933 жылы екі Hawker Nimrod ұшағы теңіз әуе күштерінің қарқынды дамып келе жатқан технологиясына ілесу үшін сатып алынды. Orlogsværft компаниясы лицензия бойынша тағы он ұшақ өндіруге тиіс болды. Жаңа ұшақтар Рингстедтегі әуе базасын жеткіліксіз етті, сондықтан әскери-теңіз әуе қызметі Оңтүстік Зеландиядағы Авнø түбегіне көшірілді.

Шабуыл әуе кемесi

1932 жылы әскери-теңіз күштері алғашқы шабуылдық мүмкіндігін сатып алды – екі «Хокер Хорсли» торпедолық бомбалаушысын, сондай-ақ «Орлогсверфт» зауытында одан әрі сериялық өндіріс жасау опциясын. Төрт жылдық сынақтар мен жаттығулардан кейін әскери-әуе қызметі «Хорсли» ұшақтарымен шабуылдық қабілетін кеңейтуге келісті, бірақ осы кезде Дания үкіметінен қаржылай қолдау тоқтатылды және басқа торпедолық бомбалаушылар сатып алынбады. 2012 жылдың 6 желтоқсанында Дания Корольдік Әуе күштері ресми түрде тоғыз «MH 60R Seahawk» тікұшағын тапсырыс берді, барлығы 2018 жылы жеткізілді. Бұл «NH90», «AgustaWestlands AW159 Wildcat» және «AW101» сияқты «Sikorsky» компаниясының «H 92 Superhawk» ұсынысымен бірге өткен конкурс нәтижесінде болды.