Кіріспе

Бұл мақалада геометриялық фигура талқыланады; ғылыми-фантастикалық кейіпкер үшін Көбелекті (кейіпкер) қараңыз. Геометрияда спидрон – бұл толығымен үшбұрыштардан құралған, үздіксіз, жазық геометриялық фигура, онда кез келген екі қосылған үшбұрыштың әрқайсысы екіншісінің қабырғасының бөлігін қабырғасы ретінде пайдаланады, және ешқайсысының ішкі кеңістігінде екіншісінің нүктесі болмайды. Деформацияланған спидрон – бұл белгілі бір спидронның басқа қасиеттерін бөлісетін үш өлшемді фигура, сияқты, егер ол спидрон қағазға салынса, бір бөлікке кесілсе және бірнеше қабырғасы бойынша бүктеліп алынса.

Шығуы мен дамуы

Ол алғаш рет 1979 жылы Даниель Эрделимен, Венгрияның өнер және дизайн университетінде (қазіргі Мохоли Наги өнер және дизайн университеті) Эрнеу Рубикке тапсырылған дизайн класының үй жұмысы ретінде жасалды. Эрдели оны 70-жылдардың басында ашқанда "Спидрон" деп атады. Термин "полигон" сияқты "он" жұрнағымен аяқталады. Эрдели өзінің алғашқы жұмысын алтыбұрыштан бастады. Ол әрбір бұрышты екінші бұрыштан кейінгісімен қосты. Екі өлшемді жазықтықта алтыбұрышты спидронмен мозаика жасауға болады. Бұл форма М.К. Эшердің көптеген туындыларынан белгілі, ол мұндай жоғары симметриялы денелерді зерттеуге арналған. Симметриясының арқасында спидрон математиктер үшін де қызығушылық тудырады. Спидронның көптеген нұсқалары болуы мүмкін, ал әртүрлі құрылымдар жазықтық, кеңістіктік және жылдамдатылатын қолданбаларды жасауға мүмкіндік береді. Бұл әзірлемелер, симметрияның барлық мүмкін сипаттамаларын ескере отырып, саналы түрде таңдалған орналасу арқылы алдын ала анықталған эстетикалық және практикалық функцияларды орындауға қабілетті. Спидрон жүйесі бірнеше ноу-хау және өнеркәсіптік үлгі патенттерімен қорғалған; Spidron – тіркелген тауар белгісі. 2005 жылы Genius Europe көрмесінде алтын медальмен марапатталды. Ол көптеген өнер журналдарында, конференцияларда және халықаралық көрмелерде көрсетілді. Соңғы екі жылда ол бірнеше нұсқада қоғамдық кеңістікте де пайда болды. Спидрон жүйесі Даниель Эрделидің жеке жұмысы болғанымен, жеке құрылымдарды әзірлеуде ол бірнеше венгр, голланд, канадалық және американдық әріптестерімен бірлесіп жұмыс істеді, сондықтан көрме белгілі бір мағынада ұжымдық өнім болып табылады, көптеген жұмыстар мен әзірлемелер халықаралық команданың еңбегінің нәтижесі. Спидрон екі жарты спидроннан тұрады, олардың бірі ұзын қабырғасымен екіншісіне қарай 180 градусқа бұрылған. Егер екінші жарты спидронды бұрудың орнына ұзын қабырғасынан кері шағылыстырса, "мүйіз қабыршағы" пайда болады. Бұзылған спидрон немесе мүйіз қабыршақтары спидрогедра немесе мүйіздігедра деп аталатын көпжақтарды құру үшін қолданылуы мүмкін. Осы көпжақтардың кейбіреулері кеңістікті толтырады. Жарты спидрон шексіз көп үшбұрыштардан тұруы мүмкін. Мұндай спидронды көпжақтардың беттері шексіз көп және олар апейрогедралардың мысалы болып табылады.