Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Черногория ғылым және өнер академиясы (; Crnogorska akademija nauka i umjetnosti, CANU) – Черногорияның ең маңызды ғылыми институты.
Montenegrin Academy of Sciences and Arts (; Crnogorska akademija nauka i umjetnosti, CANU) is the most important scientific institution of Montenegro.
Тарих
Ол 1973 жылы Черногория ғылым және өнер қоғамы (Црногорско друштво за науку и умјетност, Crnogorsko društvo za nauku i umjetnost) ретінде құрылды және 1976 жылы қазіргі атауын қабылдады. Қазіргі уақытта оның үш бөлімшеде 40 мүшесі бар (академиктер): табиғат ғылымдары, гуманитарлық ғылымдар және өнер. CANU Черногорияда сербтік бағытталған институт ретінде жиі қарастырылып, сипатталады, себебі академия черногориялықтардың серб этникалық тегінен шыққандығын дәлелдейді. Осыған қарсылық ретінде, 1997 жылы зиялылардың бір тобы ресми серб академиясына қарсы тұру мақсатымен, үкіметтік емес ұйым ретінде тіркелген Доклиан ғылым және өнер академиясын (DANU) құрды. 2007 жылғы конституциялық реформалар кезінде CANU черногориялық әдеби тіл стандартының біркелкіленуіне қарсылық көрсетті, черногория тілінің серб тілінің "диалектісі" екендігін қолдады. CANU-ның белгілі бір мүшелері 2006 жылғы тәуелсіздік референдумында Черногорияның тәуелсіздігіне қарсы науқанға белсенді қатысты. CANU президенті Момир Джурович 2007 жылы сербтік саяси оппозиция өкілдерімен байланыста болды және жаңа конституцияда тілдерді атау мәселесі бойынша келіссөздер кезінде Серб халық партиясының және оның басшысы Андрия Мандичтің кеңсесінде болды. Академия сондай-ақ Черногория үкіметінің Косовоның тәуелсіздігін бір жақты мойындау туралы шешімін сынады. Дегенмен, 2015 жылы DANU CANU-ға қосылды, өйткені оның барлық белсенді мүшелері қабылданып, DANU таратылды, ал CANU Черногориядағы жалғыз ресми ғылыми мекеме болып қалды.
It was founded in 1973 as the Montenegrin Society for Science and Arts (Црногорско друштво за науку и умјетност, Crnogorsko društvo za nauku i umjetnost) and adopted its current name in 1976. It currently has 40 members (academicians) in three departments: natural sciences, humanities and arts. The CANU has often been considered and described as a pro Serbian institution in Montenegro, as the academy' posits the Serb ethnic origin of the Montenegrins. In opposition to this, a splinter group of intellectuals had formed the Doclean Academy of Sciences and Arts (DANU) in 1997, registered as a non governmental organization, in an attempt to counter the official pro Serbian academy. Amid the constitutional reforms of 2007 CANU had resisted the standardization of the Montenegrin literary standard supporting the interpretation according to which Montenegrin is a "dialect" of the Serbian language. Some of CANU's prominent members have actively participated in the campaign against Montenegro's independence in the 2006 independence referendum. CANU president Momir Đurović had in 2007 maintained contacts with members of the pro Serbian political opposition, and had visited the headquarters of the Serb People's Party and its leader Andrija Mandić during the negotiations on language naming in the new constitution. The Academy has also criticized Montenegrin government's decision to recognize Kosovo's unilateral declaration of independence. However, in 2015 DANU was merged into CANU, as all of its active members were accepted into membership and DANU was consequently disbanded, with CANU remaining the sole official scientific institution in Montenegro.