Кіріспе
Австралиялық журналист және соғыс тілшісі Алан МакКрей Мурхед, (22 шілде 1910 – 29 қыркүйек 1983) – соғыс тілшісі және танымал тарихтардың авторы, ең әйгілісі – Нил өзенін 19 ғасырда зерттеу туралы екі кітабы, "Ақ Нил" (1960) және "Көк Нил" (1962). Австралияда туған ол 1937 жылдан бастап Англияда және Италияда тұрды.
Alan McCrae Moorehead, (22 July 1910 – 29 September 1983) was a war correspondent and author of popular histories, most notably two books on the nineteenth century exploration of the Nile, The White Nile (1960) and The Blue Nile (1962). Australian born, he lived in England, and Italy, from 1937.
Өмірбаян
Алан Мурхед Австралияның Мельбурн қаласында дүниеге келген. Ол Шотландия колледжінде білім алып, Мельбурн университетінің бакалавры атанды. 1937 жылы Англияға барып, Лондон Daily Express газетінің танымал шетелдік тілшісі болды. Жазушы, әлемді шарлаған саяхатшы, өмірбаяншы, очеркші, журналист Мурхед өз заманының ағылшын тіліндегі ең табысты жазушыларының бірі еді. Ол Люси Милнерге үйленді, ол 1937 жылы Daily Express газетінде "сол кезде әйелдерге арналған көптеген жазбаларды сипаттаған қамқорлық сезімталдығынан азат әйелдер бетін басқарды". Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Таяу Шығыс, Азия, Жерорта теңізі және Солтүстік-Батыс Еуропадағы науқандарды жариялағандығы үшін халықаралық деңгейде танымал болды. Ол екі рет мақтау қағаздарында есімдері тіркеліп, Британ империясының офицері болып тағайындалды. Сыншы Клив Джеймстің айтуынша, "Мурхед Солтүстік Африка, Италия және Нормандия арқылы соғыстар мен конференциялардың куәсі болды, соңына дейін барлық оқиғаларды баяндады. "Африка трилогиясы" атты ауыр, бірақ тоқтатып қоймайтын кітабы әлі де басылып келеді және Мурхедтің соғыс тілшісі ретіндегі ерекше қасиетінің ең жақсы мысалы болып табылады: ол жергілікті оқиғаны оның жаһандық салдарымен байланыстыра алды". Джеймс одан әрі: "Оның жазбалары сол кезде әлемге әйгілі болды және қазірге дейін сапасын жойған жоқ; ол досы Эрнест Хемингуэйден жауынгерлік жағдайды жариялауда жақсырақ еді". Мурхедтің 1946 жылғы Монтгомери туралы өмірбаяны да жақсы бағаланды – "Мурхед Вилмот сияқты Айзенхауэрдің Монтгомериден мінез-құлқы мен ой-өрісі жағынан жоғары тұрғанын дұрыс байқады". 1956 жылы Галлиполидегі одақтастардың Бірінші дүниежүзілік соғыстағы апатты науқаны туралы "Галлиполи" кітабы бұрын-соңды болмаған сынға ұшырады (бірақ кейіннен британдық Галлиполи тарихшысы Роберт Родс Джеймс оны "нақты кемшіліктері бар және артық мақтауға ие" деп сынады). Англияда бұл кітап Sunday Times газетінің мың фунттық сыйлығын жеңіп алды және алтын медальді Дэф Купердің естелік сыйлығын алған алғашқы адам болды. Соңғысының табыс ету рәсімін сэр Уинстон Черчилль 1956 жылғы 28 қарашада өткізді. 1966 жылы Мурхед әйелімен, кіші ұлымен және қызымен (Кэролин Мурхед) Австралияға жыл сайынғы сапарларының біріншісін жасады. Ол "Дарвин және Бигл" атты қолжазбасының теледидар сценарийін аяқтаған еді, бірақ кітап жарыққа шықпай тұрып қайғылы оқиға орын алды. Сол жылдың желтоқсан айында бас ауруына шалдыққан ол Лондонның Вестминстер ауруханасына ангиограмма жасау үшін түсті, ол салдарынан ауыр инсульт алды. Одан кейін миға операция жасалды, нәтижесінде байланыс жүйкелері зардап шекті. 56 жасында өз заманының ең көрнекті коммуникаторларының бірі Мурхед сөйлей де, оқи да, жаза да алмады. Алайда, әйелі Люси арқылы оның жазу үні жалғасты. "Дарвин мен Бигл" 1969 жылы суреттермен толықтырылған кітап ретінде жарық көрді. 1972 жылы ол күйеуінің шашыраңқы автобиографиялық очерктерін жинап, оларды "Кейінгі білім" деп жариялады. Мурхед 1983 жылы Лондонда қайтыс болды және Хэмпстед зиратында, Фортуна Гринде жерленді.
Мұра
Оның кәсіби және жеке хат алмасуы – күнделіктер, журналдар мен мақалалардағы очерктері, баспасөз материалдары, кітаптардағы бөлімдер, оның туындыларына жасалған шолулар, жазбаларының дайындық жұмыстары, жобалары мен баспаға дайындалған нұсқалары, сондай-ақ жарияланбаған жазбаларына қатысты материалдар сақталған. 1960 жылдары екі ірі американдық университет Мурхедті жеке қағаздарын қазіргі заманғы жазушылар қорының негізгі бөлігі ретінде тапсыруға шақырып бақты. Бірақ 1971 жылы Алан мен Люси Мурхед оның құжаттарын Австралияға әкеліп, Ұлттық кітапханаға жеке тапсырды. "Қайыршылық әсер: Оңтүстік Тынық мұхитының жаулану тарихы, 1767–1840" (Хэмиш Гамильтон, 1966); қайта жаңартылған, суреттермен толықтырылған басылымы, 1987. "Дарвин мен Бигл" (Хэмиш Гамильтон, 1969). "Кейінгі білім: өмірден алынған эпизодтар" (Хэмиш Гамильтон, 1970); автобиографиясы, сонымен қатар Испания азамат соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Александр Клиффордпен болған достығы.
Қосымша оқу және байланысты сілтемелер
Том Покок. Алан Мурхед. Лондон: Бодли-Хед, 1990 жыл. Ричард Нотт. Үштік. "Тарих" басылымы, 2015 жыл. Моял, Энн Мозли. (2005). Алан Мурхед: Жаңадан табылған. Канберра: Австралия Ұлттық кітапханасы. Pollinger Ltd., мүлік басқарушысы. Макэмиш, Торнтон. (2016). Біздің адам басқа жерде: Алан Мурхедті іздеу. Карлтон: Schwartz Publishing Pty Ltd.
McCamish, Thornton. (2016). Our Man Elsewhere: In Search of Alan Moorehead. Carlton: Schwartz Publishing Pty Ltd.