Кіріспе

Британдық журналист (1904–1981)

Фрэнсис Клод Кокберн (12 сәуір 1904 – 15 желтоқсан 1981) – британдық журналист. Оның "ресми жоққа шығарылғанша еш нәрсеге сенбе" деген сөзі журналистиканы зерттеулерде жиі келтіріледі, бірақ ол оның авторы екенін мойындаған жоқ. Ол романистер Алек Уо мен Эвелин Уоның алыс туысы болды. Кокберн Ирландияның Корк графтығындағы Югал қаласындағы Брук-Лоджда тұрды. Кокберн "Британдық Коммунистік партиясының белгілі бір мүшесі" болды және 1940 жылдарға қарай ол "Батыс Еуропадағы Коминтерннің" маңызды тұлғасы ретінде танылды. Кокберн Беркхамстед мектебінде (Гертфордшир, Беркхамстед) және Оксфордтағы Кебл колледжінде оқып, бакалавр дәрежесін алды. Оксфордта ол Гипокриттер клубының мүшесі болды.

Журналист

Ол The Times газетінде журналист болып жұмыс істеді және 1933 жылы өзінің жеке бюллетенін, The Week іске қосу үшін отставкаға шықты, осыған дейін Германияда және АҚШ-та шетелдік тілші болып қызмет еткен. "Таймс" газетінде редакторының орынбасары болған кезінде Кокберн мен оның әріптестері ең жалықтыратын тақырыпты жазу үшін (жеңімпазға шағын сыйлықпен) жарысқан. Кокберн бір рет ғана "Чилиде шағын жер сілкінісі, көп адам қаза болған жоқ" деген тақырыбымен жеңіске жетті. Бұл тақырыппен шыққан "Таймс" газетінің бірде-бір данасы табылған жоқ, бірақ ол 1979 жылы газеттің бір жылдық еңбек дауын себепті жабылуына байланысты "Таймс" газетінің бірнеше журналистері шығарған "Таймс емес" атты пародиалық басылымда ондаған жылдардан кейін пайда болды.

Испаниядағы азаматтық соғыс

Фрэнк Питкэрн деген атпен Кокберн британдық Daily Worker коммунистік газетінде еңбек етті. 1936 жылы Ұлыбритания Коммунистік партиясының Бас хатшысы Гарри Поллитт одан Испаниядағы Азамат соғысын жабуды сұрады. Кокберн бесінші полкке қосылып, соғысты әскери тілші ретінде жариялады. Испанияда жүргенде ол "Испаниядағы тілші" деген кітапты шығарды. Испания туралы жазған еңбектерінің бір томының редакторының айтуынша, Кокберн "Правданың сол кездегі шетелдік редакторы және Кокберннің пікірінше, "Испаниядағы Сталиннің сенімді адамы, ауызша және тікелей өкілі" Михаил Кольцовпен жеке қарым-қатынас құрды". Кокберннің Испаниядағы "Фрэнк Питкэрн" ретінде жазған репортаждарын Джордж Оруэлл 1938 жылы "Каталонияға саяхат" атты мемуарларында қатты сынға алды. Оруэлл Кокбернды сталиндік басшылардың бақылауында деп айыптады және Кокберннің Барселонадағы мамыр оқиғаларын бейнелеуін сынға алды, онда Оруэлл қатысқан және Сталинге қарсы коммунистер мен анархистерді Советтік NKVD оперативтік қызметкерлері ұстап, атқылаған. Олар фашистік аумаққа қашып құтылғаннан кейін аман қалды. Жазушы Адам Хохшильдтің сөзіне қарағанда, Кокберн соғыс кезінде сталиндік пропагандист ретінде "Партияның бұйрығымен" жұмыс істеді. Бірде Кокберн мүлдем ойлап тапқан шайқастың куәгері болғанын мәлімдеді. Бұл алдау француз премьер-министрін Франсиско Франко күштері көрінетіндей әлсіз емес екеніне және республикашылдарды қару-жарақ алуға көмектесуге лайық кандидаттар ретінде көрсету мақсатында жасалды. Бұл амал сәтті аяқталды және француз шекарасы бұрын тоқтап тұрған артиллерия жөнелтілімі үшін ашылды.

Келісуге қарсылық

1930 жылдардың аяғында Кокберн Невилл Чемберленді қатаң сынаған "The Week" жеке газетін жариялады. Кокберн 1960 жылдары "The Week" газетіндегі көптеген ақпаратты Сыртқы істер министрлігінің тұрақты хатшысы сэр Роберт Ванситтарттың бергенін айтты. Уотт мысал ретінде 1939 жылдың ақпан-наурызында "The Week" газетінің неміс әскерлері Югославияға шабуыл үшін Клагенфуртта жиналып жатқаны туралы хабарлағанын келтірді, бұл Уотттың пікірінше, шындықта негізі болмаған. Сондай-ақ "Ерихон жолы" романы бар. "Шайтанды жең" романы 1953 жылы Джон Хьюстон режиссерлік еткен фильмге түсірілді, ол кітап пен сценарий құқығы үшін Кокбернге 3000 фунт төледі. Кокберн Хьюстонмен сценарийдің алғашқы нұсқаларын жасастырды, бірақ авторлық құқығы Трумэн Капотеге берілді. Кейіннен осы атау Кокберннің ұлы Александр "The Nation" журналындағы тұрақты бағаны үшін қолданды. Ол сондай-ақ ағылшын халықтық әдебиетін зерттеген "Бестселлер" (1957), "Англия тарихының қырлары" (1957), 1930 жылдар тарихына арналған "Жұрттың онжылдығы" (1973) және "Одақтың күші" (1976) кітаптарын жариялады. Оның естеліктерінің бірінші томы Ұлыбританияда "In Time of Trouble" (1956) және АҚШ-та "A Discord of Trumpets" деген атпен жарық көрді. Одан кейін "Сызықты кесіп өту" (1958) және "Батыстан көрініс" (1961) кітаптары жарық көрді. Олар қайта жөнделіп, 1967 жылы "Penguin" баспасынан "Мен, Клод" деген атпен қайта басылды. Тағы да түзетіліп, қысқартылып, жаңа тарау қосылып, ол қайтыс болғанға дейін жақын уақытта "Cockburn Sums Up" деген атпен қайта басылды. Ол сондай-ақ "Мистер Минтоф Ирландияға келеді" кітабын жазды. Кітап 1975 жылы жарық көрді, бірақ оқиға 1980 жылға қатысты, сол кезде Дом Минтоф Мальтаның премьер-министрі және Мальта Еңбек партиясының жетекшісі болды. Мұқабасындағы сипаттамада бұл кітап "шағын тәуелсіз мемлекеттің қалай үлкен державаларға қарсы тұра алатыны туралы ойлы бағалау" деп көрсетілген.