Кіріспе
Голландтық сыншыл дискурс сарапшысы Тюн Адриан ван Дейк (7 мамыр 1943 жылы, Наалдвик қаласында, неміс оккупациясы астындағы Нидерландыда туған) – мәтін лингвистикасы, дискурс талдау және Сыншыл дискурс талдау (CDA) салаларындағы ғалым. Уолтер Кинчпен бірлесе мәтін өңдеу психологиясын дамытуға үлес қосты. 1980 жылдардан бастап оның CDA-дағы жұмысы, ең алдымен, "символдық элиталар" (саясатшылар, журналистер, ғалымдар, жазушылар) арқылы расизмнің дискурсивті түрде қайта өндірілуін зерттеуге, баспасөздегі жаңалықтарды талдауға, идеология, контекст және білім теорияларына арналды. Ол бес халықаралық журналға негіз салды: Poetics, Text (қазір Text & Talk деп аталады), Discourse & Society, Discourse Studies, Discourse & Communication, олардың соңғы үшеуінің редакциясын қазірге дейін жүргізіп келеді. Тюн А. ван Дейк 1968 жылдан 2004 жылға дейін Амстердам университетінде дискурс зерттеулерінің профессоры болды, ал 1999 жылдан бастап Барселонадағы Помпеу Фабра университетінде оқытумен айналысады. 2017 жылы Барселонада Дискурс зерттеулері орталығын құрды. Ол халықаралық деңгейде, әсіресе Латын Америкасында жиі дәріс оқиды.
Teun Adrianus van Dijk (born 7 May 1943 in Naaldwijk, German occupied Netherlands) is a scholar in the fields of text linguistics, discourse analysis and Critical Discourse Analysis (CDA). With Walter Kintsch he contributed to the development of the psychology of text processing. Since the 1980s his work in CDA focused especially on the study of the discursive reproduction of racism by what he calls the 'symbolic elites' (politicians, journalists, scholars, writers), the study of news in the press, and on the theories of ideology, context and knowledge. He founded five international journals: Poetics, Text (now called Text & Talk), Discourse & Society, Discourse Studies, Discourse & Communication, of which he still edits the last three. Teun A. van Dijk was a professor of discourse studies at the University of Amsterdam from 1968 until 2004, and since 1999 he has taught at the Pompeu Fabra University, Barcelona. In 2017 he founded the Centre of Discourse Studies in Barcelona. He has widely lectured internationally, especially in Latin America.
Таңдалған библиография
Мәтін грамматикасының кейбір аспектілері. Теориялық поэтика және лингвистика бойынша зерттеу. Гаага: Мутон, 1972 жыл. Мәтін және контекст. Дискурстың семантикасы мен прагматикасын зерттеу. Лондон: Лонгман, 1977 жыл. Макроқұрылымдар. Дискурстағы, өзара әрекеттесудегі және танымдағы жаһандық құрылымдарды салааралық зерттеу. Хиллсдейл, Нью-Джерси: Эрлбаум. Дискурстың прагматикасын зерттеу. Гаага/Берлин: Мутон, 1981 жыл. Дискурстағы предубиждение. Амстердам: Бенджаминс, 1984 жыл. Расизмді жеткізу. Ұлттық санадағы және сөздегі этникалық предубиждение. Ньюбери Парк, Калифорния: Сейдж, 1987 жыл. Жаңалықтар – дискурс. Хиллсдейл, Нью-Джерси: Эрлбаум, 1988 жыл. Жаңалықтар талдауы. Халықаралық және ұлттық баспасөздегі жаңалықтардың кейс-стадилері. Хиллсдейл, Нью-Джерси: Эрлбаум, 1988 жыл. Расизм және баспасөз. Лондон: Рутледж, 1991 жыл. Элиталық дискурс және расизм. Ньюбери Парк, Калифорния: SAGE, 1993 жыл. Идеология: көп салалы тәсіл. Лондон: Садж, 1998 жыл. Расизм және Испания мен Латын Америкасындағы дискурс. Амстердам: Бенджаминс, 2005 жыл. Дискурс және контекст. Әлеуметтік-танымдық тәсіл. Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 2008 жыл. Қоғам және дискурс. Әлеуметтік контекст мәтін мен сөйлеуді қалай бақылайды. Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 2009 жыл. Дискурс және билік. Критикалық дискурс зерттеуіне үлес. Хансмиллз: Палгрейв Макмиллан, 2008 жыл. Дискурс және білім. Әлеуметтік-танымдық тәсіл. Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 2014 жыл. Дискурсты түсіну стратегиялары. Уолтер Кинчпен бірге. Нью-Йорк: Академиялық баспасөз, 1983 жыл.
Жазылған кітаптар
Тіл мен әдебиеттің прагматикасы. Амстердам: Солтүстік Голландия, 1976 жыл. Дискурсты талдау нұсқаулығы. 4 томдық. Лондон: Академиялық баспасөз, 1985 жыл. Сөйлеу және қарым-қатынас. Берлин/Нью-Йорк: де Грюйтер, 1985 жыл. Дискурстық зерттеулер. Көпсалалық кіріспе. 2 томдық. Лондон: Садж, 1997 жыл. Екінші, бір томдық басылым, 2011 жыл. Дискурстық зерттеулер. 5 томдық. Sage Benchmark сериясы. Нью-Дели: Садж, 2007 жыл. Дискурс және дискриминация. Женева Смитхерман Дональдсонмен бірге. Детройт, Мичиган: Уэйн штатының университеті баспасы, 1988 жыл. Жоғарыдағы расизм. Еуропаның алты еліндегі этникалық мәселелер жөніндегі парламенттік талқылаулар. Рут Водакпен бірге. Клагенфурт: Drava Verlag, 2000 жыл. Идеологияларды жеткізу. Тіл, дискурс және әлеуметтік практикаға көпсалалық көзқарас. Мартин Пюц және Джоанне Нефф ван Артселермен бірге. Франкфурт/Майн: Питер Ланг, 2004 жыл. Латын Америкасындағы расизм және дискурс. Ланхам, Мэриленд: Лексингтон кітаптары, 2009 жыл.