Кіріспе

Копенгаген портындағы арал, Дания. Slotsholmen (ағылшын тілінде: The Castle Islet) – Данияның Копенгаген портындағы арал және Копенгагеннің ішкі қаласының бір бөлігі. Атауы аралдағы бірінен кейін бірі салынған сарайлар мен резиденциялармен байланысты, өйткені епископ Абсалон 1167 жылы осы аралда, қазіргі Christiansborg сарайы тұрған жерде қаланың алғашқы сарайын салған. Орта ғасырдан бері Дания үкіметінің орталығы ретінде танылған бұл арал кейде «Билік аралы» (Magtens Ø) деп аталады және орталық мемлекеттік институттар мен министрліктер орналасқан. Слотсхолмен атауы Данияның мемлекеттік басқару жүйесін білдіретін метафора ретінде де жиі қолданылады. Аралдың ең ірі құрылысы – Дания Парламенті, Данияның Жоғарғы Соты, Премьер-министр кеңсесі және Корольдің резиденциясы орналасқан Christiansborg сарайы. Сонымен қатар, аралда маңызды министрліктер, Дания Ұлттық мұрағаты, Дания Корольдік кітапханасы, бірнеше мұражайлар, сондай-ақ Кристиан IV қор биржасының, Канцелярияның және Кристиан IV сыра зауытының тарихи ғимараттары бар. 2020 жылғы 1 қаңтардағы халық саны – 18 адам.

Тарих

Бұрын бұл жер Зеландия мен Амагер аралдарының арасындағы бұғазда орналасқан бірнеше шағын табиғи аралдардан тұратын. Бұлардың ішіндегі ең үлкені – Страндхолменде (ағылш. Beach Islet) Роскилде епископы Абсалон 1167 жылы кішкентай қамал салған. 1250 жылы қамал екі жақтағы мұнаралармен кеңейтіліп, қазіргі Копенгаген елтаңбасында бейнеленген түріне ие болды. 1368 жылы қамал Ганза лигасының бақылауына өтті және келесі жылы бейбіт келісімнің шарты бойынша бұзылды. Көп ұзамай осы орында Копенгаген қамалы салынды, ол 1443 жылы Дания королінің резиденциясына айналды. 1535 жылғы Копенгагенді қоршаудан кейін қамалдың әскери нығмет ретінде ескіргені анық болды, сондықтан король Кристиан III оны әскери бекіністен тұруға қолайлы патшалық резиденциясына айналдырды. Бірақ қайта құру өте ұқыпсыз жүргізілді және келесі корольдердің тұсында да жалғасты, нәтижесінде қамалдың пішіні біркелкі болмады. Сонымен қатар, Слотсхолменде бірнеше шағын ғимараттар салына бастады. Вероятно, Кристиан III тұсында сарайдың алдындағы каналдың жағасында кеңсеге арналған ғимарат салынды. Кристиан III және Фредерик II тұсында қамалдың оңтүстігіндегі жағажайда арсенал салынды, ал Фредерик II тұсында, мүмкін, жабдықтау қоймасы да салынды. Король Кристиан IV тұсында Слотсхолменнің оңтүстік бөлігінде айтарлықтай даму болды. Мұнда жаңа теңіз порты құрылды, оны бір жағынан Арсенал, екінші жағынан Жабдықтау қоймасы қоршады. Жаңа салынған ғимараттардың ішінде биржа мен сыра қайнату фабрикасы да болды. Бұл төрт тарихи ғимарат бүгінге дейін сақталған. 1660 жылы абсолюттік монархия орнатылған кезде Слотсхолменнің әкімшілік орталығы ретіндегі рөлі бекітілді. Фредерик III тұсында қамалдың аумағы жетіспеуіне байланысты 1665-1673 жылдары Арсенал мен Жабдықтау қоймасы арасында қосымша ғимарат салынды. Бұл ғимаратта 1650 жылы құрылған корольдің қызығушылықтар кабинеті мен 1648 жылы құрылған Корольдік кітапхана орналастырылды. Фредерик IV тұсында 1716-21 жылдары Жабдықтау қоймасына іргелес сарайдың жанында әсем әкімшілік ғимарат салынды. Бұл жаңа ғимарат канал жанындағы бұрынғы канцелярия ғимаратын алмастырып, канцелярияларды орналастыруға арналды. Жаңа канцелярия ғимараты қамалмен аркалы жолмен байланысты, бұл корольдің үкіметімен тығыз байланыста болуына мүмкіндік берді. Канцелярия ғимараты (сондай-ақ Қызыл ғимарат немесе Колледждер ғимараты деп те аталады) шамамен 300 жыл бойы орталық әкімшіліктің орталығы болып қызмет етті және бүгінде Қаржы министрлігі пайдаланады. Кішкентай және ескірген қаланы абсолюттік корольге лайық заманауи патшалық резиденциясымен ауыстыруға көптеген әрекеттер мен жобалар жасалса да, ескі қамал 18 ғасырға дейін сақталды. Бірнеше жөндеу жұмыстары жүргізілді, ең ірісі Фредерик IV тұсында 1721-29 жылдары жасалды. Бұл қайта құру қамалдың біркелкі емес пішінін толығымен өзгертіп, тұрақты нысанға келтірді. Бірақ қайта құру аяқталғаннан кейін екі жыл өткен соң, 1731 жылы Копенгаген қамалы үш Christiansborg сарайына орын беру үшін бұзылды, олардың алғашқы екеуі өрттен қирады (1794 және 1884 жылдары). Бірінші және екінші Christiansborg сарайының бөліктері әлі де сақталған және қазіргі сарайға енгізілген. Абсалон қамалының және Копенгаген қамалының қираған қалдықтары қазылып, қазіргі Christiansborg сарайының астында көрсетілуде.

Көпірлер

Слотсхолмен ішінара Копенгагеннің Ішкі портымен, ішінара каналдармен қоршалған. Тоғыз көпір Слотсхолменді Копенгагеннің қалған бөлігімен – Зеландия және Амагер жақтарымен байланыстырады.

Клиппельсбро

Книппельсбро – бұл ашылмалы көпір және Копенгагеннің Ішкі портындағы көптеген көпірлердің бірі; басқалары – Лангебро, Лилл Лангебро, Брюггеброен және Копенгагеннің Ішкі порты көпірі. Ол Слотсхольмнен Кристиансхавнға дейін Борсгаде көшесін Торвегаде көшесімен жалғастырады.

Марморбрун

Марморбрун (ағылшын тілінде: The Marble Bridge) Christiansborg аттық алаң кешенін Ny Vestergade көшесімен байланыстырады, ол Dantes алаңына және Ny Carlsberg Glyptotek мұражайына дейін жалғасады. Көпір 1739-1745 жылдары салынған. Оның қабырғасы құмтаспен қапталған, екі жағында медальонмен әшекейленген, ал үстіңгі бөлігі мәрмәрмен жабылған.

Штормброен

Stormbroen (ағылшын: The Assault Bridge) - тастан салынған шағын аркалы көпір, Стормгаде (қалалық әкімшілік алаңына қарай) Слотсхолмендегі Виндеброгадемен қосылыстырады. Көпір 1659 жылғы Копенгагенге жасалған шабуылдың құрметіне аталған. Швед әскерлері сол кездегі қала қабырғалары орналасқан осы жерде басты шабуылдарын жасады. Бірқатар жеңіліске ұшырағаннан кейін, Дания әскерлері ақыры жеңіске жетті, ал швед әскерлері Стормгаде қабырғаларының алдында 2000 қаза тапқан әскерін қалдырып кетті. Әртүрлі дереккөздерде көпір 1681 жылы салынғандығы айтылса да, оның тас іргетасына "MDCLX жылы салынған" деген жазу қашалған. Көпірді 1918 жылы Мартин Найроп жаңартып келді.

Жоғары

Højbro (ағылшынша: High Bridge) - Højbro алаңын Slotsholmenмен байланыстыратын, ұнтақталған темірден жасалған аркалы көпір. Оның дизайнын Вильгельм Далеруп жасаған және ол 1878 жылы салынған. Holmens Bro және Børsbroen де Dahlerup-тың жұмысы болған, бірақ екеуі де жаңасымен ауыстырылды. Қазіргі көпір тіпті биік емес. Бұл атау Слотсхолменге салынған алғашқы көпір – ағаштан жасалған көтергіш көпірге қатысты.

Холменс бауыр

Холменс Бро – 1954 жылы Далеруптің 1878 жылғы жобасын ауыстыру мақсатымен граниттен салынған аркалық көпір.

Christiansborg ашық судағы жүзу

Копенгаген портында су сапасын жақсарту жөніндегі жұмыстардың нәтижесінде су жүзуге қолайлы деңгейге жетті, соның арқасында Slotsholmen айналасында ашық суда жүзу жарысы қайта жанданды. Жарыс жолы 2000 метрді құрайды, ал 10 000 метрлік жарысқа бес айналым кіреді. Түстен кейін әуесқойлар арасында жарыс өткізіледі, сондай-ақ таңертең 11 000 АҚШ доллары сыйлық қоры бар FINA марафондық жүзу әлем кубогы да ұйымдастырылады. Жарыс тамыз айында өтеді және су температурасы 18-22 °C аралығында болады. Жарыс жолының ерекшелігі көрермендерге жақсы мүмкіндіктер ұсынады, ал тарихи ортамен үйлесіп, бұл жарыс Еуропадағы ең үздік ашық судағы жүзу жарыстарының бірі ретінде танылды.