Кіріспе

WOMADelaide – музыка, өнер және би фестивалі, ол алғаш рет 1992 жылы Оңтүстік Австралияның Аделаида қаласындағы Ботаникалық бақта өткізілді. Әлем бойынша өтетін WOMAD фестивальдерінің бірі, бұл төрт күндік іс-шара, онда әлемнің түкпір-түкпірінен келген әртістердің сан алуан музыкасы ұсынылады, сондай-ақ лекциялар мен пікірсайыстар сияқты қосымша шаралар да ұйымдастырылады.

Тарих

WOMADelaide алғаш рет 1992 жылы Аделаида өнер фестивалінің бір бөлігі ретінде өткізілді. 1993 жылдан бастап ол екі жылда ретпен (тақ жылдары) ұйымдастырылды, Фестивальдің келесі шараларымен қақтығыспау үшін. 1996 жылдан бастап WOMADelaide-ді басқару және өндіріс Аделаидадағы Arts Projects Australia компаниясының міндетіне жүктелді. 2003 жылы Ранн үкіметінің оқиғаны қаржылық тұрғыдан қолдау көрсетуі нәтижесінде WOMADelaide жыл сайынғы фестивальге айналды. Сол жылы WOMADelaide Foundation Limited коммерциялық емес ұйым ретінде құрылды. Фонд кейіннен алыс орналасқан жергілікті өнер қауымдастықтары үшін фестивальдер мен арнайы жобаларды ұсынды. 2010 жылы Аделаида өнер фестивалінің 50 жылдығын мерекелеу үшін WOMADelaide төрт күнге дейін ұзартылды. Фестивальдің үлкен сұранысқа ие болуына байланысты, ол осы форматта жалғасты. Сол жылы WOMADelaide WOMADelaide Foundation-ның өндірісімен және ұсынысымен, Arts Projects Australia және WOMAD Ltd басқаруымен, Оңтүстік Австралия үкіметімен бірлесіп ұйымдастырылды. 2015 жылы Оңтүстік Австралия үкіметінің агенттігі – Оңтүстік Австралия туризм комиссиясы, іс-шараның жаңа негізгі серіктесі ретінде Оңтүстік Австралия үкіметін алмастырды. 2017 жылдан бастап Оңтүстік Австралия туризм комиссиясы іс-шараның негізгі серіктесі болып қала береді. 2017 жылы WOMADelaide темекіге тоталды шектеу енгізілді, бірақ үш белгіленген аймақта темекі татуға рұқсат берілді. 2021 жылы Австралиядағы COVID-19 пандемиясына байланысты WOMADelaide әдеттегі орны – Ботаникалық бақтың орнына King Rodney Park / Ityamai itpina-да өтті, бұл COVID-19 таралуының алдын алу үшін қажетті шектеулерге сәйкес келуге мүмкіндік берді. Форматы бір сахнадағы орындық концерттер сериясына өзгертілді, ашылуы Арчи Роучпен, ал жабылуы Midnight Oil және First Nations әріптестерімен Makarrata Live жобасымен болды. Бұл сондай-ақ WOMADelaide x NSS Academy-нің алғашқы жылы болды, ол жастар музыкалық орталығы Northern Sound System-мен бірлесіп, жас өнерпаздарды – Оңтүстік Австралияның аборигендерін және көпмәдениетті суретшілерді оқыту және дамыту бағдарламасын ұсыну үшін құрылды. Бағдарлама алғашқы жылында 10 суретшіні анықтады, ал Vika & Linda және Midnight Oil-ды қолдау үшін музыкалық дуэт MRLN x RKM таңдалды.

Сипаттама

Іс-шараны WOMAD фестивальдер ұйымы ұйымдастырады, оның мақсаты – "көпмәдениетті қоғамның құндылығы мен әлеуетін ояту, жаңару, хабардар ету және көрсету". Фестиваль адамдарға өз мәдениетінен өзге мәдениеттердің музыкасын танысу арқылы жаһандық түсінікті дамытуға мүмкіндік береді және барлық жастағы топтар мен әртүрлі әлеуметтік топтан келген адамдарды көңіл көтеруді көздейді. 2015 жылы «Үздік мәдени, өнер немесе музыкалық іс-шара» номинациясында Австралиялық іс-шаралар сыйлығын, ал 2012-2016 жылдары бес жыл қатарынан «Фаулерс Live / SA Music Awards» сыйлығында «Үздік тікелей музыкалық іс-шара» аталымын жеңіп алды.

Фестивальдің орны мен орналасуы

WOMADelaide әдетте Аделаиданың орталық бөлігінің солтүстік-шығысында, Аделаида зообағы мен Аделаида ботаникалық бағы арасында орналасқан Ботаникалық паркте өткізіледі. Фестиваль кезінде парк қоршалған. Негізгі сахналар сахна артындағы кешеннің ортасында 1-ші сахнамен, екі жағында 2-ші және 3-ші сахналармен орналасқан, барлығы сахна артынан қарап тұрады. Тағы төрт кіші сахна бар (Зообақ сахнасы, Моретон шығанағы сахнасы және Спикерлер бұрышындағы екі сахна). Сонымен қатар, көркем өнер көрмелері, KidZone, 100-ден астам азық-түлік, қолөнер және көрнекі стендтері бар Global Village базар аймағы, сондай-ақ бірнеше барлар да бар. Сахнаның алдыңғы бөліктері, KidZone және тамақ-сусын аймағы темекі тартпайтын аймақтар деп белгіленген. WOMADelaide Zero Waste SA компаниясымен бірлесіп, қалдықтарды азайту бойынша тығыз жұмыс істеді. 2005 жылғы фестивальден кейін, WOMADelaide қалдықтарынан алынған алты тонна компост Аделаида ботаникалық бағына қайтарылды, бұл шара өткізілетін нәзік экожүйені сақтау мақсатында жасалды. 2007 жылы WOMADelaide Австралиядағы ең ірі экологиялық ұйым – Greening Australia-мен бірігіп, шараның жаһандық жылынуға тигізетін әсерін азайтуға кірісті. Суретшілердің саяхаты мен фестиваль алаңының жарығы мен қуаты Оңтүстік Австралиядағы жергілікті өсімдіктерді қайта өсіру арқылы толықтырылды, бұл сирек және жоғалу қаупі бар түрлердің мекенін қалпына келтіруге және тұздылықтың зиянын азайтуға көмектесті.

Қабылдау

Бір күндік шара (толық демалыс күндеріне арналған билеттер де бар, шара орнында кемпинг жоқ), WOMADelaide 1993 жылы 30 000 көрерменнен бастап, жыл сайынғы төрт күндік шараларда 90 000-нан астам көрерменге дейін өсті. 2015 жылы шараға "шамамен 95 000" адам қатысты. 2016 жылы барлық бұрынғы қатысу рекордтары бұзылды, демалыс күндері 95 000-нан астам адам келді. 2023 жылы шара алғаш рет алғашқы үш күнін (жұма-жексенбі) толығымен сатылып кетті, ал Еңбек күні дүйсенбісіндегі соңғы күні дерлік сатылып бітті. 2008 жылы WOMADelaide ең жақсы дыбыс және өндіріс үшін FasterLouder фестивалінің сыйлығын жеңіп алды. WOMADelaide сондай-ақ 2008 жылы ең үздік заманауи музыка фестивалі номинациясы бойынша Helpmann сыйлығын алды.