Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Амелобластома – одонтогендік эпителийдің (амелобластар немесе тіс даму кезіндегі сыртқы қабаты) сирек кездесетін, қатерлі немесе қатерсіз ісігі. Ол жоғары жаққа қарағанда төменгі жақта әлдеқайда жиі кездеседі. 1827 жылы Кусак бұл ісікті таныған. Одонтогендік неоплазманың осы түрін 1885 жылы француз дәрігері Луи Шарль Маласс адамантинома деп атады. 1930 жылы Айви мен Черчилль оны қазіргі амелобластома деп қайта атады. Бұл ісіктер көбінесе қатерлі немесе метастаздық (яғни, организмнің басқа бөліктеріне таралуы сирек) және баяу дамиды. Алайда, олардың салдарынан бет пен жақ сүйегінің қанағаттандырмас өзгерістеріне, деформацияға әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, патологиялық жасушалардың өсуі қоршаған сүйек тіндеріне оңай сіңіп, жоя алатындықтан, осы ауруды емдеу үшін кең хирургиялық араласу қажет. Егер агрессивті ісік емделмесе, ол мұрын және ауыз қуысы тыныс жолдарын бітеп, ауыз-жұтқыншақ араласуынсыз тыныс алуды қиындатуы мүмкін. "Амелобластома" термині ерте ағылшын тіліндегі "amel" сөзінен (эмаль) және грек тіліндегі сөзден (ұрық) шыққан.
Ameloblastoma is a rare, benign or cancerous tumor of odontogenic epithelium (ameloblasts, or outside portion, of the teeth during development) much more commonly appearing in the lower jaw than the upper jaw. It was recognized in 1827 by Cusack. This type of odontogenic neoplasm was designated as an adamantinoma in 1885 by the French physician Louis Charles Malassez. It was finally renamed to the modern name ameloblastoma in 1930 by Ivey and Churchill. While these tumors are rarely malignant or metastatic (that is, they rarely spread to other parts of the body), and progress slowly, the resulting lesions can cause severe abnormalities of the face and jaw leading to severe disfiguration. Additionally, as abnormal cell growth easily infiltrates and destroys surrounding bony tissues, wide surgical excision is required to treat this disorder. If an aggressive tumor is left untreated, it can obstruct the nasal and oral airways making it impossible to breathe without oropharyngeal intervention. The term "ameloblastoma" is from the early English word amel, meaning enamel and the Greek word , meaning germ.
Кәдімгі амелобластома
Бұрын қатты/көп кисталы амелобластома деп белгілі болған. Көбінесе көптеген ірі кисталық қуыстармен көрінеді.
Previously known as solid/multicystic ameloblastoma. Usually presents with multiple large cystic areas.
Бір цистоздық амелобластома
Бір цисталы амелобластома амелобластомалардың шамамен 10% құрайды. Көбінесе екінші және үшінші онжылдықтарындағы жас науқастарда кездеседі, әдетте шықпаған үшінші молярмен байланысты. Бұл ісіктер көбінесе тістердің шықпауымен, жақын тістердің орын ауысуымен және тамырлардың сіңірілуімен қатар жүреді. Симптомдары: баяу өсетін, ауыртпайтын ісік, бет пішінінің өзгеруіне алып келеді. Ісік үлкейген сайын басқа құрылымдарға қысым түсіріп, тістердің шайқалуына және тіс қатарларының бұзылуына себеп болуы мүмкін. Сүйек те тесілуі мүмкін, нәтижесінде жұмсақ тіндерге таралуы мүмкін.
Ameloblastoma with a single cyst cavity account for around 10% of ameloblastomas. Present in younger patients in their second and third decades of life, often in relation to unerupted third molar. The neoplasms are often associated with the presence of unerupted teeth, displacement of adjacent teeth and resorption of roots. Symptoms include a slow growing, painless swelling leading to facial deformity. As the swelling gets progressively larger it can impinge on other structures resulting in loose teeth and malocclusion. Bone can also be perforated leading to soft tissue involvement.
Гистопатология
Әдеттегі амелобластомалар цисталық және қатты ісіктік құрылымдарды қамтиды.
Conventional ameloblastomas have both cystic and solid neoplastic structures.
Қатты құрылым
Қатты аймақтарда талшықты тіндердің аралдары немесе эпителий кездеседі, олар жіптер мен қабаттар арқылы байланысады. Эпителий жасушалары ядроны базалық мембранадан қарама-қарсы полюске қарай жылжытады. Бұл процеске кері поляризация деп аталады. Ең көп кездесетін екі негізгі гистологиялық үлгі: фолликулярлық және плексиформалық. Сирек кездесетін гистологиялық түрлеріне акантоматоздық, базальды жасушалық және гранулярлық жасушалық үлгілер жатады. Жүйелі шолу көрсеткендей, еркектерге көбірек бейімділік бар және науқастардың көпшілігі өмірінің төртінші және бесінші онжылдықтарында кездеседі. 52% десмопластикалық амелобластомаларда жақ сүйегінің зардап шегуі байқалды, сонымен қатар алдыңғы аймаққа бейімділік көрінеді. Көптеген ісіктер радиографиялық тұрғыдан анық шекаралары жоқ болып табылады.
Solid areas contain fibrous tissue islands or epithelium that interconnect through strands and sheets. The epithelial cells tend to move the nucleus away from the basement membrane to the opposite pole of the cell. This process is called reverse polarization. Two main histological patterns most often occur: follicular and plexiform. Other less common histological variants include acanthomatous, basal cell, and granular cell patterns. A systematic review showed a predilection for males and predominance in fourth and fifth decades in life. 52% desmoplastic ameloblastomas showed mandibular involvement, with a tendency to anterior region. Majority of tumours were found to have ill defined margins radiographically.
Диагностика
Амелобластома алдын ала радиографиялық зерттеу арқылы диагностикаланады және биопсия арқылы гистологиялық зерттеумен расталуы керек. Рентгендік зерттеулерде ісік аймағы сүйекте дөңгелек және анық шекаралы, әртүрлі өлшемдегі және сипаттамалары бар жарық түсетін аймақ ретінде көрінеді. Үлкен ісіктерде (көп қуысты) көптеген кистаға ұқсас радиолюцентті аймақтар байқалады, бұл оларға ерекше "сабынды көпіршік" пішінін береді. Кіші ісіктерде (бір қуысты) бір ғана радиолюцентті аймақ көрінеді. Тіл сүйегінің кеңеюі амелобластоманы диагностикалауға көмектеседі, себебі кисталар мұндай кеңеюді сирек тудырады. Кейбір жағдайларда зардап шеккен тістердің тамырларының жұқаруы байқалуы мүмкін, бірақ бұл амелобластомаға тән емес. Жүйелі шолу көрсеткендей, десмопластикалық амелобластома жағдайларының 79% резекция жасау арқылы емделген. Консервативті емдеуге өте мұқият жағдайларды іріктеу қажет. Жүйелі шолу көрсеткендей, десмопластикалық амелобластома жағдайларының 79% резекция жасау арқылы емделген. Химиотерапия көбінесе тиімсіз болады және кейбір деректер бар, олар бойынша кейбір амелобластомалар бұрынғыдан гөрі сәулелеуге жақсырақ жауап беруі мүмкін. Бақылау маңызды, өйткені барлық рецидивтердің 50% операциядан кейінгі 5 жыл ішінде пайда болады. Фолликулярлық варианттар плексиформалық варианттарға қарағанда жиі қайталанады. Рецидивтердің себебі ретінде сүйек трансплантатына ұялау күдікті. Емдеуден кейін 36 жыл өткен соң да рецидивтер тіркелген. Трансплантталған сүйекте рецидивтердің алдын алу үшін мұқият хирургиялық араласу қажет.
Ameloblastoma is tentatively diagnosed through radiographic examination and must be confirmed by histological examination through biopsy. Radiographically, the tumour area appears as a rounded and well defined lucency in the bone with varying size and features. Numerous cyst like radiolucent areas can be seen in larger tumours (multi locular) giving a characteristic "soap bubble" appearance. A single radiolucent area can be seen in smaller tumours (unilocular). Lingual plate expansion is helpful in diagnosing ameloblastoma as cysts rarely do this. Resorption of roots of involved teeth can be seen in some cases, but is not unique to ameloblastoma. A systematic review found that 79% of desmoplastic ameloblastoma cases were treated by resection. Conservative treatment requires very careful case selection. A systematic review found that 79% of desmoplastic ameloblastoma cases were treated by resection. Chemotherapy is also often ineffective. and some indication that some ameloblastomas might be more responsive to radiation that previously thought. Follow up is important, because 50% of all recurrences occur within 5 years postoperatively. Follicular variants appear to recur more than plexiform variants. Seeding to the bone graft is suspected as a cause of recurrence. Recurrence has been reported to occur as many as 36 years after treatment. To reduce the likelihood of recurrence within grafted bone, meticulous surgery
SMO мутациялары едік жолының белсендірілуіне алып келеді, бұл V600E сияқты нәтижелер береді, бірақ олар сирек кездеседі. Сондай-ақ, α5β1 интеграны амелобластомалардың жергілікті инвазивтілігіне қатысуы мүмкін екенін көрсететін зерттеулер бар.
SMO mutations lead to the activation of the hedgehog pathway giving similar results as V600E but is less frequently seen. There is also some research suggesting that α5β1 integrin may participate in the local invasiveness of ameloblastomas.
Эпидемиология
Африка тегіндес адамдарда кавказдықтарға қарағанда көбірек кездесетіні анықталды, бұл ошақ көбінесе төменгі жақ сүйегінің орта сызығында орналасады. Амелобластомалар барлық ауыз қуысы ісіктерінің шамамен бір пайызын құрайды. Ерлер мен әйелдер тең дәрежеде зардап шегеді, бірақ әйелдерде ісіктер алғаш рет пайда болатын кезде ерлерге қарағанда орташа есеппен төрт жас кіші болады және әйелдердегі ісіктер көбірек болады.
People with African heritage have been shown to have a higher incidence compared to Caucasians, with the site often being in the midline of the mandible. Ameloblastomas account for about one percent of all oral tumors Men and women are equally affected, though women average four years younger than men when tumors first occur, and tumors run larger in females.