Кіріспе
Халифакс қалалық бағы – Виктория дәуіріндегі қалың жұртқа арналған бақтар, ресми түрде 1867 жылы, Канада Конфедерациясы құрылған жылы ашылған. Бақтар Галифакс, Новая Шотландияда, Галифакс түбегінде, танымал «Спринг Гарден Роуд» сауда ауданының жанында және «Виктория Паркі» бағының қарсы бетінде орналасқан. 1984 жылы бұл бақтар Канаданың ұлттық тарихи ескерткіші деп жарияланды.
The Halifax Public Gardens are Victorian era public gardens formally established in 1867, the year of Canadian Confederation. The gardens are located in the Halifax, Nova Scotia on the Halifax Peninsula near the popular shopping district of Spring Garden Road and opposite Victoria Park. The gardens were designated a National Historic Site of Canada in 1984.
Бау-бақшалар
Қоғамдық бақтар 16 акр жерді алып жатыр және Спринг Гарден Роуд, Саут Парк Стрит, Саммер Стрит және Саквилл Стритпен шектеледі. Олар жыл сайын шамамен 1 мамырдан 1 қарашаға дейін ашық болады. Бақтың жоспарлау стилі Виктория дәуіріндегі формалды стильде жасалған және тойлар мен бітіру кештері үшін фотосурет түсіруге танымал орын болып табылады. Мүсіндер мен гүлзарлардан басқа, үш фонтан, екі тас көпір, үш тоған (бір үлкен және екі кішкентай) және кішкентай сату орны (алғашқы Бау-шаруашылық залында орналасқан) бар. Бақта сондай-ақ, жазғы күндері сенбі-жексенбіде тегін концерттер өткізілетін музыкалық сахна да бар. Бақтарда жыл сайын Канада күні (1 шілде) мен Натал күні (тамыз айының бірінші дүйсенбісі) тойланады. Бұрын көптеген адамдар бақтарда тұратын үйректерге тамақ беруді ұнататын, бірақ қазір мұндай іс-әрекетке тыйым салынған.
Тарих
Галифакс қоғамдық бақтары 1874 жылы екі ескі бақтың бірігуімен құрылды: Жаңа Шотландия бау-бақша қоғамының бағы (1837 жылы салынған) және іргелес қоғамдық саябақ (1866 жылы ашылған). 1872 жылы Ричард Пауэр саябақтың басқарушысы болып тағайындалды. Ол, алаңның жалпы дизайнын анықтайтын осьтік симметриялы жоспарды енгізді. Жылдар бойы ол оркестр орталығының (архитектор Генри Буш жобалаған), фонтандардың, мүсіндердің және әсем темір қоршаулардың орнатылуын қадағалады, сондай-ақ жылдық гүлдерді әртүрлі әсем кілемшелерге отырғызуды, Гриффин тоғанын қайта жаңартуды және су құстарын әкелді. 1984 жылы бақтар Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде танылды, ал 1991 жылы Мұра мүліктер туралы заңға сәйкес муниципалды тіркелген мүлік болып бекітілді. 2003 жылы «Хуан» дауылы бақтарға көп зиян келтірді, көптеген ағаштар қирады. Бақтар 2004 жылғы Канада күніне, радио марафоны арқылы жиналған 1 миллион доллар көмекпен жаңартқаннан кейін қайта ашылды. Әлденеше ескі ағаштар, соның ішінде 1860 жылдардан бері өсіп келе жатқан американдық қарағаш та дауылдан аман қалды. 2022 жылдың 25 және 26 шілдесі аралығында белгісіз адам немесе топ 30-ға жуық тарихи ағаштардың қабығын кесу үшін шапақ немесе балта қолданды, бұл техника ағашты бірте-бірте өлтіретін girdling деп аталады; бақ қызметкерлері вандалдардың «не істеп жатқанын жақсы білгенін» мәлімдеді. Вандализмге ұшыраған ағаштардың жасы 50-ден 200 жылға дейін жетеді. 2022 жылдың 15 қыркүйегі күні бақтағы тарихи ғимараттың сыртқы бөлігі өрт сөндірушілердің күдігі бойынша, қасақана өртке ұшырады.
Ескерткіштер мен мерекелер
Бақтардың ішінде Виктория дәуірі мен ХХ ғасырдың басында тарихи әскери тұлғалар мен операцияларды еске алатын түрлі тақталар бар. Солтүстік-Батыс көтерілісінде қызмет еткен Галифакс уақытша батальоны (1785) үшін ескерткіш тақта орнатылған. Темір қақпалар Галифакс уақытша батальонына құрмет көрсету үшін орнатылды. 1898 жылы Екінші Бур соғысына дейін Нигерияда қаза тапқан Уэльс принці Лайнстер полкінің Нова-Шотландиялық Клонард Китингіне арналған тақта жасалды. Сондай-ақ, Екінші Бур соғысында шайқасқан Канадалық атты мылтықтар жасағының (кейін Корольдік канадалық драгундары болып аталған) мүсіні, атақты мүсінші Гамильтон Маккартидің (Ол Оңтүстік Африка соғысының ескерткіштерін (Халифакс) және Канингтегі Гарольд Лотроп Борденнің мүсінін жасаған) қолынан шыққан. Бур соғысының алғашқы канадтық құрбаны Чарльз Кэрролл Вудтың есімінде ағаш отырғызылды. "Жоғалған патрульде" қаза тапқан Корольдік Солтүстік-Батыс атты полициясының Нова-Скотиялық Фрэнсис Джозеф Фицджеральдты еске алатын көпір де бар. 1930 жылдардағы "Сағындырушылық" қозғалысының көрнекті өкілдеріне арналған екі тақта орнатылған. Олардың бірі - танымал суфражист Франсис Уиллардқа арналған гүлзар, ол жергілікті Әйелдердің Христиандық Сағындырушылық Одағымен оның туғанына 100 жыл толуына орай (1939) құрылды. Уиллард АҚШ Конституциясының 18-ші және 19-шы түзетулерін қабылдауда маңызды рөл атқарды. 19-шы түзету АҚШ-та әйелдерге дауыс беруге мүмкіндік берді, ал 18-шісі алкогольді ішімдіктерді пайдалануға тыйым салды. Уиллард 19 жыл (1879–1897) Дүниежүзілік Әйелдердің Христиандық Сағындырушылық Одағының президенті болды. Тағы бір тақта атақты сағындырушы Джон Бартоломей Гоуфқа арналған ағашқа орнатылды, оны Сағындырушылық Ұлдары мен Роузбуд Банд Опер Үміт ұлдары отырғызды, соңғысы Сағындырушылық Ұлдары қоғамының балалар бөлімі (1936) болды. Гоуф Галифаксқа сапары туралы былай деп жазды: Мен онда бір аптадан астам уақыт болдым, тоғыз лекция оқыдым. Мен сол кездегі Халифакста орналасқан әйгілі 42-ші пехоталық полкіне сөз сөйлеу мүмкіндігіне ие болдым. Үш жылдан кейін жарияланған бір ағылшын газетінде "көптеген адамдар осыдан жақсы болды" деп жазылған. 1887 жылы (музыкалық трибуна салынған жылда) бас судья сэр Уильям Янгтың мүлігі Галифакс қоғамдық бақтарына рим мифологиясынан үш мүсін мен өз бағынан алты урна сыйлады. Римдіктердің егіншілік пен құнарлылықты бейнелейтін құдайы Серес, гүлдер мен көктемнің құдайы Флора және орман мен жабайы жануарлардың құдайы Диана Пети аллеясының бойында орналасқан. Алты урна "қойғыш төсектердегі" оркестрлік трибунаның айналасына қойылды. Титаник кемесінің моделі жүзіп жүрген Гриффин көлі, ирландиялық жас адам Лоуренс Гриффиннің есімімен аталған. Гриффинге кісі өлтіру қылмысы тағылды және сот процесі жеті айға созылды. Лейтенант-губернатор Джеймс Кемпттың бұйрығымен Гриффин әділетсіз айыпталып, 1821 жылғы 24 қазанда көлдің шығыс жағында кісі өлтіргені үшін асылды.
I continued there for more than a week, delivering nine lectures. I had an opportunity of addressing the famous 42nd Regiment of Foot, then stationed at Halifax. An English paper stated, three years after, that "many of the men were all the better for it." In 1887 (the same year that the Bandstand was built), the estate of chief justice Sir William Young, donated three statues from Roman mythology and six urns from his own garden, to the Halifax Public Gardens. Ceres, the Roman goddess representing agriculture and fertility; Flora the goddess of flowers and spring, and Diana the goddess of the woodland and wild animals, all reside along the Petit Allée. The six urns were placed around the Bandstand within the ‘floating beds’. Griffin Pond, on which floats a model of the Titanic, is named after a young Irishman Lawrence Griffin. Griffin was charged with murder and the legal proceedings took seven months. Under the authority of the Lt. Governor James Kempt, Griffin was wrongfully convicted and hanged for murder on October 24, 1821, on the east side of the pond.