Кіріспе

1,1-Би-2-нафтол (BINOL) – көшу металдары катализделген асимметриялық синтезде лиганд ретінде жиі қолданылатын органикалық қосылыс. BINOL осьтік хиралдылыққа ие, және екі энантиомерді оңай бөлуге болады, сондай-ақ олар рацемизацияға төзімді. Екі энантиомердің нақты айналуы 35,5° (c = 1 THF) құрайды, мұнда R энантиомері оң жаққа бұрылатын нұсқасы болып табылады. BINOL – BINAP деп аталатын тағы бір хиральды лигандтың алдындағы зат. Екі энантиомердің көлемдік масса тығыздығы 0,62 г/см³.

Дайындық

БИНОЛ-дың органикалық синтезі өзіндік қиындық тудырмайды, бірақ жеке энантиомерлерді дайындау қиын. (S) БИНОЛ 2-нафтол мен мыс(II) хлоридінің асимметриялық тотығу арқылы тікелей қосылуынан дайындалуы мүмкін. Бұл реакциядағы хиральды лиганд (S) (+) амфетамин. Рацемиялық БИНОЛ темір(III) хлоридін тотықтырғыш ретінде пайдалану арқылы да өндірілуі мүмкін. Механизмі темір(III)-тің гидроксил тобымен комплекстесуін, содан кейін темір(III)-тің темір(II)-ге тотығуы арқылы басталатын нафтол сақиналарының радикалдық бірігу реакциясын қамтиды. Оптикалық белсенді БИНОЛ рацемиялық БИНОЛ-дан оптикалық ажырату арқылы да алынуы мүмкін. Бір әдісте N-бензилцинхонидиний хлориді алкалоиді кристалдық қосымша қосылысын құрайды. (S) энантиомерінің қосымша қосылысы ацетонитрилде ериді, ал (R) энантиомерінікі ерімейді. Тағы бір әдісте БИНОЛ пентаноил хлоридімен этерификацияланады. Холестерин эстераза ферменті (S) диэстерді гидролиздейді, бірақ (R) диэстерді гидролиздей алмайды. Үшінші әдіс хиральды тұрақты фазалары бар ЖСХ (HPLC) қолданады.