Кіріспе

Jaromír Weinberger-дің «Шыршашы Schwanda» операсы – 1926 жылы жазылған, екі акті және бес көріністен тұратын опера. Музыкасын Jaromír Weinberger жазған, либреттосы Miloš Kareš-тің чех тілінде, ал негізі Йозеф Каетан Тайлдың «Страконице шыршашысы немесе жабайы әйелдер тойы» (Strakonický dudák aneb Hody divých žen) драмасы бойынша құрастырылған.

Қысқаша мазмұны

Шванда мен Доротканың үйленгеніне бір апта болды. Ұры Бабинский олардың фермасына пана болады және дереу Дороткаға ғашық болады. Бабинский Шванданы ерлі-зайыпты өмірдің таусылғанын тез сендіреді және оны оқиғаға баруға көндіреді. Олар патша сарайында патшайымның зұлым сиқыршының құдіретіне ұшырайды. Патшайым сиқыршымен келісім жасады, ол өзінің күйеу жігіті ханзаданың өліміне келісім берді, мұз жүрекке (және адам сезіміне) және оның билігінің символы болатын алмаздық сұлтанына. Шванда қазық ойнайды, бұл сиқырды бұзады. Содан кейін патшайым өзін Швандаға ұсынып, үйленуге келіседі. Шванда оны сүйіп, қабылдайды, бірақ содан кейін Доротка пайда болады, бұл патшайымды ашуландырады. Патшайымның жүрегі қайтадан мұздай болып, Шванда мен Доротканы түрмеге қамап, Шванданы өлім жазасына кесіп отыр. Бабинский Шванданы құтқаруға көмектеседі, ол жазалаушының балтасын қорабағамен ауыстырады. Шванда қайтадан қазық ойнап, өлім жазасына жиналған көпшілікті таңғалдырады және Дороткамен бірге қашады. Доротканың өзі қазір Швандаға ашуланып, оның адалдығына күмән келтіреді. Шванда оған: "Егер ол патшайымды сүйсе, тозаққа кетеді" деп жауап береді. Ол патшайымды сүйгенін ұмытып, Шванда бірден жер бетінен тозаққа түседі. Содан кейін Бабинский Дороткаға оны жақсы көретінін айтады, бірақ ол оны Шванданы құтқаруға уәде береді. Тозақта Ібіліс Швандадан өзіне ойнауын сұрайды, өйткені оған ештеңе істеуге болмайды, өйткені ешкім Ібіліспен карта ойнамайды, өйткені ол әрқашан алдап отырады. Сванда бастапқыда бас тартады, бірақ кейін Бабинский пайда болады және Ібіліске карта ойынына қарсы шығады. Бабинский шайтандан да көп алдап, ойынды жеңіп, Шванданы құтқарады. (Шынында да, бұл кезде Шванда атақты фуганы құрайтын музыканы ойнайды.) Ақырында, Шванда мен Доротка татуласады, ал Бабинский жаңа оқиғалар іздеп, қайғылы жолға шығады.