Кіріспе

"Шағын бұлт" – Джеймс Джойстің 1914 жылғы "Дублиндер" жинағында алғаш жарияланған қысқа әңгімесі. Ол басты кейіпкер, қалада қалып, үйленген дублиндік Кішкентай Чендлердің өмірін, Ирландияны тастап, Лондонға журналист және бостандыққа ие адам ретінде табыс пен көңіл көтеру іздеген ескі досы Игнатиус Галлахердің өмірімен салыстырады.

Қорытынды

Тарих Томас Чендлер, немесе "Кішкентай Чендлер" деп белгілі, күнінің бір бөлігін қамтиды. Оқиға оқырманды Кішкентай Чендлер жұмыста болған кезде, ол сол күні кешке келетін қонақ туралы оймен мазасыздыққа түсіп, назар аудара алмайтын жағдайға жеткізеді. Ол ескі досы Игнатий Галлахердің келуін асыға күтеді. Галлахер қазір Лондон баспасөзінде "танымал тұлға", ал Кішкентай Чендлер оны сегіз жылдан бері көрмеген. Кішкентай Чендлер ескі досы мен оның жеткен табысы туралы ойлағанда, өзінің өміріне көз жүгірте бастайды. Бұл ойлар оқырманға Кішкентай Чендлердің мінезін түсінуге көмектеседі. Оқырман Кішкентай Чендлерді өмірдің жай ғана бақылаушысы, еріксіз кейіпкер ретінде көреді. Ол ұялшақ, өйткені поэзияны жақсы көреді, бірақ әйеліне оқып беруге "қиналады". Кішкентай Чендлер өзінің де жазушы бола алатынына сендіреді, егер ол ынтасын жинаса. Егер ол өзін-өзі толыққанды жеткізе алса, "көңіл күйі мен әсерлерін өлеңмен жеткізуге ниеттенген" барлық нәрсені іске асыруға болар еді. Бірақ Кішкентай Чендлер өзінің нағыз сезімдерін осы "жайлылық" сезімін тудыратын ойлармен жасырады, бірақ оқырман бұл сырды аңғара алады. Бұл сезімдер Кішкентай Чендлер Галлахермен кездескен кезде, әсіресе айқын көрінеді. Мұнда Галлахер өзінің кең саяхаттары туралы қызықты әңгімелер айтады. Оның өмірі Кішкентай Чендлердің өміріне керісінше келеді, және Кішкентай Чендлер Галлахердің саяхаттары мен бостандықтарын мақтап айтуының нәтижесінде әйелі оның табысқа жетуіне кедері келтіріп отырғанын сезіне бастайды. Әйелі мен ұлы болмаса, ол еркін өмір сүре алатын еді. Кішкентай Чендлерге қызғаныш сезімі ұялайды. Олар неғұрлым көп ішеді, неғұрлым ұзақ сөйлесе, Чендлер өзін соғұрланған сезінеді. Дегенмен, ол Галлахердің де бір күні үйленіп, отбасын құратынын айтып, оның өміріне деген қызғанышын жасыруға тырысады. Джойс оқиғаны Кішкентай Чендлердің үйіне көшіреді. Кішкентай Чендлер қолында баласымен отыр. Ол әйелі Эннидің суретіне қарап отыр. Ол өзінің шатасқан санасының жауабын іздеп, оның көзіне қарайды. Ол тек салқындықты ғана көреді. Ол әдемі әйелді көреді, бірақ оның ішінде өмір жоқ екенін байқайды және оны Галлахер айтқан бай, экзотикалық әйелдермен салыстырады. Ол неге Энниге үйленгенін ойлайды. Содан кейін ол Байронның өлеңдер жинағын ашып, оқи бастайды, бірақ бала жылай бастағанда, Кішкентай Чендлер оны жұбата алмайтынын түсінеді. Кішкентай Чендлер ұлына тіл тигізеді. Қорқып қалған сәби қаттырақ жылайды, сосын Энни келеді. Оның Кішкентай Чендлермен және баламен әрекеттесуінен Кішкентай Чендлердің оның басты басымдығы еместігі анық көрінеді. Кішкентай Чендлер өзін тұтқындалғандай сезінеді. Күннің басында болған барлық үміт сезімдері жоғалып кетті. Осы сәтте Кішкентай Чендлер терең түсінуге жетеді. Ол оқырман бұрыннан білген шындықты ақыры түсінеді. Оның өзінің қалаусыздығы ғана оның толық емес сезіміне жауапты, және ол енді тек өзін кінәлай алады. Кішкентай Чендлердің көзінен жас шығады, және оқиға аяқталады.

Талдау

"Біртұтас бұлт" әңгімесін талдау кезінде Харольд Мошер, Джойс "Дублиндерде" қайталау мен клишелерді қолданып, жазуға маңызсыздық сезімін сыйға тартады деп жазды. Ол көптеген әңгімелерде, әсіресе "Біртұтас бұлтта", іс-қимылдың жеткіліксіздігі бар екенін, ал осы "жеткізбеу мазмұны" Джойстың тілінде бейнеленгенін көрсетті. Мошер Джойстің кейіпкерлері сияқты ештеңе туралы әңгімелесудің өзіндік маңызы бар екеніне сенді және тілдік тұрғыдан алғанда, бұл стиль жазудың клишелігінен туындайтын жаңа идеялардың жоқтығынан гөрі, шығармашылық пен сапаның молдығын көрсетеді деп санайды. Мошердің пікірінше, бұл мәселе ирониялық тұрғыдан маңызды, себебі ол Джойс тарапынан шығармашылықты көрсетсе де, Чендлерде оны көрсетпейді: ол осылай ойлайды және сөйлейді, өйткені соңында Энниге айтқандай, ол "ешнәрсе істемеді". "Дублиндердің" орталық тақырыбы Кіші Чендлердің "Егер табысқа жетуді қаласаңыз, кетіп қалу керек" деген қорытындысында айқын көрінеді.

Атау

Томас О'Грейди "Бір шағын бұлт" деген беймәлім атаудың Уильям Блейктің "Нәресте қайғысы" шығармасына байланысты болуы мүмкін деп санайды. Ол Блейктің Джойсқа зор ықпал еткен суретші болғанын және Джойс бір рет Блейк туралы лекция оқығанын атап көрсетеді. О'Грейди бұл байланыстың логикалық екеніне сендіреді, себебі ол атауға құрылымдық және тақырыптық маңыз қосады. О'Грейдидің пікірінше, бұл әңгіме Кішкентай Чендлердің "өмір тәжірибесі туралы әні", өйткені Чендлер баласының "нәрестелік үміті" оның сезіміне толы қайғы мен өкінішпен басылады. Ал Теренс Браун атаудың Ілияс пен Баалдың пайғамбарлары туралы, әсіресе, 1 Патшалар кітабының 18:44 аятындағы оқиғаға сілтеу болуы мүмкін екенін ұсынады.