1868 жылғы австралиялық аборигендердің Англияға сапары
Australian Aboriginal cricket team in England in 1868
1868 ж. Австралияның аборигендерінен құралған команда Англияға тарихи тур жасады. Бұл – Австралия спортшыларының шетелге алғашқы сапары, крикет тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1868 жылы аборигендерден құралған крикет командасы сол жылдың мамыр және қазан айлары аралығында Англияға сапар шекті, бұл Австралия спортшыларының шетелге сапарлаған алғашқы ұйымдастырылған тобы болды. Тағы он жыл өткен соң ғана Австралияның ресми крикет командасы елден шықты. Аборигендер крикет командасының идеясы Виктория штатының батыс аймағындағы мал шаруашылығы станцияларында пайда болды, онда 1860 жылдардың ортасында еуропалық иелері абориген жұмысшыларын осы спортқа таныстырды. Виктория крикет командасының капитаны және Австралиялық футболдың негізін қалаушы Том Уиллстің көмегімен Аборигендер XI құрылды, ол 1866-67 жылдарғы Виктория және Жаңа Оңтүстік Уэльс аймалдарына жасалған турда команданың ойыншы-бапкері болды. Команданың бірнеше мүшесі ағылшын Чарльз Лоуренс басшылығымен Англияға сапарлаған Аборигендер XI құрамына қосылды. Сол дәуірде халықаралық спорттық байланыстар сирек кездесетін. Бұрын тек үш крикет командасы ғана шетелге саяхаттаған, олардың барлығы 1859 жылы АҚШ және Канадаға, ал 1861-62 және 1863-64 жылдары Австралияға барған ағылшын командалары болды.
In 1868, a cricket team composed of Aboriginal Australians toured England between May and October of that year, being the first organised group of Australian sportspeople to travel overseas. It would be another ten years before an Australian cricket team classed as representative left the country. The concept of an Aboriginal cricket team can be traced to pastoral stations in the Western District of Victoria, where, in the mid 1860s, the European owners introduced Aboriginal station hands to the sport. An Aboriginal XI was created with the assistance of Tom Wills, the captain of the Victorian cricket team and founder of Australian rules football, who acted as the side's captain coach in the lead up to and during an 1866–67 tour of Victoria and New South Wales. Several members of the team joined what became the Aboriginal XI that toured England under the captaincy of Englishman Charles Lawrence. International sporting contact was rare in that era. Previously, only three cricket teams had travelled abroad, all English, to the United States and Canada in 1859, and to Australia in 1861–62 and 1863–64.
Өмірбаян
Викторияның Батыс округінде 1860 жылдардың басынан бастап, жергілікті мал шаруашылықтарында аборигендер мен еуропалық қоныс аударушылар арасында крикет матчтары өтті, онда көптеген аборигендер станция жұмыскерлері ретінде жұмыс істеді. Аборигендердің спортқа қабілеттері жоғары бағаланғандықтан, 1866 жылдың басында ең күшті абориген XI құрамын іріктеу мақсатында бірнеше матч өткізілді. Эденхоп маңындағы Брингалберт станциясынан Томас Гибсон Хамильтон өзі баптаған команда құрды. Олар Гамильтон қаласында көрсету матч өткізді, ол Том Уиллстің назарын аударды. Соның нәтижесінде команданы жергілікті мал шаруасы Уильям Хейман баптады. Кейіннен баптау міндеттері Виктория крикет командасының капитаны және Австралиялық футбол ережелерін қалаған Уиллске жүктелді. Ол командамен өзінің бала кезінде Батыс округінде Джаб Вуррунг халқының арасында өсіп, үйренген Джаб Вуррунг тілінде сөйлесті. Уиллстің командаға қосылып, көмектесуі оның бұрынғысымен салыстырғанда қызық болды, өйткені ол бес жыл бұрын Квинслендтегі Куллин-ла-Ринго қырғынынан аман қалған еді, онда оның әкесі мен тағы 18 еуропалық отарлаушыны жергілікті аборигендер өлтірген. Бір спорт журналисі: «Томның әкесін өлтірген қара нәсілділермен қалай дос бола алатынына таңғалуға болады», - деп жазды. 1866 жылғы Бокс күнінде 10 000-нан астам көрерменнің алдында Уиллс команданы Мельбурн крикет алаңында Мельбурн крикет клубына қарсы басқарды. «Беллдің Викториядағы өмірі» басылымында былай делінген: «Мельбурнда осы матчтан гөрі қызықты матч сирек кездеседі, және біздің естелігіміздегі матч көрермендер тарапынан осыншалықты сезім тудырмаған». «Виллс ардагер ешқашан он бірдің капитаны болған емес, ол көрермендердің толыққанды жанашырлығына ие болды», - деп жазды «The Sydney Mail» газетінің Мельбурн тілшісі. «Қара тері викториялықтардың ізгілігіне кірудің бірден-бір жолы болды». Олар МКК-дан жеңілгенімен, абориген ойыншылары өздерінің көрсеткен ойыны үшін мақталып, Виктория аймалына жасаған келесі турда айтарлықтай жақсаруды көрсетті. Кәсіпкер капитан Гарнет команданы Сиднейге сапарға шығуға көндірді, осы сапардағы колониялар мен Англияны аралау жоспарланған. Алайда, 1867 жылдың ақпан айында Сиднейге келгеннен кейін, Гарнет кәсіпорынды қаржыландыру үшін жиналған қаражаттың бір бөлігін жымқырып, команданы қиын жағдайда қалдырды. Оларды Чарльз Лоуренс өзінің Манли қонақ үйінде күтіп алды және бірнеше ойын ұйымдастырды, мамыр айында Викторияға оралғанға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльске турнеді аяқтады. Төрт ойыншы аурудың салдарынан қайтыс болды: «Шахар» және «Уатти» турда қайтыс болды, ал «Желлико» және «Пэдди» көп ұзамай қайтыс болды.
In the Western District of Victoria, from the early 1860s onwards, cricket matches took place between Aboriginal Australians and European settlers at local pastoral properties, where many Aboriginal people were employed as station hands. The Aboriginal people were admired for their athletic skills and, in early 1866, a series of matches were staged with the intention of selecting the strongest possible Aboriginal XI. Thomas Gibson Hamilton of Bringalbert Station, near Edenhope, created a team which he coached. They played an exhibition match at Hamilton, which gained the attention of Tom Wills. The resulting team was initially coached by local pastoralist William Hayman. Coaching duties were later turned over to Wills, captain of the Victoria cricket team and founder of Australian rules football, who spoke to the team in the Djab Wurrung language he had learnt as a child growing up in the Western District among the Djab Wurrung people. Wills' decision to join and help the team has been something of a puzzle given that, only five years earlier, he had survived the Cullin la ringo massacre in Queensland, in which his father and 18 other European colonists were murdered by local Aboriginal people. "It was always a matter of wonder how Tom could be friendly with the blacks, considering that they murdered his father", one sportswriter noted. On Boxing Day 1866, in front of over 10,000 spectators, Wills captained the team against the Melbourne Cricket Club at the Melbourne Cricket Ground. Bell's Life in Victoria reported: "Seldom has a match created more excitement in Melbourne than the one under notice, and never within our recollection has a match given rise to so much feeling on behalf of the spectators." "The veteran Wills never captained an eleven who so thoroughly possessed the sympathies of the spectators," wrote a Melbourne correspondent for The Sydney Mail. "A dark skin suddenly became a passport to the good graces of Victorians." Although they lost to the MCC, the Aboriginal players were commended for their performance, and showed marked improvement on a subsequent tour of country Victoria. An entrepreneur, Captain Gurnett, persuaded the team to travel to Sydney to begin a planned tour of the colonies and England. However, after their arrival in Sydney in February 1867, Gurnett embezzled some of the funds raised to finance the enterprise, leaving the team stranded. They were looked after by Charles Lawrence at his Manly Hotel, and he organised a number of games, completing a tour of New South Wales before returning to Victoria in May. Four players succumbed to the effects of illness: "Sugar" and "Watty" died on tour, while "Jellico" and "Paddy" died shortly afterward.
Тур
1868 жылғы 13 мамырда Лондонға келген командаға қызығушылықпен қарады, себебі бұл 1859 жылы Чарльз Дарвиннің «Түрлердің шығу тегі» еңбегі жарияланғаннан кейінгі эволюциялық пікірталас кезеңі еді. Реакция әртүрлі болды. «Таймс» газеті туристерді «Лордс стадионында крикет ойнаудың мазмұны жоқ нәрсесі» және «жазалау ошағының бағынышқа түскен тума халқы» деп сипаттады. «Дейли телеграф» Австралия туралы былай деді: «Одан алтын құймалары мен қара крикетшілерден басқа ештеңе келмейді». Бірінші матч 25 мамырда Лондонның «Овал» стадионында өтті және 20 000 көрерменді тартты. Көрермендердің көп бөлігі, крикет ойынының өзіне емес, қызығушылықтан келгені болса керек. «Таймс» газеті хабарлады: «Олардың шаштары мен сақалдары ұзын және қатаң, терілерінің түсі әртүрлі, көбісінің мұрындары кең. Еуропалық қоныс аударушылардың жанында орманды жерлерде өскендіктен, олар толыққанды өркениетті және ағылшын тілін жақсы біледі». «Дейли телеграф» жазды: «Біздің аралымыздың ең тарихи саксондық бөлігінде достық ойынға қазіргі ағылшын мен австралиялық абориген сияқты екі алыс тайпаның өкілдерін көру қызықты және таң қалдырады. Олардың кейбіреуі жергілікті бұшмендер, ал барлығы қара түсті, бұл үндістер барлық жағынан киінген және саналы». Жалпы, аборигендер командасы Англияда алты ай ішінде 47 матч өткізіп, 14 жеңіске, 14 жеңіліске және 19 тең түсті, бұл сол кезде көптеген адамды таң қалдырған жақсы нәтиже болды. Олардың шеберлігі ерекше спортшылардан бастап, команданың екі-үш мүшесіне дейін, ешқандай үлес қоспағандарға дейін ауысып отырды. Ең үздік ойыншы Джонни Муллаг болды. Ол 1698 ұпай жинап, 245 қақпа алды. Сол кездегі танымал ағылшын жылдам доп тастаушысы Джордж Таррант түскі үзіліс кезінде Муллагқа қарсы доп тастады және кейін «Мен одан жақсы ойыншымен ойнаған емеспін» деді. Крикет ойнаудан басқа, аборигендер ойын соңында бумеранг пен сүңгір тастаудан көрсетілімдер жасады. Дик-а-Дик сондай-ақ тар қалқан ұстап, адамдарды оған крикет доптарын лақтыруға шақыратын, ол қалқанмен қорғайтын. Аборигендер командасы крикет доптарын лақтыру жарысында 20 жастағы ағылшын жұлдызы W. G. Grace-ке екінші орын алды, ол 118 ярд лақтырды.
The team arrived in London on 13 May 1868 and were met with a degree of fascination – being the period of the evolutionary controversies following publication of Charles Darwin's The Origin of Species in 1859. Reaction was mixed. The Times described the tourists as, "a travestie upon cricketing at Lord's", and, "the conquered natives of a convict colony." The Daily Telegraph said of Australia that, "nothing of interest comes from there except gold nuggets and black cricketers." The first match was played on 25 May at The Oval in London, and attracted 20,000 spectators. Presumably many of the spectators attended out of curiosity, rather than merely to savour a cricket contest. The Times reported: "Their hair and beards are long and wiry, their skins vary in shades of blackness, and most of them have broadly expanded nostrils. Having been brought up in the bush to agricultural pursuits under European settlers, they are perfectly civilised and are quite familiar with the English language." The Daily Telegraph wrote: It is highly interesting and curious, to see mixed in a friendly game on the most historically Saxon part of our island, representatives of two races so far removed from each other as the modern Englishman and the Aboriginal Australian. Although several of them are native bushmen, and all are as black as night, these Indian fellows are to all intents and purposes, clothed and in their right minds. In total, the Aboriginal team played 47 matches throughout England over a period of six months, winning 14, losing 14 and drawing 19, a good result that surprised many at the time. Their skills were said to range from individuals who were exceptional athletes down to two or three team members who hardly contributed at all. The outstanding player was Johnny Mullagh. He scored 1,698 runs and took 245 wickets. George Tarrant, an admired English fast bowler of the time, bowled to Mullagh during a lunch interval and later said, "I have never bowled to a better batsman." In addition to playing cricket, the Aboriginal players frequently put on exhibitions of boomerang and spear throwing at the conclusion of a match. Dick a Dick would also hold a narrow parrying shield and invite people to throw cricket balls at him, which he warded off with the shield. The Aboriginal team were narrowly beaten in a cricket ball throwing competition by an emerging English all rounder of star quality, the 20 year old W. G. Grace, who threw 118 yards.
Салдары
Команда 1869 жылдың ақпан айында Сиднейге қайтып келді. Олар келесі айда әскери командаға қарсы матч ойнады, содан кейін тарап кетті. Твопенни кейін Жаңа Оңтүстік Уэльске көшіп, 1870 жылы Викторияға қарсы колония құрамасы үшін өнер көрсетті. Кузенс келесі жылы дизентериядан қайтыс болды. Муллаг Мельбурн крикет клубында кәсіби ойыншы ретінде жұмыс істеді және 1879 жылы Виктория құрамасы атынан Англиядан келген командаға қарсы ойында өнер көрсетіп, екінші иннингсте ең көп ұпай жинады. 1869 жылы аборигендер жөніндегі орталық кеңес Виктория колониясынан ешбір аборигенді үкімет министрінің келісімінсіз алып кетуге тыйым салды. Бұл абориген ойыншыларының ойынға қатысуын тиімсіз етті. Муллах 1891 жылдың тамыз айында 50 жасында қайтыс болды, ол команданың соңғы тірі қалған мүшесі деп есептелді, Лоуренс 1917 жылы қайтыс болғаннан басқа. Алайда, қазір Қызыл бас киімді (Red Cap) 1891-1894 жылдар аралығында қайтыс болды деп саналады, ал Тарпот 1900 жылдың сәуір айында қайтыс болды.
The team arrived back in Sydney in February 1869. They played a match against a military team the following month, then split up. Twopenny later moved to New South Wales and played for the colony against Victoria in 1870. Cuzens died of dysentery the following year. Mullagh was employed as a professional by the Melbourne Cricket Club and represented Victoria against the touring English team in 1879, top scoring in the second innings. In 1869 the Central Board for Aborigines ruled that it would be illegal to remove any Aboriginal person from the colony of Victoria without the approval of the government minister. That effectively curtailed the involvement of Aboriginal players in the game. When Mullagh died in August 1891, aged 50, he was generally believed to have been the last survivor of the team apart from Lawrence, who died in 1917. However, Red Cap is now believed to have died between 1891 and 1894, and Tarpot died in April 1900.
Мұра
1988 жылдың мамыр айында Джон МакГайр капитаны болған абориген ойыншыларының командасы Австралияның екі жүз жылдығын атап өту үшін Англияға саяхат жасады, алғашқы турдың қадамдарын қайта басып өтті. Нгаджури тайпасының өкілі Винс Копли еске алу сапарын ұйымдастыруға көмектесті. 2002 жылы Австралияның спорттық даңқ залы 1868 жылғы аборигендердің саяхаттық командасын спортқа қосқан үлесі үшін мойындады. 2004 жылы 1868 жылғы команда мүшелеріне Cricket Australia шапка нөмірлерін табыс етті. 2004 жылы Джонни Муллахты еске алу орталығы Харроу қаласында ашылды. 2018 жылы Australia Post 1868 жылғы турдан бері 150 жылдығын атап өту үшін марка шығарды. 2018 жылы Cricket Australia Джонни Муллахтың Харроудағы қасиетті су көзінде 150 жылдығын тойлап, түтін шығару рәсімін өткізді. 2002 жылы Чарльз Лоуренстің шөпшешегі Иан Френд, тарихшылар мен крикетшілер, соның ішінде бұрынғы тест-капитаны Иан Чаппелл бірге, абориген XI-нің Sport Australia Hall of Fame-ға енуіне қол жеткізу үшін сәтті науқан жүргізді. Иан Френд және Джек Кеннеди (Джонни Кузенстің ұрпағы) команда атынан марапатты қабылдады. Сол жылы команда туралы «A Fine Body of Gentlemen» атты деректі фильм ABC арнасында көрсетілді. Австралия 2018 жылдың маусым айында турдың 150 жылдығын атап өту үшін ерлер мен әйелдерден құралған аборигендер командаларын Англияға жіберді. Джеффри Этерден жазған және толығымен абориген актерлерінен тұратын «Black Cockatoo» пьесасы 2020 жылғы Сидней фестивалінде қойылды. 2020 жылдың қаңтар айында Лен Паско әнші-сазгер Мэтт Скаллионды тур туралы ән жазуға шақырды, ол бұл туралы Gamilaraay ақсақалы және зейнеткер крикетші Лес Нокспен әңгімелесіп отырған. Скаллион «1868» әнін жазды және оны 2021 жылдың басында Сиднейдегі крикет алаңында өткен екінші Twenty20 халықаралық матчында орындады, сондай-ақ 2021 жылдың сәуір айында Брэдман мұражайында қайтадан орындауды жоспарлады.
In May 1988, a team of Aboriginal players, captained by John McGuire, toured England to mark the Australian Bicentenary, retracing the steps of the original tour. Ngadjuri man, Vince Copley, helped to organise the commemorative tour. 2002 – The Australian Sports Hall of Fame recognised the 1868 Indigenous touring team for their contribution to sport. 2004 – The 1868 team members were presented with cap numbers by Cricket Australia. 2004 – The Johnny Mullagh interpretative centre opened in Harrow in the [Wimmera. 2018 – Australia Post released a stamp celebrating 150 years since the 1868 tour. 2018 – Cricket Australia held a smoking ceremony at Johnny Mullagh's sacred water hole in Harrow, celebrating 150 years since the tour. In 2002, Charles Lawrence's great great grandson, Ian Friend, along with historians and cricketers, including former Test captain Ian Chappell, successfully campaigned to have the Aboriginal XI recognised in the Sport Australia Hall of Fame. Ian Friend and Jack Kennedy (descendant of Johnny Cuzens) both accepted the award on behalf of the team. Also that year, a documentary film about the team, titled A Fine Body of Gentlemen, was broadcast by the ABC. Australia sent men's and women's Aboriginal teams to England in June 2018, to mark the 150th anniversary of the tour. A play about the cricketers, Black Cockatoo, written by Geoffrey Atherden and employing an all Aboriginal cast, was staged at the 2020 Sydney Festival. In January 2020, Len Pascoe encouraged singer/songwriter Matt Scullion to write a song about the tour, having been talking about it to Gamilaraay elder and retired cricketer Les Knox. Scullion wrote the song, "1868", and sang it at the second Twenty20 International at the Sydney Cricket Ground in early 2021, and planned to do so again at the Bradman Museum in April 2021.