Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Латын тілінен туындаған немесе латын тіліне ұқсас сөз. Латыншалық (ағыл. Latinism) – латын тілінен басқа тілде қолданылатын, латын тілінен алынған немесе латын тілімен байланысты сөз, тіркес немесе құрылым. Латыншалық термині басқа тілге латын тілінен тікелей ауысқан қарыз сөздерді білдіреді (әсіресе, кітаптағы сөздердің ішінде жиі кездеседі); мұндай сөздер ағылшын тілінде де көптеп кездеседі. Ағылшын және басқа (әсіресе еуропалық) тілдерде көптеген латыншалықтар бар.
Word that is derived from, or suggestive of, the Latin language
A Latinism (from ) is a word, idiom, or structure in a language other than Latin that is derived from, or suggestive of, the Latin language. The Term Latinism refers to those loan words that are borrowed into another language directly from Latin (especially frequent among inkhorn terms); English has many of these, as well. There are many Latinisms in English, and other (especially European) languages.
Лексикалық латындық
Кейбір сөздер мен лексемалар деңгейінде латын сөздерінің жасалуы мен қабылдануының тарихы ежелгі заманға дейін созылады. Латын тілімен байланысқа түскен және көне Рим мәдениетінің таралуына байланысты әртүрлі тілдерде ерте лексикалық латын сөздері кездеседі. Осы процесс орта ғасырларда да жалғасты, ал қазіргі заманда ғылыми терминологияның, көбінесе ғылыми латын тіліне негізделген, әсерімен жаңа формаларға ие болды. Лексикалық латын сөздерінің жеке бір тобы ретінде, жеке есімдер мен топонимдерді қоса алғанда, латыншаландыру арқылы түрлі ономастикалық латын сөздері қалыптасады.
On the basic level of particular words and lexemes, creation and adoption of Latinisms has a long history, dating back to the ancient times. Early lexical Latinisms are attested in various languages that came into contact with Latin language during the expansion of ancient Roman culture. The same process continued during the Middle Ages, and acquired new forms in modern times under the influence of scientific terminology, largely based on the Scientific Latin. As a particular subgroup of lexical Latinisms, various onomastic Latinisms are formed through Latinisation of proper names, including personal names and toponyms.
Синтаксистік латинизация
Ренессанс дәуірінде классикалық латын әдебиетіне қызығушылықтың қайта жандануы әртүрлі синтаксистік латындықтардың пайда болуына себеп болды. Бұл, Ренессанс және одан кейінгі авторлардың Цицерон мен Цезарь сияқты классикалық латын авторлары қолданған риторикалық стильде сөйлемдерін құруға ұмтылуымен көрінеді.
Renewed interest in Classical Latin literature during the Renaissance period resulted in the emergence of various forms of syntactical Latinisms, manifested by a tendency of renaissance and later authors to shape the syntax of their sentences according to rhetorical style used by Classical Latin authors, like Cicero and Caesar.
Идиоматикалық латындық
Идиоматикалық латинизмдер – латын тілінен қабылданған немесе латын тілінің сөз тіркестері үлгісімен құрылған фразалар мен идиомалар.
Idiomatic Latinisms are phrases or idioms that are adopted from Latin language, or modeled according to Latin phraseology.