Кіріспе

Зерттеуші, жазушы, суретші және ат спортышы

[[Америка ойындарының ат спортышы
1959 жылғы Америка ойындары 1959 Чикаго
Күміс медаль – 1967 жылғы Америка ойындары 1967 Виннипег]]
Қола медаль – 1959 жылғы Америка ойындары 1959 Чикаго]]

Норман Сэм Эльдер (17 шілде 1939 – 15 қазан 2003) – канадалық зерттеуші, экзотикалық жануарлардың иесі, жазушы, суретші, Олимпиадалық ат спортымен айналысушы және Торонтоның ерекше тұлғаларының бірі. Ол Онтарио провинциясының Торонто қаласындағы Annex ауданындағы 140 Бедфорд-роуд мекенжайында орналасқан Норман Эльдер мұражайының иесі болды.

Өмірбаян

Норман Эльдер – Торонтодағы «Эльдер Карежалар Шеберханасының» негізін қалаушы Роберт Джеймс Эльдердің ұрпағы. Компания «Итон» дүкендері желісіне кареталармен қамтамасыз етті. Ол Торонтодағы Парк-Лейн-Сирклде өсті, онда ол өзін, жануарларға деген сүйіспеншілігін және ерекше іс-қимылдарға бейімділігін анықтады. Эльдер канадалық бизнесмендер Гален Уэстон мен Конрад Блэкпен өмір бойы дос болды. Ол Жоғарғы Канада колледжін, Батыс Онтарио университетін және Торонто университетін бітірген. Сондай-ақ ол Торонтода кеңесшілік лауазымға кандидат болды, жеңіліске ұшырамас бұрын көптеген есімді телеинтервьюлар берді. 1998 жылы Онтарио соты бірнеше жас жігіттермен жыныстық қатынас жасағаны үшін Эльдерді екі жылдан бір күн кем мерзімге бас бостандығынан айырды. 2003 жылдың 15 қазанында Эльдер Торонтода дарға асылған күйде қайтыс тапты, бұл өз-өзіне қол жұмсау деп саналады. Робин Харди мен Скотт Саймонспен бірге ол 2013 жылы Ян Янгтың «Авторлармен кездесулер: Скотт Саймонс, Робин Харди, Норман Эльдер туралы эсселер» кітабындағы бір тараудың тақырыбы болды.

Норман Елдэр мұражайы

Мұражай – оның саяхаттарынан жинаған мыңдаған заттар сақталған жеке үй болған. Мұражайдың жоғарғы қабаттары 10 тұрғынға дейін жалдамалы үй ретінде пайдаланылған. Дэвид Кроненбергтің "Жылаңаш түскі ас" фильміндегі екі интерьерлік көрініс мұражайдың негізгі қонақ бөлмесі мен кітапханасында түсірілген. Норман Елдэр мұражайында көптеген экзотикалық жануарлар өмір сүрген. Галапагос аралдарының тасбақасы "Тони" көп жылдар бойы бірінші қабатта еркін жүріп, салат жеп, бөлмедегі адамдарға қарайтын. Ол мойнынан сыпауды ұнататын және осы кезде мойнын созатын. Соңында ол ауырып, Гюльф университетінің ауруханасына жеткізілді, онда қайтыс болды. Оны таксидермистке тапсыруға дейін мұздатып сақтады. Көп ұзақтан соң ол толтырылып, мұражайға қайтарылды. Мұражайда екі ірі питон және жертөледе тұратын, бірақ жиі үйдің басқа бөліктеріне қашып кететін боа констриктор да өмір сүрді. Үйде уақыт-уақыт жеміс жейтін жартан, үш лемур, бірнеше шиншилла және көптеген күзендер де болды. Мұражайдағы көптеген заттардың ішіндегі ең ерекшелері – пантераның қайта құрастырылған қаңқасы, грейпфрут көлеміндегі көк түсті малахит жұмыртқаларының жинағы, пил құсының қазылған жұмыртқалары, жарылмаған әскери миномет оқ-дәрілері, жақ сүйегі бар пил бас сүйегі, кептірілген пил тыңайтқыштары, толтырылған динго және Ганг өзенінен алынған түрлі адам бас сүйектері еді. Мұражайдың алдыңғы бағы 8 фут биіктігіндегі темір аю тормен қоршалған, ол Ривердейл зообағынан жөндеу жұмыстары кезінде сатып алынған. Арқадағы бақта граниттен қаланған жер асты туннелі болды, ол "қабір" деп аталатын бөлмеге алып келетін. Туннельге кіретін есік бірінші қабаттағы жатын бөлмедегі Елдэр төсегінің астындағы құпия есік болды. Норманның қайтысынан кейін 140 Бедфорд Роуд бұрынғы күйіне келтіріліп, үйдің бұрынғы тұрғынынан қалған іздер жойылды. Норманның сүйікті иті Чарли (толтырылып, жылдам қозғалатын дөңгелекті платформаға орнатылған) табылған және жеке коллекционерге тиесілі.

Іздеуші

Эльдер саяхатшы ретінде Папуа-Жаңа Гвинея, Намибия, Амазония, Конго, Арктика, Мадагаскар және тағы да көптеген елдерге ұзақ экспедициялар жасады. 1979 жылы ол "Explorers Club" клубының Канадалық бөлімін құрды. Ол "Қараңғылықтың бұл нәрсесі" атты кітап жазды, Амазония туралы кітапқа Эдинбург герцогы, принц Филипп алғысөз жазды.

Ат спорты

Эльдер шебер ат темірқасып болған. Ол 1960 жылы Римде, ал 1968 жылы Мехико қаласында Олимпиада ойындарында үш күндік жарыста Канаданың ат спорты командасының құрамында өнер көрсетті. Ол сондай-ақ 1959 жылғы Пан Америка ойындарында қатысып, Prince Maple атты айғырымен жекелей үшінші орын алды және командалық алтын медаль жеңіп алды. 1967 жылы Ranae Doe атты айғырымен жекелей екінші орынды иеленді. Оның інісі Джим Эльдер де ат спортынан Олимпиада ойындарында алты рет қатысып, бір алтын медаль ұтқан. Эльдер «Норман Эльдердің аттар кітабының» авторы.

Жамандық жасағаны үшін сотталды

1998 жылы Эльдер 1970-1980 жылдар аралығында 10 жас жігіттің ар-ұятын қорлағаны үшін кінәсін мойындады. 1998 жылдың 12 наурызында судья Фейт Финнестад Эльдерді екі жылдан бір күн кемге бас бостандығынан айырды. Оқиғалар кезінде барлық жігіттер 18 мен 20 жас аралығында болған, бірақ сол кездегі Канада заңдары бір жынысты ересектер арасындағы қатынасқа 21 жастан бастап рұқсат берген.