Кіріспе

Бос споралы тамырлы өсімдіктер тобы (Isoetales) – Lycopodiopsida класына жататын өсімдіктер тобы. Шамамен 140-150 тірі түрі бар, олардың барлығы Isoetes (quillworts) туысына жатады және космополиттік ареалда таралған, бірақ көбінесе сирек кездеседі. Тірі түрлердің көпшілігі сулы немесе жартылай сулы ортада өседі және таза көлдерде, ақырын ағатын өзендерде кездеседі. Әрбір жапырақ тар, төмен қарайға қарай 5 мм-ге дейін кеңейеді, ісіңкі тамырға айналады, онда жапырақтар көптеген quillwort түрлеріне тән жер астындағы бұршақ тәрізді түйіндерге шоғырланады. Бұл ісіңкі тамырдың ішінде еркек және әйел спорангиялары орналасқан, олар жұқа, мөлдір қабықшамен (велум) қоршалған, бұл қабықша quillwort түрлерін анықтауда диагностикалық маңызға ие. Quillwort түрлерін сыртқы түрінен ажырату өте қиын. Оларды анықтаудың ең сенімді жолы – мегаспораларды микроскоп арқылы қарап зерттеу. Isoetes – екіншілік өсуге қабілетті жалғыз тірі птеридофиттер.

Қалдықтар

Кейбір авторлар ағаштарды, мысалы, "аборсецентті ликофиттерді" қамтиды, олар карбон кезеңінде ормандарды құрады және көбінесе өздерінің Lepidodendrales ордеріне, Isoetales ішінде жатқызылады. Изоэтес бестонидің қазбаланған үлгілері соңғы перм және ерте триас кезеңдеріне жататын тау жыныстарынан табылды. Ерте триас кезінде, Плеуромея сияқты ұзын сабақты изоэтальдар, жер шарының кең аумақтарында басым болды. Қазіргі кездегі қалампыршақтың (quillwort) ең көне қазбасы – Солтүстік Американың соңғы юра кезеңінен табылған Изоэтиттер роланди.