Кіріспе

Франк Уильям Стрингфеллоу (1928–1985) – американдық заңгер, діни ойшыл және қоғамдық белсенді. Ол көбінесе 1960-шы және 1970-шы жылдары активті болды.

Ерте өмір және білім

1928 жылы 26 сәуірде Джонстон қаласында, Род-Айленд штатында дүниеге келген ол, Массачусетс штатының Нортгемптон қаласында өсіп, 1945 жылы Нортгемптон орта мектебін бітірді. Ол бірнеше стипендия алып, он бес жасында Мэн штатының Льюистон қаласындағы Бейтс колледжіне түсті. Кейін Лондон экономика мектебінде оқып, АҚШ-тың 2-ші бронетанкті дивизиясында қызмет етті. Стрингфелло Гарвард құқық мектебінде білім алды. Бітірген соң, ол Нью-Йорк қаласының Гарлем ауданындағы кедей афроамерикандықтар мен испандардың арасында жұмыс істеу үшін көшті.

Белсенділік

Оның белсенділік жолының бастауы Бейтс университетінде оқыған кезіне дейін барып жетеді, ол Мейн штатындағы бір мейрамханада қара нәсілді адамдарға қызмет көрсетуден бас тартқанда, сол жерде отырып наразылық акциясын ұйымдастырды. Бұл оның әлеуметтік белсенділікке жасаған алғашқы қадамы болды және ол ешқашан артына қайтпады. Бірнеше жылдан кейін Стрингфеллоу АҚШ-тың әлеуметтік, әскери және экономикалық саясатын қатысты сынға алған, сондай-ақ нәсілдік және әлеуметтік әділдіктің талмай қорғаушысы ретінде танылды. Ол әділдіктің тек Киелі кітап пен христиандық сенімді терең түсінген жағдайда ғана іске асырылатынын мәлімдеді. Ол азаматтық құқық қозғалысында белсенді қатысып, зорлық-зомбылықсыздық және интеграция арқылы азаматтық мойынсұнбаушылық туралы көп сөйледі, әсіресе Роберт Пенн Уорренмен сұхбаттасып, «Кім негрлер үшін сөйлейді?» кітабында. Христиан ретінде ол өзінің шақырылуын, оған крещение рәсімінде берілген уәде ретінде қарастырды, ол өмір бойы «қуаттар мен билік иелеріне» қарсы күреске міндеттеме екенін білдіреді, жүйелі зұлымдық Жаңа өсиетте немесе «Өлім күші» деп аталатынына сенді. Ол Исаның адал ізбасары болу – өлім мен жойылудың барлық рухани күштерінен бостандыққа ие екенін жариялау және өмір күшіне шын жүректен бойын бағындыру екенін айтты. Заманындағы жас либералды протестанттық теологтардан өзгеше, Стрингфелло христиандардың мұндай қауіпті және қауіпті жұмысты бастағанда Киелі кітапқа басымдық беруін қатысты талап етті. Бұл оны евангелизм емес, неоортодоксия лагеріне орналастырды, әсіресе швейцариялық реформатор теолог Карл Барттың ықпалында болған бөлігі, ол АҚШ-қа жасаған жалғыз сапарында Стрингфеллоуды сирек мақтады. Дегенмен, басқалар оны 1970 және 1980 жылдардағы бостандық теологиясының алға басушысы деп санауы мүмкін. Ашығын айтқанда, Стрингфеллоу өзінің саяси теология деп аталатын жабық идеология ретінде жұмыс істеуге рұқсат беретін кез келген нәрсені сынға алды. Стрингфеллоудың өмірінде оның ойларына ұқсас ойлар француз сыншысы Жак Элюльдің жазбаларында кездесті, ол онымен үнемі хат алмасып отырды. Ол теологиялық семинарияларды қатысты сынға алды: либералды протестанттық бағыттың теологиялық тұрғыдан әлсіз, олардың оқу бағдарламасы мен этикасы «поэтикалық речитациялар, әлеуметтік талдау, әртүрлі тәсілдер, сұраныстар, сезімталдықтар және жалғандықтар» қоспасы болды. Екінші жағынан, ол фундаменталистік/православ институттардың қазіргі қоғамнан оқшауланғанын айтты; ол былай деді: «егер олар Киелі кітапты шын мәнінде маңызды санаса, олар сөзсіз әлемді көбірек жақсы көретін болар еді, өйткені Құдайдың сөзі әлемде еркін және белсенді». Оның ойынша, бұл жағдайлар діни либерализм мен догматизмнің екі қателігінің белгісі болды, американдық христиандар көбінесе бірдей мақсатқа жету үшін екі нұсқаның бірін таңдайды: Ізгі хабарды үйрету және оның жеке адамдарға да, мемлекетке де әсерін азайту. АҚШ-тың академиялық теологиялық ортасына қатыспай, Стрингфелло заң және бизнес студенттерінен, әсіресе христиандық сенімдерді қабылдап, әлемге толыққанды араласатын адамдарды іздеді. Заңгер мамандығы бойынша Стрингфеллоудың негізгі құқықтық қызығушылықтары конституциялық құқық пен тиісті сот процесіне қатысты. Ол Харлемде күн сайын екі жақты да қарастырды, өйткені ол зардап шеккен жалға алушыларды, сотта жеткіліксіз қорғау алатын айыпталушыларды және ауруханалар мен мемлекеттік кеңселер сияқты мемлекеттік қызметтерден шеттетілген кедей афроамерикандықтарды қорғады. Студент кезінде Стрингфеллоу Дүниежүзілік Студенттік Христиандық Федерациясына қатысқан. Кейіннен ол Дүниежүзілік шіркеулер кеңесіне, сондай-ақ өзінің туған деноминациясына, епископтық шіркеуіне (Англикан) терең үңіліп, әйелдердің діни қызметке тағайындалуын қолдады. Стрингфеллоу сонымен қатар Вашингтондағы Sojourners қауымдастығына қатысты. Ол сонымен қатар Блок-Айлендтегі үйінде иезуит діни қызметкері Дэниел Берриганды бағындырды, ол азаматтық мойынсұнбаушылық әрекеттері үшін федералды биліктен қашып кеткеннен кейін жасырын өмір сүрді.

Ықпал

Стрингфеллоудың теологиялық ой-пікірге қосқан ең маңызды үлесі – "бейнелер, идеологиялар және институттарда" Киелі кітапта жиі кездесетін зұлым күштер мен биліктерінің қазіргі замандағы негізгі көріністерін табу. Осы көзқарас оны үкіметтердің, корпорациялардың және басқа да ұйымдардың, тіпті шіркеулердің де қызметіне күдікпен қарауға алып келді. Бұл тұрғысынан ол 20 ғасырдың ортасында кең таралған "прогрессивті" көзқарастарға қарсы болды. 1960 жылдардың ортасында ол епископ Джеймс Пайкты, оның өзінің епископалдық әріптестері таратқан дінсіздік айыптауларынан қорғады, олардың саяси мүдделермен (яғни, оңтүстік аймақтың және байлардың консервативті күштерін бағындырумен) жетекшілік ететініне сенді. Оның еңбектерін зерттегендердің қатарында теолог Уолтер Винк, Билл Уайли Келлерман және Шарон Дельгадо бар, олардың барлығы Біріккен методист шіркеуінің пасторлары. Ол сондай-ақ кейінгі католиктерге, оның ішінде Джон Дир мен журналист Натан Шнайдерге, евангелистік қоғамдық белсенділер Джим Уоллис пен Шейн Клейборнға, сондай-ақ Киелі кітапты зерттеуші Уэс Ховард Брукке де әсер етті.

Жеке өмір

Ол 1960-шы жылдардан бастап 1980 жылы Энтони қайтыс болғанға дейін методист ақыны Энтони Таунмен ұзақ жылдар бойы қарым-қатынаста болды. Кейіннен ол "Сенімнің қарапайымдылығы: Қайғыдағы тәжірибем" (1982) атты кітап жазды, онда Энтониді "он жеті жыл бойы маған жақын болған адамым" деп атады. Ол өзін гомосексуал деп ашық айтқан емес, бірақ осы тақырыпта жазып, сөйледі, әрқашан шіркеулердегі гомофобияны (қазіргі терминде) және гей мәдениетінің "әсемдігін" айыптап, оның көбінесе жалғыздықтан құтылу үшін құштарлық пен түксіздікке шақырады деп сенді. 1985 жылдың 2 наурызында ол қант диабетінен қайтыс болды. Бұл ауру 1968 жылы өмірін қауіпке тіккен операцияның нәтижесінде пайда болды, сол кезде оның ұйқы безі алынып тасталды, және бұл оқиға оның "Екінші туған күні" кітабында толыққанды сипатталған.

Уильям Стрингфеллоу сыйлығы

2000–2001 оқу жылынан бері Бейтс колледжі жыл сайын Мэн штатындағы бір студент пен азаматты бейбітшілік пен әділдік жолындағы еңбегі үшін марапаттайды. Бейтс колледжінің діни қызметкерлерінің кеңсесі бұл сыйлықтарды зорлық-зомбылық пен әлеуметтік теңсіздіктің түбірлік себептерін жоюға батыл және тұрақты ұмтылған адамдарға табыс етеді.