Джеймс Эверс: Американдық құқық қорғаушының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Американдық азаматтық құқық қорғаушы (1922–2020)

Джеймс Чарльз Эверс (11 қыркүйек 1922 – 22 шілде 2020) – американдық азаматтық құқық қорғаушы, кәсіпкер, радиоведущий және саясаткер. Эверс кіші інісі Медгар Эверспен бірге азаматтық құқық қозғалысындағы рөлімен танымал болды. Ол 1971 жылы губернаторлыққа, ал 1978 жылы АҚШ Сенатына тәуелсіз кандидат ретінде түсті. 1989 жылы Эверс он алты жыл қала әкімі болып қызмет еткеннен кейін қайта сайлауда жеңіліске ұшырады. Эверс Миссисипи штатының Лорман қаласындағы Алкорн мемлекеттік университетін бітірген. Штаттың конституциясы нәсілдер аралық некелерге тыйым салғандықтан, ол сүйіктісіне үйленіп, оны Миссисипиге әкеле алмады. Бұл оны штаттағы алғашқы қара түсті диджейге айналдырды. 1950 жылдардың басында ол қалада қонақ үй, такси компаниясы және жерлеу сақтандыру бизнесін басқарды. Филадельфияда кафесі болды және екі жүзден астам қара нәсілді азаматты сайлау салығын төлеуге ықпал етті. 1956 жылы жергілікті ақ нәсілділердің жаулықтарына байланысты Чикагоға көшіп кетті. Ақшасы жетіспегендіктен, ол күндіз мал қораларында ет қаптады, ал түнінде Конрад Хилтон қонақ үйінің ерлер дәретханасында жұмыс істеді. Ол сондай-ақ, қызмет көрсетушілікпен айналысып, сандар ойынын ұйымдастырды, одан аптасына 500 доллар табады. Ол бірнеше бар сатып алуға, заңсыз спирттік ішімдіктер әкелуге және музыкалық аппараттарды сатуға жеткілікті ақша жинады.

Азаматтық құқықтарды қорғау

1951 жылы Миссисипи штатында Чарльз және Медгар Эверс ағайындар африкалық азаттық қозғалыстарына қызығушылық танытты. Олар Джомо Кениатаға және Кениядағы колониализмге қарсы кикуйу тайпасының ұлттық-азаттық күресіне, «Мау Мау» көтерілісіне қызығушылық танытты, ол ашық зорлыққа ұласты. Ол ағасына қара нәсілді сайлаушыларды тіркеу ісінде де көмектесті. 1952 және 1955 жылдар аралығында Эверс Моунд-Байу қаласында, босатылған құлдардың негізін салған қалада, RCNL-дің жылдық конференцияларында дауыс беру құқығы сияқты мәселелер бойынша жиі сөз сөйледі. Оның ағасы Медгар азаматтық құқықтар қозғалысына қатысуын жалғастырды, Миссисипи штатындағы Түсті терілілерді жақсарту жөніндегі Ұлттық қауымдастықтың (NAACP) өңірлік хатшысы және басшысы болды. Чарльз ағасының қазасын бірнеше сағаттан кейін естіп, таңертең Джексонға ұшып келді. Ол осы қасіретті оқиғаға қатты қайғырып, ағасының қоштасу рәсімін ұйымдастыруға белсенді қатысты. Ағасының ісін жалғастыру үшін Миссисипи штатына көшіп баруды шешті. Кейіннен Чарльзбен жұмыс істеген журналист Джейсон Берри: «Менің ойымша, ол жақсы адам болуды қалады. Менің ойымша, Медгардың қазасы – оны тазартушы оқиға болды» деді. Оның қазасынан он жыл өткен соң Эверс және блюз әншісі Б.Б. Кинг Медгар Эверс еске алу фестивалін құрды, ол маусымның бірінші аптасында Миссисипи штатында өтетін жылдық үш күндік шара. Рой Уилкинс сияқты NAACP-тың белгілі бір өкілдерінің қарсылығына қарамастан, Эверс ағасының NAACP-тың Миссисипи штамындағы басшылығын өз мойнына алды. Уилкинс ешқашан Эверспен жақын қарым-қатынас орната алмады, ал Медгардың әйелі Мюрли де Чарльздың оны алмастыруына келіспеді. Расалық интеграцияға берілген адамы ретінде, ол Студенттік зорлықсыз үйлестіру комитеті мен Миссисипидің бостандық демократиялық партиясының, сегрегациялық Миссисипи Демократиялық партиясынан бөлініп шыққан, қара нәсілділер басымдығын жақтаған радикализмі мен сепаратизміне күмәнмен қарады. 1965 жылы ол оңтүстік-батыс Миссисипидегі сәтті қара нәсілділердің бойкоттарын ұйымдастырды, ол Natchez қорғау және әділет үшін жасақталған ұйыммен (Natchez Deacons for Defense and Justice) серіктестік құрды, бұл Natchez билігінен жеңілдіктер алуға және оның дәстүрлі емес бойкот әдістерін бекітуге мүмкіндік берді. Ол көбінесе 65 ер адамнан тұратын топпен бірге шағын қалалардағы қара нәсілді тұрғындарды бойкотталатын дүкендерден аулақ болуға және ақ бизнес басшыларына тікелей қарсылық көрсетуге шақырып, қысым көрсетті. Ол сонымен қатар сайлаушыларды тіркеу науқанын жүргізді. Ол өзінің күш-жігерін Джефферсон округіндегі Файет шағын қаласынан үйлестірді. Файет – 2500-ге жуық халқы бар шағын, экономикалық тұрғыдан дамылмаған қала. Халықтың үштен екі бөлігі қара нәсілділерді құрады, олар ұзақ жылдар бойы ақ нәсілді азшылыққа әлеуметтік және экономикалық жағынан тәуелді болды. Эверс NAACP-тың Миссисипи штамындағы кеңсесін Джексоннан Файетке көшірді, қара нәсілділердің көптігін пайдаланып, Джефферсон және оған іргелес екі округте саяси ықпалға қол жеткізуді көздеді. Ол: «Менің ойымша, қара нәсілділер Америкада бір жерді бақылауы керек, ал біз осы округтерде бекіндік. Біз алдағы он жылда осы үш округті бақылауға аламыз. Бұл сөзсіз» деді. Сайлаушыларды тіркеу науқаны Файеттегі қара нәсілді сайлаушылардың санын екі есеге артқаннан кейін, Эверс 1966 жылы жергілікті мектеп кеңесіне қара нәсілді адамды сайлауға көмектесті. Ол сондай-ақ қала шетінде Медгар Эверс қоғамдық орталығын құрды, ол тіркеу, азық-түлік дүкені, мейрамхана және би залы үшін орталық болды. 1968 жылдың басына қарай ол аймақта NAACP-тың жергілікті бөлімшелерінің желісін құрды. Әр бөлімше президенті Эверстің орынбасары ретінде қызмет етіп, олардың барлық жиналыстарына қатысты. Сол жылы ол АҚШ Өкілдер палатасының 3-сайлау округінен бос орынға үміткер болды, Демократиялық партияның алғашқы сайлауында алты ақ қарсыласына қарсы тұрды. Қаржысы жеткіліксіз болғанына қарамастан, ол көпшілік дауыспен жеңіске шықты. Миссисипи заң шығарушы органы алғашқы сайлауда абсолютті көпшілік болмаған жағдайда екінші тур өткізуді талап ететін заң қабылдады, нәтижесінде Эверс жеңіліске ұшырады. Ол сондай-ақ Роберт Ф. Кеннедидің 1968 жылғы президенттік науқанын қолдады, оның Миссисипидегі науқаны ұйымының тең төрағасы болды және Кеннеди Лос-Анджелесте қаза тапқан кезде оның қасында болды.

In Mississippi about 1951, brothers Charles and Medgar Evers grew interested in African freedom movements. They were interested in Jomo Kenyatta and the rise of the Kikuyu tribal resistance to colonialism in Kenya, known as the Mau Mau uprising as it moved to open violence. He also helped his brother with black voter registration drives. Between 1952 and 1955, Evers often spoke at the RCNL's annual conferences in Mound Bayou, a town founded by freedmen, on such issues as voting rights. His brother Medgar continued to be involved in civil rights, becoming field secretary and head of the National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) in Mississippi. Charles learned of his brother's death several hours later and flew to Jackson in the morning. Deeply upset by the assassination, he heavily involved himself in the planning of his brother's funeral. He decided to relocate to Mississippi to carry on his brother's work. Journalist Jason Berry, who later worked for Charles, said, "I think he wanted to be a better person. I think Medgar's death was a cathartic experience." A decade after his death, Evers and blues musician B. B. King created the Medgar Evers Homecoming Festival, an annual three day event held the first week of June in Mississippi. Over the opposition of more establishment figures in the National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) such as Roy Wilkins, Evers took over his brother's post as head of the NAACP in Mississippi. Wilkins never managed a friendly relationship with Evers, and Medgar's widow, Myrlie, also disapproved of Charles' replacing him. A staunch believer in racial integration, he distrusted what he viewed as the militancy and separatism of the Student Nonviolent Coordinating Committee and the Mississippi Freedom Democratic Party, a black dominated breakaway of the segregationist Mississippi Democratic Party. In 1965 he launched a series of successful black boycotts in southwestern Mississippi which partnered with the Natchez Deacons for Defense and Justice, which won concessions from the Natchez authorities and ratified his unconventional boycott methods. Often accompanied by a group of 65 male followers, he would pressure local blacks in small towns to avoid stores under boycott and directly challenge white business leaders. He also led a voter registration campaign. He coordinated his efforts from the small town of Fayette in Jefferson County. Fayette was a small, economically depressed town of about 2,500 people. About three fourths of the population was black, and they had long been socially and economically subordinate to the white minority. Evers moved the NAACP's Mississippi field office from Jackson to Fayette to take advantage of the potential of the black majority and achieve political influence in Jefferson and two adjacent counties. He explained, "My feeling is that Negroes gotta control somewhere in America, and we've dropped anchor in these counties. We are going to control these three counties in the next ten years. There is no question about it." With his voter registration drives having made Fayette's number of black registered voters double the size of the white electorate, Evers helped elect a black man to the local school board in 1966. He also established the Medgar Evers Community Center at the outskirts of town, which served as a center for registration efforts, grocery store, restaurant, and dance hall. By early 1968 he had established a network of local NAACP branches in the region. The president of each branch served as Evers' deputies, and he attended all of their meetings. That year he made a bid for the open seat of the 3rd congressional district in the U. S. House of Representatives, facing six white opponents in the Democratic primary. Though low on funds, he led in the primary with a plurality of the votes. The Mississippi Legislature responded by passing a law mandating a runoff primary in the event of no absolute majority in the initial contest, which Evers lost. He also supported Robert F. Kennedy's 1968 presidential campaign, serving as co director of his Mississippi campaign organization, and was with Kennedy in Los Angeles when he was assassinated.

Файет қаласының әкімі

1969 жылғы мамыр айында Эверс Файетт қаласының әкімі лауазымына кандидат болды және ақ нәсілді Р. Дж. Алленді 386 дауысқа 255 дауыспен жеңді. Бұл оны Миссисипи штатындағы екі нәсілді (тек қара нәсілді Моунт Байодан өзгеше) қаланың тұңғыш қара терілі әкімі етті, содан бері Қайта құру кезеңінен бастап. Эверстің әкім болып сайлануы штатта зор символдық мағынаға ие болды және ұлттық назарды өзіне тартты. NAACP Эверсті 1969 жылғы «Жыл адамы» деп жариялады. Эверс «Мақта жинаған қолдар енді әкімді таңдай алады» деген ұранды танымал етті. Жеңіске жауап ретінде Эверс қабылдап, шаршағанын айтты және: «Жиырма жыл жетерлік. Мен алдыңғы қатарда болудан жалықтым. Енді басқа біреу болсын» деді. Қоғамдық бақылаушылардың қаупіне қарамастан, сайлау науқаны ашық түрде нәсілшілдік шақырулардан мүлдем құрылды және Эверс пен Уоллер жағымсыз тактикадан аулақ болды. 1971 жылы Миссисипи сайлаушыларының шамамен 40 пайызы қара нәсілді болғанымен, Эверс жалпы дауыс берудің шамамен 22 пайызын ғана алды; Уоллер 601,222 дауыспен, Эверске 172,762 және Брейдиге 6,653 дауыспен жеңіске жетті. Сайлау түні Эверс Джексон қаласындағы Уоллердің жақтастарымен амандасып, содан кейін қарсыласы жеңіс сөзін сөйлейтін жергілікті телеарнаға барды. Эверстің келгенін естіген Уоллердің шаршаған көмекшілері сайланған губернаторды дереу машинасына отырғызды. Эверс машина кетіп бара жатқанда Уоллерге жақындап: «Сені құттықтағым келді», - деді. Уоллер: «Не айтасың, Чарли?» - деп жауап берді, ал оның әйелі Эверстің қолын қысып қойды. Ол қарсыластары – демократ Морис Дантин мен республикашыл Тад Кокраннан кейін үшінші орынды иеленді. Ол дауыс берудің 24 пайызын алды, бұл, әрине, Дантинге түсер еді деген афроамерикалық дауыстарды тартып алды. Республикашыл Леон Брамлетт, Кларксдейлдегі, сондай-ақ колледждің үздік футболшысы ретінде танымал, дауыс берудің 39 пайызымен екінші орынды иеленді. Эверс NAACP және басқа да ұйымдарды Пикерингке қарсы шыққандары үшін сынады, өйткені кандидаттың Миссисипидегі азаматтық құқық қозғалысын қолдағандығын айтты. Эверс шаруалардан бастап президенттерге дейін әртүрлі адамдармен достық қарым-қатынас жасады. Ол Линдон Б. Джонсон, Джордж С. Уоллес, Рональд Рейган және Роберт Ф. Кеннеди сияқты әртүрлі саясаткерлердің бейресми кеңесшісі болды. 2016 жылғы президенттік сайлау кезінде Эверс Дональд Трамптың президенттік науқанын қолдады.

In May 1969, Evers ran for the office of Mayor of Fayette and defeated white incumbent R. J. Allen, 386 votes to 255. This made him the first black mayor of a biracial Mississippi town (unlike the all black Mound Bayou) since Reconstruction. Evers' election as mayor had great symbolic significance statewide and attracted national attention. The NAACP named Evers their 1969 Man of the Year. Evers popularized the slogan, "Hands that picked cotton can now pick the mayor." In his response to the defeat, Evers accepted, said he was tired, and that: "Twenty years is enough. I'm tired of being out front. Let someone else be out front." Despite the fears of public observers, the campaign was largely devoid of overt racist appeals and Evers and Waller avoided negative tactics. Though about 40 percent of the Mississippi electorate in 1971 was black, Evers only secured about 22 percent of the total vote; Waller won with 601,222 votes to Evers' 172,762 and Brady's 6,653. The night of the election, Evers shook the hands of Waller supporters in Jackson and then went to a local television station where his opponent was delivering a victory speech. Learning that Evers had arrived, Waller's nervous aides hurried the governor elect to his car. Evers approached the car shortly before its departure and told Waller, "I just wanted to congratulate you." Waller replied, "Whaddya say, Charlie?" and his wife leaned over and shook Evers' hand. He finished in third place behind his opponents, Democrat Maurice Dantin and Republican Thad Cochran. He received 24 percent of the vote, likely siphoning off African American votes that would have otherwise gone to Dantin. Republican Leon Bramlett of Clarksdale, also known as a college All American football player, finished second with 39 percent of the vote. Evers criticized the NAACP and other organizations for opposing Pickering, as he said the candidate had a record of supporting the civil rights movement in Mississippi. Evers befriended a range of people from sharecroppers to presidents. He was an informal adviser to politicians as diverse as Lyndon B. Johnson, George C. Wallace, Ronald Reagan and Robert F. Kennedy. During the 2016 presidential election, Evers supported Donald Trump's presidential campaign.

Жеке өмір

Эверс Кристин Эверске қысқа мерзімге үйленген, бірақ олардың некесі жойылды. 1951 жылы Эверс Нэнни Л. Магиге үйленді, олардан төрт қызы дүниеге келді.

БАҚ-тағы бейнелеу

Эверсті Билл Коббс 1996 жылғы «Миссисипидің шарлары» (1996) фильмінде бейнеледі.

Құрметтер

1969: Эверс NAACP ұйымының «Жыл адамы» деп танылды.