Кіріспе
Highlander Research and Education Center, бұрын Highlander Folk School деп аталған, әлеуметтік әділдік саласындағы көшбасшылықты дамыту мектебі және Теннесси штатының Нью-Маркет қаласындағы мәдени орталық. 1932 жылы белсенді Майлс Хортон, педагог Дон Уэст және методист пасторы Джеймс А. Домбровски құрған бұл орталық бастапқыда Теннесси штатының Гранди округіне қарасты Саммерфилд ауданында, Монтейгл мен Трейси Сити қалалары арасында орналасқан. 1937 жылы түсірілген «Кемберленд халқы» атты қысқаметражды фильмде және 1985 жылғы «Қозғалу керексің» атты деректі фильмде көрсетілген. Оның тарихының көп бөлігі Томас Бледсоудың «Or We'll All Hang Separately: The Highlander Idea» кітабында сипатталған. Highlander бүкіл Оңтүстік, Аппалачия аймағы және әлем бойынша жаңа және тәжірибелі қозғалыс көшбасшыларына оқыту және білім беру қызметтерін ұсынады. Highlander-дің алғашқы үлкен үлесі Аппалачиядағы және Оңтүстік АҚШ-тағы еңбек қозғалысы кезінде болды. 1950 жылдары ол Американың азаматтық құқықтар қозғалысында шешуші рөл атқарды. Ол азаматтық құқықтар қозғалысының белгілі қайраткері Роза Парксті Монтгомери автобустарын бойкоттауға дейін даярлады, сондай-ақ Студенттік зорлықсыз үйлестіру комитетінің (SNCC) мүшелері, Септима Кларк, Энн Брэден, Мартин Лютер Кинг кіші, Джеймс Бевел, Холлис Уоткинс, Бернард Лафайет, Ральф Абернати және Джон Льюис сияқты көптеген белсенділерді 1950 жылдардың ортасы мен соңында оқытты. Мектептің азаматтық құқықтар қозғалысына қатысы туралы сын 1961 жылы Теннесси штатының оны жабуына әкелді. Қызметкерлер қайта ұйымдасып, Ноксвиллге (Теннесси штаты) көшіп, Highlander-ді «Highlander Research and Education Center» деген жаңа атаумен қайта тіркеді. Highlander 1971 жылдан бері Нью-Маркет, Теннесси штатында орналасқан. Highlander-дің мұрағаттары Висконсин тарихи қоғамында және Солтүстік Каролина университетінің Чапел-Хиллдегі Луис Раунд Уилсон кітапханасында сақтаулы.
The Highlander Research and Education Center, formerly known as the Highlander Folk School, is a social justice leadership training school and cultural center in New Market, Tennessee. Founded in 1932 by activist Myles Horton, educator Don West, and Methodist minister James A. Dombrowski, it was originally located in the community of Summerfield in Grundy County, Tennessee, between Monteagle and Tracy City. It was featured in the 1937 short film, People of the Cumberland, and the 1985 documentary film, You Got to Move. Much of the history was documented in the book Or We'll All Hang Separately: The Highlander Idea by Thomas Bledsoe. Highlander provides training and education for emerging and existing movement leaders throughout the South, Appalachia, and the world. Some of Highlander's earliest contributions were during the labor movement in Appalachia and throughout the Southern United States. During the 1950s, it played a critical role in the American Civil Rights Movement. It trained civil rights leader Rosa Parks prior to her historic role in the Montgomery bus boycott, as well as providing training for many other movement activists, including members of the Student Nonviolent Coordinating Committee (SNCC), Septima Clark, Anne Braden, Martin Luther King Jr., James Bevel, Hollis Watkins, Bernard Lafayette, Ralph Abernathy and John Lewis in the mid and late 1950s. Backlash against the school's involvement with the Civil Rights Movement led to the school's closure by the state of Tennessee in 1961. Staff reorganized and moved to Knoxville, Tennessee, where they rechartered Highlander under the name "Highlander Research and Education Center." Highlander has been in its current (and longest consecutive) home in New Market, Tennessee, since 1971. Highlander's archives reside at the Wisconsin Historical Society and the Louis Round Wilson Library at the University of North Carolina at Chapel Hill.
Алғашқы жылдар
Highlander Folk School бастапқыда Теннесси штатының Гранди округінде, осы мақсат үшін педагог Лилиан Уайкофф Джонсон сыйлаған жерге құрылған. 1932 жылы «Highlander» құрылған кезде АҚШ Ұлы депрессияның шыңында болды. Елдің түкпір-түкпіріндегі жұмысшылар, әсіресе Оңтүстікте, кәсіподақтар құруға тырысқанда жұмыс берушілердің күшті қарсылығына тап болды. Осы жағдайға байланысты Хортон, Уэст және Домбровски «Оңтүстікте ауылдық және өнеркәсіптік лидерлерді даярлау, сондай-ақ тау халқының мәдени құндылықтарын сақтау және дамыту» мақсатымен білім беру орталығы – «Highlander мектебін» құрды. Хортон 19 ғасырда Даниялық лютерандық епископ Н. Ф. С. Грунтвиг бастаған Даниядағы ауылдық ересектер білімі мектептерін көргеннен әсер алды. 1930 және 1940 жылдары мектептің негізгі бағыты еңбек білімі мен еңбек ұйымдастырушыларын даярлау болды. 1930 жылдары Майра Пейдж осы мектепте сабақ берді.
Азаматтық құқықтар
1950 жылдары «Хайлендер» өз күш-жігерін азаматтық құқықтар және сегрегацияны жою мәселелеріне жұмылдырды. Майлс Хортон, Зилфия Хортон және басқалармен қатар, осы кезеңдегі маңызды тұлға Джон Биушамп Томпсон болды, ол мектептің негізгі қаржы жинаушысы және спикерлерінің біріне айналды. «Хайлендер» Джонс аралынан Исау Дженкинспен бірлесіп, сауаттылық талаптарымен дауыс беруге тіркелуден алғашқы қара нәсілділер үшін сауаттылық бағдарламасын жасады. Бернис Робинсонның көмегімен Септима Кларк ұйымдастырған «Азаматтық білім беру мектептері» Оңтүстікке кеңінен таралып, мыңдаған қара нәсілді азаматтардың дауыс беруге тіркелуіне көмектесті. Кейіннен бағдарлама Мартин Лютер Кинг басқарған «Оңтүстік Христиандық Көшбасшылық Конференциясына» (SCLC) берілді, себебі Теннесси штаты мектепті жабумен қауіптендірді. Азаматтық құқықтар белсенділері, ең бастысы Кинг, Бевел, Бернард Лафайет, Роза Паркс, Джон Льюис және Джулиан Бонд әртүрлі уақытта Орталыққа келді. Кейін Льюис өзінің алғашқы тамағын «Хайлендерде» біріктірілген ортада жегенін айтты. «Мен жас едім, бірақ ешқашан қара және ақ нәсілділермен бірге тамақтанған емеспін», - деп жазды конгрессмен. Ол жалғастырды: «Хайлендерде Роза Паркс теңдіктің көрсетілісін көрді, бұл оған Монтгомери автобусындағы орнын сақтап қалуға көмектесті, алғашқы сапарынан бірнеше апта өткен соң. Ол Септима Кларкты, аңызға айналған қара нәсілді педагогты, (Хайлендердің негізін қалаушы Майлс) Хортонмен бірге оқытатынын көрді. Ол үшін бұл революциялық жағдай болды. Ол бұрын-соңды тең дәрежелі адамдардың бірігіп жұмыс істейтінін көрген емес, бұл оған үлкен әсер етті». Азаматтық құқықтар әнұраны «We Shall Overcome» 1945-1946 жылдардағы Чарльстон сигары фабрикасының ереуіліне қатысқан темекі фабрикасының жұмысшыларының әнінен, Майлс Хортонның әйелі, «Хайлендер» музыка директоры Зилфия Хортонның евангелие әнінен алынған. Біраз уақыттан кейін оны халық әншісі Пит Сигер «Халық әндері» бюллетенінде жариялады. 1959 жылы «Хайлендердің» музыка директоры ретінде Зилфия Хортонның орнын басқан Гай Караван оны қайта жаңғыртты. Гай Караван осы әнді ШОУ-дағы алғашқы жиналыста СНКК-ға үйретті. Содан бері ән кеңінен таралып, әлемдегі ең танымал әндердің біріне айналды.
Жағдай
1932 жылы Теннесси штатының Монтейгл қаласында «Highlander Folk School» ретінде құрылғаннан бері Highlander көптеген рет зорлық-зомбылық пен қысымға ұшырады. Мектептің қызметіне қарсылық ретінде 1950 жылдардың аяғында Оңтүстік газеттері Highlander-ді нәсілдік шиеленісті қоздырды деп айыптады. 1957 жылы Грузия штатының білім беру комиссиясы «Highlander Folk School: Монтейглдегі коммунистік оқу орталығы, Теннесси» атты кітапша жариялады. Жазушы, кәсіби одақтарды ұйымдастырушы, азаматтық құқықтар қозғалысының белсендісі және Highlander мектебінің негізін қалаушылардың бірі Дональд Ли Уэстпен бірге түсірілген Мартин Лютер Кингтің суреті жарияланды. Федералдық тергеу бюросының мәліметтеріне сәйкес, Уэст Солтүстік Каролинадағы Коммунистік партияның аудандық директоры болған, бірақ Уэст Коммунистік партияның мүшесі болғанын жоққа шығарды. 1961 жылы Теннесси штаты Highlander-дің жарғысын жойды, мектептің жерін және мүлкін тәркілеп, аукционға сатты. Септима Кларктың «Менің жанымдағы эхо» (225-бет) автобиографиясында айтылғандай, Highlander Folk School жарғысын бұза отырып, коммерциялық қызметпен айналысқандықтан жабылды. Highlander Folk School акционерлері немесе иелері жоқ коммерциялық емес ұйым ретінде Теннесси штатымен тіркелді. Штат жарғыны жойғаннан кейін, ешкім мүлікке заңды түрде талас жасай алмады. 1961 жылы Highlander қызметкерлері Highlander зерттеу және білім беру орталығы ретінде қайта тіркеліп, Ноксвилл қаласына көшті. 1971 жылы олар Теннесси штатының Нью-Маркет қаласына көшті.
Аппалақтар мәселесі
1960 және 1970 жылдары «Хайленд» Аппалачия көмір кендеріндегі жұмысшылардың денсаулығы мен қауіпсіздігіне баса назар аударды. Оның басшылары, соның ішінде бұрынғы президенті Майк Кларк, аймақтың экологиялық әділет қозғалысының қалыптасуына атсалысты. Олар Оңтүстік Аппалачия көшбасшыларын даярлау (SALT) бағдарламасын іске қосуға көмектесті және Аппалачиядағы жер меншігін зерттеуді ұйымдастырды. 1980 және 1990 жылдары «Хайленд» өздерінің қызметін кеңейтіп, аймақтық, ұлттық және халықаралық экологиялық қозғалыстарға; жаһанданудың зиянды салдарына қарсы күреске; жетіспейтін ресурстарға ие қауымдастықтардағы бастамашыл көшбасшылықты дамытуға бағыттады. 1990 жылдардан бастап АҚШ-та және халықаралық деңгейде ЛГБТ мәселелеріне де қатысты. Жастарға бағытталған ұйымдастыру «Хайленд» жұмысының маңызды бір бөлігі болып табылады.
Қоғамдық негіздегі және қатысуы бар ғылыми зерттеулер
Highlander бағдарламалары көбінесе қоғамдық бастамамен немесе қатысушылық зерттеу жобаларын қамтиды. Бұл тәсіл Майлс Хортон және оның негізін қалаушылардың қауымдастықтардың өз тәжірибелеріне сенуіне және олардан үйренуіне ынталандыру мақсатына дейін жетеді. 1970 жылдары Highlander қызметкерлері маман емес аудитория үшін күрделі болып табылатын, мысалы, қоршаған ортаға қауіптер және корпоративтік жер иелігі сияқты тақырыптар бойынша қатысушылық жобаларды жоспарлау және оңайлатуды бастады. Бұл жұмыс ортақ мүдделері бар адамдар бір-бірімен әңгімелесе алатындай, қарым-қатынастар мен желілерді құруға басымдық беретін ынтымақтастық арқылы жалғастырылуда.
Халықтық білім беру
Өз тағдырын өзі қалыптастыруға халықтың ұжымдық әрекеттеріне қолдау көрсету" деген мақсатына сәйкес, Highlander жобаларының көптегені халықтық білім беру стратегияларын қолданады. Халықтық білім беру – адамдар тобының тәжірибесі мен біліміне негізделгендіктен, көбінесе қатысушылық зерттеулермен байланысты. Highlander ортақ басшылықты дамыту және өмірлік тәжірибелердің маңыздылығын көрсету үшін халықтық білім беру тәсілдерін пайдаланады.
2000 жылдан бастап
Highlander-дің қазіргі басты назар аударатын мәселелері демократиялық қатысу және экономикалық әділдік, оның ішінде жастарға, Латын Америкасынан АҚШ-қа көшіп келгендерге, африкалық американдықтарға, ЛГБТ қауымдастығына және кедей ақ халыққа ерекше мән беріледі. Highlander иммигранттармен жұмыс істеуде жергілікті, штаттық және ұлттық деңгейдегі иммигранттар мен босқындардың көшбасшыларын қолдауға бағытталған. Иммигранттар құқығы жөніндегі жұмысында басқа әлеуметтік қозғалыстармен байланысын күшейту және АҚШ-тың оңтүстігінің осы қозғалыстағы рөлін арттыруға ұмтылады. 2014 жылы Теннесси сақтау қоры Гранди округінің алғашқы мектеп ғимаратын Теннессидегі ең қауіпті жағдайдағы он тарихи ескерткіштің тізіміне қосты. 2019 жылдың 29 наурызында Highlander Center-дегі бас кеңсесі орналасқан ғимарат өрт сөндірушілердің шабуылына ұшырады. Ғимаратта адам болған жоқ, бірақ ондаған жылдар бойы сақталған тарихи құжаттар, сөздер, артефакттар мен естеліктер сияқты көптеген маңызды заттар жойылды. Өрт орнынан ақ нәсілшілдік идеологияны көрсететін «Темір гвардия» символымен граффити табылды, қазір округ және штат өртке қатысты қылмыстық әрекеттерді тергеп жатыр.
Теннесси тарихи комиссиясы маркері
Теннесси тарихи комиссиясының маркері Теннесси штатының Монтейгл қаласының сыртындағы Хайлендрдің бастапқы орналасқан жеріне жақын орналасқан. Маркердің мәтіні:
2E 75 HIGHLANDER FOLK SCHOOL 1932 1962 1932 жылы Майлс Хортон мен Дон Уэст осы жерден солтүстікке қарай 1/2 миль жерде орналасқан Хайлендр халық мектебін құрды. Ол Оңтүстікте ұйымдасқан еңбек, экономикалық әділдік және нәсілдік сегрегацияны тоқтатуға бағытталған азаматтық құқықтарды қолдау үшін жұмыс істейтін сирек мектептердің біріне айналды. Курстарға еңбек мәселелері, сауаттылық, көшбасшылық және Септима Кларк басқарған семинарларда зорлықсыз десегрегация стратегиялары кірді. Реверенд доктор Мартин Лютер Кинг, Роза Паркс, Джон Льюис және Элеонора Рузвельт осы мектептен заманауи азаматтық құқықтар қозғалысына шабыттанды. Мектептің идеологиялық қарсыластары оны жабуға тырысты. (Бұрылыңыз) 1959–1960 жылдардағы Гранди округіндегі сот процесінен кейін Теннесси штаты мектептің жарғысын жойды. Ол сегрегация заңдарын бұзғаны, лицензиясыз сыра сатқаны және Майлс Хортонға жеке үйі үшін мүлік бергені үшін кінәлі деп танылды. Шериф мектепті кілттеп жапқанда, Хортон Хайлендрдің ғимараттар емес, идея екенін мәлімдеді, сондай-ақ: «Сіз идеяны кілттеп жаба алмайсыз» деді. 1979 жылғы Форд қорының есебінде Хайлендр әлеуметтік өзгерістерге бағытталған ересектер біліміндегі ең маңызды американдық тәжірибе ретінде ерекшеленді. Теннесси тарихи комиссиясы.