Кіріспе

Сауд Арабиясының ғалымы (1950 жылы туған)

Сафар бин Абд әл Рахман әл Хавали әл Гамди ( سفر بن عبدالرحمن الحوالي الغامدي) (1950 жылы туған) – Меккеде тұратын ғалым. Ол 1991 жылы Арабия түбегінде АҚШ әскерлерінің болуына қарсылық көрсеткен Сахуа қозғалысының жетекшісі ретінде көзге түсті. 1993 жылы әл-Хаули мен Салман әл-Уда Сауд үкіметіне қарсы шыққан «Заңды құқықтарды қорғау комитеті» тобын құруға жетекшілік етті. Кітапта «Тәж шаһзадасы Мұхаммед бин Салманға (MBS) және Сауд Арабиясының билеуші ​​патшалық отбасына Израильмен байланыстары үшін шабуылдар жасалған» делінеді.

Өмірбаян

Сафар әл-Хаули әл-Ғамди 1986 жылы Меккедегі Умм әл-Құра университетінен ислам теологиясы бойынша докторлық дәрежесін алды. 1990 жылдары ол Сауд Арабиясының билігін сынағандығы үшін қысқа мерзімге қамауға алынды, себебі ол үкіметті құлатуға соғысшыларды үгіттеу үшін кассеттер арқылы уағыздарын таратқан. Салман әл-Оуда сияқты тағы бір ойшылмен бірге, әл-Хаули Сауд Арабиясындағы Сахва қозғалысын (Оянған қозғалысын) жетекшілік еткен деп есептеледі, бұл Қутбизмнің бір түрі. Сафар әл-Хаули 1993 жылы құрылған Сауд Арабиясының диссиденттік тобы – Заңды құқықтарды қорғау комитетінің (CDLR) басшыларының бірі болды. Бұл комитет Монархияны ашық түрде сынға алған, үкіметті және жоғары тұрған ғалымдарды мұсылмандардың заңды исламдық құқықтарын қорғау үшін жеткілікті шаралар қабылдамағаны үшін айыптаған Сауд Арабиясындағы алғашқы оппозициялық ұйым еді. 1994 жылдың қыркүйегінде Комитеттің басшылары Салман әл-Оуда мен Сафар әл-Хаули Касим аймағындағы Бурайда қаласында көптеген ізбасарларымен бірге тұтқындалды. Сонымен қатар, шейх Абд әл-Азиз ибн Баз әл-Оуда мен әл-Хаули бұрынғы іс-әрекеттеріне өкініп, тәубе етпесе, оларға дәріс оқуға, жиналыстар өткізуге және кассетаға жазуға тыйым салынады деген фәтуа шығарды. Хавали кейін Салман әл-Оудадан жаңылды.

Көзқарастар

Көптеген саудиялықтар, американдық либертариандық саясаткерлер мен соғысқа қарсы белсенділер, Таяу Шығыстағы жергілікті діни қауымдар, Ауған-Кеңес соғысының бұрынғы қатысушысы Осама бен Ладен және тағы бір уағыздаушы Салман әл-Оуда сияқты әл-Хаули де Арабия түбегінде АҚШ әскерлерінің болуына қарсы болды. 1991 жылы әл-Хаули уағыз айтып: "Парсы шығанағында болып жатқан оқиғалар – бүкіл араб және мұсылман әлемін бағындыруға бағытталған Батыстың үлкен жоспарының бір бөлігі" деді. Бен Ладен АҚШ-қа қарсы өз мәлімдемелерін негіздеу үшін әл-Хаули мен әл-Оуданы жиі сілтеме жасайды. Хавали 2003 жылғы маусымда өткен Сауд Арабиясының зияткерлік диалог жөніндегі ұлттық кездесуінің бірінші отырысына шақырылды, бірақ кездесуге "ұйғарымдықтан бұрмаланған" адамдардың қатысуына наразылық білдіріп, қатысудан бас тартты – атап айтқанда, Сауд Арабиясының суннит және шиит мұсылман қауымдарының уахаби емес діни басшылары. Алайда, әл-Хаули 2003 жылғы мамырда Эр-Риядтағы әл-Қаиданың шабуылдарын айыптады.

Жазба шығармалары

Сафар әл-Хаули Умм әл-Қурадағы магистрлік диссертациясының бір бөлігі ретінде секуляризм туралы кітап жазды. Бұл зерттеуді Саид Құтбтың ағасы Мұхаммед Құтб басқарды. Мұнда әл-Хаули шіркеу мен мемлекеттің ажыратылуының тарихын және бұл идеяның мұсылман әлеміне қалай әкелінгенін зерттеді. Докторлық диссертациясында әл-Хаули сенімнің мәлімдемесі мен құлшылық амалдарының арасындағы ажырымды талдады. 2000 жылы ол "Қаһар күні" атты Екінші интифада туралы трактат жазды. Ол христиан фундаменталистерінің Израиль мемлекетін қолдау үшін пайдаланған Киелі кітап болжамдарының, шын мәнінде, оның құлауын болжап отырғанын айтты. Кейіннен трактатты антисионистік Нетурей Карта тобы еврей тіліне аударды. 2001 жылдың 11 қыркүйегінен кейін әл-Хаули президент Бушқа ашық хат жазды. 60 америкалық зиялы Американың Ирактағы соғысын ақтау мақаласын жариялағанда, әл-Хаули олардың талаптарын жоққа шығарып, АҚШ-тың сыртқы саясатының тарихын көрсетіп, қарсы мақала жазды. Әл-Хаули "Әл Баян" журналында христиандар арасындағы унитаризм туралы мақала жазды. Ол Үштік ілімді жоққа шығарып, Бір Жоғары Құдайға сенетіндердің тарихын баяндады. Ол монотеистердің католиктер де, протестанттар да қатты қуғынға ұшырағанын, ал АҚШ президенттерінің бесеуі унитарий болғанын мәлімдеді. Сондай-ақ, ол араб тіліндегі "Әл-Илмения" атты кітабында секуляризмнің тарихы мен мағынасы туралы кітап жазды. Бұл кітапта ол шіркеудің қазіргі заманғы әлемнің қиындықтарымен күресуге қабілетсіздігін Еуропадағы секулярлық идеологиялардың таралуына басты себеп ретінде анықтады.

Қолдау және сын

Ол Осама бен Ладеннің фетвасында "АҚШ бұйрығымен" әділетсіз тұтқындалған шейх ретінде есімдері жиі кездеседі. Сэмюэл П. Хантингтон әл-Хавалиді өзінің танымал "Цивилизациялар қақтығысы" мақаласына қосты. "Бүкіл әлем Иракқа қарсы емес, – Меккедегі Умм әл-Құра университетінің исламтану факультетінің деканы Сафар әл-Хавали кеңінен таралған жазбада айтқандай. – Бұл Батыстың Исламға қарсы тұруы." 2004 жылғы қазан айында БҰҰ-ға 2500 мұсылман зиялысы қол қойған петицияда әл-Хавали "террордың діншісі" деп аталды және діни негізде зорлық-зомбылықты қылмыс деп тануға шақырылды.