Кіріспе

Американдық сәулетші

Соломон Уиллард (26 маусым 1783 – 27 ақпан 1861) – Массачусетс штатындағы шебер-оюшы және құрылысшы. Ол ең алдымен АҚШ-та тұрғызылған алғашқы монументалды обелиск – Банкер Хилл монументін жобалаумен және құрылысын қадағалаумен есте қалады.

Өмірбаян

Уилард Массачусетс штатының Питершем қаласында дүниеге келді және әкесімен бірге ағаш шеберлігін үйренді, оның әкесі қыс айларында ағаш жұмыстарын қосымша істейтін шаруа болған. 1804 жылы Бостонға барып, күндіз жұмыс істеп, кешкі уақытта сәулет өнері туралы кітаптар оқып, сурет салды.

Мансап

Оның оюшы ретіндегі шеберлігі тез жақсарды және ол Бостондағы көптеген маңызды соңғы федералды және грек тіршілігін жаңарту стиліндегі ғимараттардың сәулеттік бөлшектерін жасау үшін жұмысқа алынды, мысалы, 1810 жылы салынған Парк-стрит шіркеуінің шпилі үшін иондық және коринфтік капителдер. Сол жылы ол жаңа кеден үйінің фронтонына бүркіт мүсінін ойды. 1818 жылы ол Чарльз Булфинч үшін Вашингтондағы Капитолийдің моделін жасады, ол сол кезде Массачусетс штатының Мемлекеттік үйінде жұмыс істеді, кейіннен осы сияқты бірнеше жұмыстар жасады, олардың ішінде Эдвард Эверетт үшін Пантеон мен Парфенонның модельдері болды. Ағаштан ою жасаудан ол тасқа оюға көшті және 1820 жылы Бостондағы грек тіршілігін жаңарту стиліндегі сәулеттің алғашқы үлгісі болған Сент-Пол соборының иондық капителдері мен басқа да тас жұмыстарымен айналысты. 1821 жылға қарай Уиллард өте табысты болды, ол Сент-Полдің жанындағы студиясында сәулет және сурет сабақтарын берді, онда мүсінші Горацио Гринго оқушы болды. 1823 жылдан бастап Уиллард өзінің туындыларына кемелердің мүсіндерін қоса бастады.

Бункер төбе ескерткіші

1825 жылғы 2 қарашада Уиллард Банкер Хилл монументінің архитекторы және басқарушысы болып тағайындалды, ал оның жобасы келесі жылы құрылыс комитетімен бекітілді. Құрылыс 1827 жылы басталды. Уиллард Куинсиде тас үшін қолайлы гранит кен орындарын тапты және монументке арналған гранит сол жерден алынды. Уиллард сондай-ақ қаладағы маңызды өнеркәсіпке айналған Банкер-Хилл карьері деп аталған тас кесу және өңдеу машиналарын өңдеп шығарды. Кесілген плиталарды Непонсет өзеніндегі кемежайға жеткізу үшін екі жарым мильдік қашықтықта Америка Құрама Штаттарының алғашқы коммерциялық темір жолы – Гранит темір жолы салынды. 1826 жылғы 7 қазанда таңертең Гридли Брайант есімді жас инженердің басшылығымен алғашқы атпен тартылған вагондар осы жолмен өтті. Уиллардтың Банкер Хилл монументіне жасаған еңбегі 1849 жылы Құрылыс комитетінің хатшысы Амос Лоуренс тарапынан қысқаша тіркелді. Ол комитеттің жазбаларының кіріспе бетіне былай деп жазды: «Соломон Уиллард гранит кен орындарын (Хэллоуэлл, Мэн және басқа жерлерді) тексеру үшін үш жүз миль жол жүрді, Монумент қауымдастығына мың доллар сыйлады және қауымдастық үшін жылдар бойы тынымсыз еңбек етті, тек қана қажетті шығындары үшін (ол өте аз болды). Қазір ол Куинсиде жұмыс істеп жатыр» (Тарих, 1926 ж.). Ол осы жұмыста он жеті жыл бойы айналысты, жиі қаржы жетіспеушілігі және жауапты комитет мүшелері арасындағы келіспеушіліктерден жұмысы тоқтап тұрды. Бірақ 1842 жылғы 23 шілдеде монументтің ең жоғарғы тасы орнатылды, ал 1843 жылы шайқастың жылдығында оның аяқталуы АҚШ президенті, оның кабинеті және АҚШ-тың барлық аймақтарынан келген көптеген азаматтардың қатысуымен тойланды. Дедхэмдегі Норфолк округінің соты да оның еңбегі. Сол жылы ол Томас Самнермен бірге Гарвард діни мектебінің Дивинити залының архитекторы болды. Уиллард сонымен қатар грек стиліндегі Фрамингем қалалық әкімшілік ғимаратын жобалады. Бостонның Боудин көшесіндегі Иоанн Евангелист шіркеуі (1831 ж.) де, мүмкін, оның жобасы. Ол американдық ғимаратта алғашқы орталық жылу жүйесін жасағанмен де есімдері таныс. 1829 жылы оның шәкірті, дарынды жас архитектор Исайя Роджерс Бостондағы инновациялық Тремонт үйін жобалады. Бұл ішкі су жүйесі бар алғашқы американдық қонақ үй болды және ол заманауи, жоғары деңгейлі американдық қонақ үйдің үлгісіне айналды. Ол сондай-ақ Коннектикут штатындағы Ковентридегі капитан Нейтан Хейл монументінің құрылысын қадағалады, ол 45 футтық обелиск.

Басқа

Уилард Массачусетс штатының Куинси қаласында қайтыс болды. 1865 жылы Уильям У. Уилдон Соломон Уиллард – сәулетші және Банкер-Хилл монументінің басқарушысы туралы естеліктерді жазды, оны Монументтер қауымдастығы (Бостон) басып шығарды. Бұл оның өмірбаяндары үшін басты дереккөз болып табылады.

Отбасы

Соломон Уиллард Массачусетс колонисі Саймон Уиллардтың (1605–1676) үшінші шөбересі (6-шы буын ұрпағы) болды. Соломон американдық ғалым Сидни Уиллардтың (1780–1856) бірінші туысы, ол дін қызметкері және 1781 жылдан 1804 жылға дейін Гарвард университетінің президенті болған Джозеф Уиллардтың (1738–1804) ұлы еді.