Кіріспе

Frankenstein Must Be Destroyed – 1969 жылғы британдық қорқыныш фильмі, режиссері Теренс Фишер, басты рөлдерде Питер Кушинг, Фредди Джонс, Вероника Карлсон және Саймон Уорд. Бұл фильм Барон Франкенштейнге арналған Hammer фильмдерінің бесіншісі. Онда Барон айналасындағыларды қорқытып, бұрынғы әріптесінің құпиясын ашуға тырысады, ол психиатриялық ауруханаға қамауға алынған. Бұл фильм Warner Bros. Seven Arts компаниясы Kinney National Company сатып алғаннан кейін Warner Bros. туымен шыққан соңғы фильм болды.

Сюжет

Бір дәрігердің басын бетперделі адам шауып өлтіреді, ал бір ұры жер асты зертханасына кіреді. Маскалы адам зертханаға кіреді, кесілген баспен күреседі, ұры қорқып қашады. Адамның бет-әлпеті ашылып, оның Барон Виктор Франкенштейн екені анықталады. Ұры полиция бөлімшесіне барып, инспектор Фришке бас ойып алынған жер туралы хабар береді. Феннер деген атпен Франкенштейн үй иесі Анна Шпенглер басқаратын пансионатта бөлме жалға алады. Аннаның күйеу баласы Карл Холст Франкенштейннің бұрынғы көмекшісі Фредерик Брандт есі дұрыс емес болып кеткеннен кейін жатқызылған аурухананың дәрігері. Карлдың Аннаның ауру анасын қолдау үшін есірткі ұрлағанын білгеннен кейін, Франкенштейн өзінің шынайы жеке басын ашады және Карлға Брандтты ұрлауға көмектесу үшін шантаж жасайды, сонда ол өзінің экспериментінің құпия формуласын ала алады. Франкенштейннің жаңа зертханасы үшін қоймадан құрал-жабдықтарды ұрлап жатқанда, Карл мен Баронды күзетші ұстайды. Карл үрейленіп, оны пышақпен шағады. Франкенштейн Карлға одан әрі қол жеткізе бастады, оны және Аннаны Брандтты ұрлау үшін қолданады. Олар оны жертөледе зертхана салып жатқан үйге алып кетеді. Карл Аннаға күзетшіні өлтіргенін айтып, оны түрмеге қамауға алудан қорқып, кетуін сұрайды, бірақ ол бас тартады. Осы арада Брандт жүрек соғысына шалдыққаннан кейін Франкенштейн мен Карл психиатриялық аурухананың әкімшісі профессор Рихтерді ұрлап, Брандттың миын оның денесіне трансплантациялайды. Сол түні Анна төсекке жатуға дайындалып жатқанда, Франкенштейн оның бөлмесіне кіріп, оны зорлайды. Келесі күні Франкенштейн мен Карл Брандттың миын Рихтердің денесіне трансплантациялап, Брандттың денесін бақшаға көміп тастайды. Брандттың әйелі Элла көшеде Франкенштейнді таниды және күйеуінің ұрлануы туралы оған қарсы шығады. Франкенштейн күйеуінің психикалық ауруын емдегенін айтады, бірақ оған оны көруге рұқсат бермейді. Ол оған сенбей, Фришка барады. Жаратылыс сауығып жатқанда, Франкенштейн мен ғашықтар полицияның қамауға алуына байланысты бос жатқан сарайға көшіп барады. Зертханада ол жан дүние оянып, өзінің сыртқы түрінен қорқады. Ол Аннаны қорқытады, ол оны пышақпен шағып, қашып кетеді. Франкенштейн қайтып келгенде, жаратылыстың жоғалып кеткенін көреді. Ашуынан Аннаны өлтіріп, жәндікті қуып шығады. Жаратылыс бұрынғы үйіне жетеді, бірақ әйелі оны күйеуі ретінде қабылдаудан бас тартады. Франкенштейнге кек алуды қалайды және баронның ақырында оны сонда табатынын біледі, ол әйеліне еркін шығуға мүмкіндік береді және үйдің айналасына сұйық парафин құяды. Көп ұзамай Карл артынан Франкенштейн келеді. Үйдің ішінде аң оны тұтқындау үшін от жағады. Франкенштейн қағаздарды тауып, қашып кетеді, бірақ Карл оған тұзақ құрып, олар соғысады. Жаратылыс пайда болады, Карлды есінен танып, айқайлап тұрған Франкенштейнді жанған үйге алып кіреді, онда екеуі де өледі деп күтілуде.

Өндіріс

Франкенштейн Аннаны зорлаған көрініс Питер Кушинг пен Вероника Карлсонның қарсылығына қарамастан түсірілді, ал режиссер Теренс Фишер, көрініс жеткілікті деп ойлағанда оны тоқтатып тастады. Бұл түпнұсқа сценарийде болмаған, бірақ американдық дистрибьюторларды қанағаттандыру үшін қысымға ұшыраған "Хаммер" компаниясының бас директоры Джеймс Каррерас талап етуімен қосылды.

Уэльс тіліндегі нұсқасы

1978 жылы Уэльстің HTV Cymru/Wales телеарнасы валлий тіліне дубляжданған "Rhaid Dinistrio Frankenstein" нұсқасын көрсетті, бұл атау ағылшын тіліндегі атаудың шамамен тура мағынасын береді. Бұл валлий тіліне дубляжданған үш фильмнің бірі болды, тағы бірі Алан Лэдд қатысқан "Шейн" фильмі. Екі фильм де 1982 жылы жаңа валлий тіліндегі S4C арнасы іске қосылғанда қайта көрсетілді.

Қабылдау

Variety фильмді "өзінің қарапайым түрінің жақсы мысалы деп атады, әдеттегіден жақсы көркемдік шешімдермен (көзге түспейтін фондар және т.б.), ақылға сыймас диалогтардың ең азымен, Артур Гранттың сапалы түсірілімімен және мықты актерлік құрамымен" сипаттады. "Айлық кино бюллетені" оны "соңғы уақыттағы ең жанды Hammer қорқыныш фильмі" деп бағалады. Әрине, кейбір кемшіліктер сақталып қалған, бірақ трансплантация және есірткі туралы әңгімелер Барон Франкенштейннің оқиғасына жаңа серпіліс бергендей көрінеді. "Франкенштейн жойылмауы керек" Rotten Tomatoes сайтында қазіргі таңда 70% орташа рейтингке ие.