Кіріспе

Вирджил Томсонның операсы «Лорд Байрон» – тарихи тұлға Лорд Байроннан шабыттанған Джек Ларсонның ағылшын тіліндегі либреттосына Вирджил Томсон жазған үш актілі опера. Бұл Томсонның үшінші және соңғы операсы болды. Ол Форд қорының тапсырысы бойынша Метрополитен операсы (Мет) үшін жазылған, бірақ Мет бұл операны ешқашан қоймады. Операның тұңғыш қойылымы 1972 жылдың 20 сәуірінде Нью-Йорктегі Линкольн орталығында Джульярд мектебінің музыка бөлімімен сахналанды, режиссері Джон Хаусман, дирижері Герхард Самуэль, хореографы Алвин Эйли болды. Композитор өңдеген жаңа нұсқасы 1985 жылы Нью-Йорк опера репертуарлық театрында орындалды. Композитордың өзі бұл операны өте жақсы көретін. Премьералық қойылым әр түрлі пікірлерге бөлінді, соның ішінде Гарольд С. Шонбергтің өте теріс пікірі болды, онда опера туралы былай делінген:

өте қарапайым партитура, қатты баналь (барлық вальстер!) және көбінесе тым әдемілікке бой алдырған. Опера әлі күнге дейін толыққанды кәсіби өндіріс көрген жоқ. 1991 жылдың қыркүйек айында «Monadnock Music» операны орындады.

Қысқаша мазмұны

Операның оқиғасы 1812-1824 жылдар аралығында Лондон қаласында өтеді. Вестминстер аббатшылығының нефіне Лорд Байронның достары, әйелі және қарындасы келіп, аббатхана деканына Лорд Байронның мүсінін табыс етеді және ақынның сол жерге жерленуі үшін әрекет етеді. Олар Байронның өмірбаяндық естеліктерін жазғанын біледі, бұл оның беделіне қатысты алаңдаушылық тудырады. Байронның мүсіні келген кезде, Байронның туыстары мен достарының есіне оқиғалар оянады. Олардың ішінде Байронның болашақ әйелімен құдалыққа түсуі де бар. Дегенмен, естеліктер Байронның жарты қарындасы Аугуста Лимен туыстық қатынасқа барып, одан қыз бала туғанын да қамтиды, бұл Байронның өз еркімен елден кетуіне және Байронның әйелі Аугустаны ешқашан көруге болмайтынына себеп болады. Олар Байронның өзінің қолжазбасын оқымағанмен, естеліктері олардың қорқынышын күшейтеді де, сол естеліктерді өртеп жібереді. Аббатхананың деканы келген соң, туыстары Байронның естеліктерін оқуға жарамсыз деп есептегенін білгеннен кейін, Байронды Вестминстер аббатшылығына жерлеуге рұқсат бермейді. Операның соңында аббатхананың Ақындар бұрышындағы ақындардың көлеңкелері Байронды өздерінің қатарына құшақ жайып қарсы алады.