Голланд суретшісі және саяхатшы Корнелис де Брюйннің өмірі мен саяхаттары

Кіріспе

Голландиялық суретші және саяхатшы Корнелис де Брюйн немесе Корнелиус де Брюйн (; 1652–1726/7), бұрын ағылшын тілінде французша Корнель Ле Брун деген атпен де белгілі болған, голландиялық суретші және саяхатшы. Ол екі үлкен саяхат жасап, адамдар, ғимараттар, өсімдіктер және жануарлар туралы байқауларын суреттермен көркемдеп кітаптар жариялады.

Өмірбаян

Де Брюйн Гаагада дүниеге келген. Бірінші сапарында ол Римге барды, онда ол Бентвугельдер қатарына «Адонис» лақап атымен қосылып, Абрахам Генуэль II-нің bentbrief-іне қол қойды. Ол Мысырға сапар шегіп, пирамиданың шыңына көтеріліп, онда өзінің қолтаңбасын қалдырды. Де Брюйн сол кезде Осман империясының құрамында болған Иерусалимнің құпия суреттерін жасады. Оның Пальмира суреттері көшірмелер болып табылады. Де Брюйн Кипрге жетіп, Смирна мен Константинопольдегі голланд саудагерлерінің арасында болды. 1684 жылдан бастап Венецияда суретші Иоганн Карл Лотпен жұмыс істеді, ал 1693 жылы Гаагаға оралды, онда ол әртүрлі сыйлықтар сатты. 1698 жылы ол суреттерімен бірге кітабын жариялады, ол үлкен сәттілікке ие болды және бірнеше тілге аударылды. Екі данасы түрлі-түсті иллюстрациялармен жабдықталған, бұл тарихтағы алғашқы түсті басылымдар. Оның суреттері арасында Ұлы пирамида мен Иерусалимнің ішкі көрінісін бейнелейтін алғашқы еуропалық суреттер болды. 1701 жылы ол Архангельскке бағытталды. Екінші сапарында ол Солтүстік Ресейдегі самоидтарды зерттеді. Мәскеуде ол Петр I-мен танысты: де Брюйн оның немере қыздарын суреттеді, ал суреттер әлеуетті күйеулерге жіберілді. 1703 жылдың сәуір айының соңында Де Брюйн Мәскеуден Исфаханнан келген армян саудагерлерінің тобымен бірге жолға шықты. Де Брюйн армянмен бірге Мәскеу, Ока және Волга өзендерімен саяхаттап, Астраханға жетті. Де Брюйн 1703 жылы Пасха мерекесіндегі Нижний Новгородтағы қысқа тоқталуының арқасында, біз оның 1703 жылғы Кремль, тас шіркеулер және жанды кабактармен толы осы маңызды орыс Волга сауда орталығының сипаттамасын білеміз. Ресей мемлекетінің шекарасын қысып, де Брюйн Персияға келді, онда ол Исфахан және Персеполис (1704–1705) сияқты қалалардың суреттерін жасады. Ол Яваға барып, Персияға, Ресейге және соңында Нидерландыға оралды. Оның Персеполис суреттері, Александр Ұлының бұйрығымен қиратылған қала, сенсация тудырды. Амстердам мэрі Николас Витсен және Корольдік қоғамның мүшесі одан 40 бағанасымен әйгілі қаланың суретін салуын сұраған болуы мүмкін. Бір ғасыр бойы олар батыс ғалымдары үшін ең жақсы басылымдар болды. Де Брюйн плагиаттауда айыпталды және оның екінші кітабы «Московия арқылы саяхат» үлкен жетістікке жете алмады. Амстердамнан ол Вианенге қашып кетті. Де Брюйн меннониттік жібек саудагерінің шақыруымен Утрехта қайтыс болды. Оның қайда және қашан жерленгені белгісіз. Грек және латын тілдеріндегі барлық қолжетімді әдебиеттерді оқыған Де Брюйн, кейде әзілге салынып, тақырыптарды терең білуін көрсетті. Персияда ол Фирдаусидің «Шахнаме» кітабының көшірмесін алып, оны батысқа жеткізіп, түйіндеді.

De Bruijn was born in The Hague. During his first tour, he visited Rome, where he became a member of the Bentvueghels with the nickname Adonis, which is how he signed the bentbrief of Abraham Genoels II. He travelled in Egypt and climbed to the top of a pyramid where he left his signature. De Bruijn made secret drawings of Jerusalem, then part of the Ottoman Empire. His drawings of Palmyra are copies. De Bruijn reached Cyprus and stayed among the Dutch merchants in Smyrna and Constantinople. From 1684 he worked in Venice with the painter Johann Carl Loth, returning in 1693 to The Hague, where he sold his souvenirs. In 1698 he published his book with drawings, which was a success and was translated in several languages. Two examples have colored illustrations, the first color prints in history. Among his drawings were the first pictures of the interior of the Great Pyramid and Jerusalem that became known in Europe. In 1701 he headed for Archangelsk. During his second tour he visited the Samoyeds in northern Russia. In Moscow he became acquainted with emperor Peter the Great: de Bruijn painted his nieces, and the paintings were sent to possible candidates for marriage. In late April 1703, De Bruijn left Moscow along with the party of an Armenian merchants from Isfahan whose name he recorded as Jacob Daviedof. De Bruijn and the Armenians sailed down the Moscow River, the Oka and the Volga, eventually reaching Astrakhan. Thanks to de Bruijn's short stopover in Nizhny Novgorod during the Easter holidays, we now have his description of that major center of the Russian Volga trade as it existed in 1703, with its Kremlin, stone churches, and a lively bar (kabak) scene. Leaving the borders of the Russian state, de Bruijn arrived to Persia, where he made drawings of towns like Isfahan and Persepolis (1704–1705). He continued to Java and returned to Persia, Russia, and ultimately the Netherlands. His drawings of Persepolis, a city destroyed by Alexander the Great, caused a sensation. The mayor of Amsterdam Nicolaes Witsen and a member of the Royal Society probably asked him to draw the city famous for its 40 columns. For a century, they were the best prints available to western scholars. De Bruijn was accused of plagiarism and his second book, Reizen over Moskovie was not such a success. From Amsterdam he fled to Vianen. De Bruijn was invited by a Mennonite silk merchant and died in Utrecht. It is not known when and where he was buried. De Bruijn, who had read every Greek and Latin source he had been able to obtain, displays a convincing knowledge of subjects, at times going into the humorous. In Persia, he obtained a copy of Firdausi's Shahnamê, which he summarized and made accessible to the west.