Кіріспе

Еуразиялық түлкінің түрі Сары қанатты түлкі (Noctua pronuba) – түлкілер отрядының Noctuidae тұқымдасының типтік түрі. Бұл түр палеарктикалық аймақта кең таралған, аймақтағы ең көп кездесетін және танымал түлкілердің бірі. Кейбір жылдары бұл түрдің көші-қоны жылдамдығы жоғары болып, оның көп саны таралу аймағының шеткі бөліктерінде кенеттен пайда болады. Ол сондай-ақ Еуропа, Солтүстік Африка, Канар аралдары, Таяу Шығыс, Түркия, Ирак, Иран, Ауғанстан, Солтүстік-батыс Үндістан, Ресей, Новосибирск облысы, Кавказ, Кавказ арты және Орталық Азияда кездеседі. Солтүстік Америкаға Жаңа Шотландия арқылы әкелінген. Одан бері оның ареалы едәуір кеңейді және 1985 жылдан бері Мэн штатында тіркелген, содан кейін Вермонт және Массачусетс штаттарынан (1989) Нью-Гэмпширге (1990), Нью-Йоркке, Мэрилендке (1992) және Коннектикутқа (1993) дейін солтүстік-шығысқа тарады. 1998 жылы Пенсильванияда, 1997 жылы Солтүстік Каролинада, ал батысқа қарай 1999 жылы Колорадода, 2000 жылы Вайомингте, Вашингтонда, 2001 жылы Калифорнияда, 2002 жылы Британдық Колумбияда және 2005 жылы Аляскада алғаш рет тіркелді. Бұл өте ірі және ауыр түлкі, қанаттарының ені 50–60 мм. Алдыңғы қанаттары ашық қоңырдан қараға дейін әртүрлі болуы мүмкін. Қара түсті нысандардың жиегінде көбінесе ақшыл жолақ байқалады. Артқы қанаттары жарық сары түсті, ал олардың шетінде қара жолақ орналасқан. Басқа Noctua түрлерінде (және көптеген басқа жәндіктерде) болатындай, жердегі қарапайым түсі мен ұшу кезіндегі жарқын түсінің контрасты ықтимал жыртқыштарды жаңылыстыру үшін пайдаланылады. Бұл түр шілдеден қыркүйекке дейін түнде ұшып, жарыққа тартылады, кейде олардың саны өте көп болады. Сондай-ақ, ол Buddleia, ragwort және қызыл валериан сияқты гүлдерге қонады. Личинкасы жасыл немесе қоңыр түсті, арқасының бойында екі қатар қара сызықтар болады. Бұл белгілі "кескіш құрттардың" бірі, ол дерлік барлық шөптесін өсімдіктің тамырында зақым келтіреді (кейбір мысалдары төменде келтірілген), кейде оны толығымен кесіп тастайды. Бұл кең таралған түр бау-бақша зиянкесі саналады. Бұл түр қыста личинка күйінде өмір сүреді және қыс айларында жылы күндері қоректенеді.

Мэйрик тіліндегі сипаттама

А. pronuba, L. 48-56 мм. Еркектердегі антенналар кірпіктелген. Алдыңғы қанаттары ашық қоңырдан қараңғы қоңырға дейін, кейде қызғылт реңді, кейде сұр ақшылмен жартылай себілген, әсіресе алдыңғы жиегінде; сызықтар көбінесе ашық, қара жиекті, кейде нашар байқалады, соңғы сызықтан бұрын алдыңғы жиекте қара түсті дөңгелек және бүйрек тәрізді белгілер, олардың жиектері көбінесе ашық, бүйрек тәріздісі қара сұрмен белгіленген. Артқы қанаттары ашық қызғылт-сары; ұшы қара түсті жолақты. Құрттары ашық жасылдан күңгірт қоңырға дейін; арқалық сызығы ашық; 5-12 сегменттерінде қара түсті бойлық белгілер қатары; олардың астында ашық сызық; спиракуляр асты ашық; басы ашық қоңыр, қараңғы белгілермен. Noctua orbona, айдың сары асты және Noctua comes, кіші сары асты түрлерінің айырмашылықтары үшін қараңыз. Ұшу маусымы Британ аралдарына қатысты. Бұл көрсеткіш ареалдың басқа бөліктерінде өзгеруі мүмкін.