Кіріспе

Американдық дипломат (1951 жылы туған) Ричард Натан Хаасс (1951 жылдың 28 шілдесінде туған) – американдық дипломат. Ол 2003 жылдың шілдесінен 2023 жылдың маусымына дейін Сыртқы қатынастар кеңесінің президенті болды, ал оған дейін АҚШ Мемлекеттік департаментінің саясатты жоспарлау директоры және Джордж У. Буш әкімшілігінде Мемлекеттік хатшы Колин Пауэллдің жақын кеңесшісі қызметін атқарды. 2022 жылдың қазанында Хаасс 2023 жылдың маусым айында Сыртқы қатынастар кеңесіндегі лауазымынан кететінін хабарлады. Оның орнын бұрынғы АҚШ сауда өкілі Майкл Фроман басты. Сенат Хаасты елші лауазымына кандидат ретінде бекітті және ол Ауғанстанның болашағы жөніндегі АҚШ координаторы болды. Ол Джордж Дж. Митчеллден кейін Солтүстік Ирландиядағы бейбіт процесті қолдау үшін Солтүстік Ирландияға арналған АҚШ арнайы өкілі болып тағайындалды, осы қызметі үшін Мемлекеттік департаментінің Ерекше қызмет көрсеткені үшін сыйлығымен марапатталды. 2003 жылдың соңында Митчелл Рейс арнайы өкіл болып тағайындалды. 2013 жылдың соңында Хаасс Солтүстік Ирландияға оралып, шерулер, тулар және «өткен» (қазір «Торбалар» деп аталатын) сияқты бейбіт процестің шешілмеген мәселелерін қарастыру мақсатында партияаралық келіссөздерге төрағалық етті.

Ерте өмір және білім

Хаас Бруклиндегі еврей отбасында дүниеге келді, оның әкесі Ирвинг Б. Хаас, анасы Марселла (туған қызы Розенталь) болған. Хаас 1969 жылы Рослин орта мектебін бітірді. Оның әкесі бағалы қағаздар сарапшысы және «Дэвид Дж. Грин & Co.» инвестициялық фирмасының серіктесі болды.

Мансап

Хаас 1979-1980 жылдары Қорғаныс министрлігінде, ал 1981-1985 жылдары Мемлекеттік департаментте қызмет етті. 1989 жылдан 1993 жылға дейін ол президент Джордж Буштің арнайы көмекшісі және Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің Таяу Шығыс және Оңтүстік Азия істері жөніндегі аға директоры болды. 1991 жылы Хаас "Шөлдік қалқан" және "Шөлдік дауыл" операциялары кезінде АҚШ саясатын әзірлеуге және түсіндіруге көмектескені үшін Президенттік азаматтар медалін алды. Ричард Хаас Буш әкімшілігінде Мемлекеттік хатшы Колин Пауэлл үшін жұмыс істеді және 2001 жылдан 2003 жылға дейін Ирак соғысына дейін Мемлекеттік департаментте саясат жоспарлау директоры болды. Хаас Ирак соғысына 60% қарсы екенін айтқан. Хаасстың басқа лауазымдарына Брукингс институтының вице-президенті және сыртқы саясат зерттеулерінің директоры, Гамильтон колледжінің халықаралық зерттеулер жөніндегі Сол М. Линовиц атындағы қонақ профессоры, Карнеги халықаралық бейбітшілік қорының аға қызметкері, Гарвард университетінің Кеннеди мемлекеттік мектебінің қоғамдық саясаты бойынша оқытушысы және Халықаралық стратегиялық зерттеулер институтының ғылыми қызметкері кіреді. 2008 жылғы президенттік науқан кезінде Хаас сыртқы саясатқа қатысты мәселелер бойынша Республикалық партияның және Демократиялық партияның бірнеше мүшелеріне кеңес берді, бірақ Сыртқы қатынастар кеңесінің бейтарап ұстанымынан кейін кандидатты жария түрде қолдамады. 2013 жылдың қыркүйегінде Хаас Солтүстік Ирландияға профессор Меган О'Салливанмен бірге келіп, Белфаст қаласындағы одақ туының алынып тасталуына байланысты зорлық-зомбылық болғаннан кейін, барлық партиялық жалаулар, шерулер және "Қиындықтар" мұрасы туралы келіссөздерге төрағалық етті. Келіссөздер 2013 жылдың 31 желтоқсанында тоқтады. 2017 жылдың 4 қазанында Хаас АҚШ Мемлекеттік хатшысы Рекс Тиллерсонның отставкаға кетуін талап етті. 2021 жылдың желтоқсанында Хаас Байден әкімшілігінің Ауғанстаннан шығуын "Америка бастысы біржақтылық" деп сынға алды, бұл Байденнің Трамптың жолын таңдап, басқалармен аздап ақылдасып, НАТО одақтастарын қиын жағдайға түсіргенін көрсетеді. 2023 жылдың сәуірінде АҚШ-тың бұрынғы шенеуніктері, соның ішінде Ричард Хаас, Чарльз Купчан, Томас Грэм және Мэри Бет Лонг, ресейлік дипломат Лавровпен бейресми кездесулер өткізгені хабарланды. Сыртқы істер жөніндегі кеңестің жариялаған мақаласында Хаас пен Купчан "жауынгерлік алаңнан келіссөз үстеліне өту жоспары" деп атаған нәрсені егжей-тегжейлі түсіндірді. Бұл қарым-қатынастар АҚШ саясатын өзгерту мақсатында Ресейдің Украина аумағын иеленуіне көмектесуге бағытталған, бұл АҚШ заңдарын бұзу болуы мүмкін. Бұрынғы АҚШ шенеуніктерінің ресейліктермен бейресми диалогқа қатысуы американдық дипломаттар, сыртқы саясат мамандары мен ұлттық қауіпсіздік сарапшылары арасында дау тудырды. Президент Обаманың бұрынғы Ресейдегі елшісі Майкл Макфол Украина өкілдерін қатыстырмай, ықтимал шешімдер туралы әңгімелесудің Байден әкімшілігінің ұстанымына кері әсер ете алатынына алаңдады: "Егер сіз соғысты аяқтау туралы екі жолды келіссөздер жүргізсеңіз, онда украиндықтар міндетті түрде болуы керек", - деді Макфол.

Жеке өмір

Хаас Нью-Йорк қаласында әйелі Сьюзан Меркандеттимен бірге тұрады; олардың екі баласы бар.