Мэделин Олбрайт: Американдық дипломат және саясаттанушының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Мадлен Яна Корбель Олбрайт (туған аты Мари Яна Корбелова, кейіннен Корбелова; 15 мамыр 1937 - 23 наурыз 2022) – американдық дипломат және саясаттанушы. 1997 жылдан 2001 жылға дейін АҚШ-тың 64-ші мемлекеттік хатшысы қызметін атқарды. Демократиялық партия мүшесі, ол бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел болды. Олбрайт Чехословакияның Прага қаласында дүниеге келді. 1948 жылғы коммунистік төңкерістен кейін он бір жасында АҚШ-қа көшіп келді. Оның әкесі, дипломат Йозеф Корбель, отбасын Денвер қаласына қоныстандырды, ал ол 1957 жылы АҚШ азаматы атанды. Олбрайт 1959 жылы Уэлсли колледжін бітіріп, 1975 жылы Колумбия университетінде докторлық диссертациясын қорғады, оның тақырыбы Прага көктеміне арналған еді. 1976 жылдан 1978 жылға дейін сенатор Эдмунд Мускидің көмекшісі болып жұмыс істеді, содан кейін Збигнев Бжезинский басшылығымен Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің қызметкері болды. Президент Джимми Картер қызметтен кеткенге дейін, 1981 жылға дейін бұл қызметте қалды. Ұлттық қауіпсіздік кеңесінен кеткеннен кейін Олбрайт 1982 жылы Джорджтаун университетінің академиялық құрамына қосылды және Демократиялық кандидаттарға сыртқы саясат мәселелері бойынша кеңес берді. 1992 жылғы президенттік сайлаудан кейін Олбрайт президент Билл Клинтонның Ұлттық қауіпсіздік кеңесін құруға көмектесті. 1993 жылдан 1997 жылға дейін Біріккен Ұлттар Ұйымында АҚШ-тың елшісі болып тағайындалды, мемлекеттік хатшы болып тағайындалғанға дейін бұл лауазымды атқарды. Олбрайт 2001 жылы президент Клинтон қызметтен кеткенге дейін бұл лауазымда болды. Олбрайт кеңес беру фирмасы – Albright Stonebridge Group-тың төрағасы болды, сондай-ақ Джорджтаун университетінің Сыртқы қызмет мектебінде Майкл және Вирджиния Мортара атындағы дипломатия практикасының құрметті профессоры болды. 2012 жылдың мамыр айында президент Барак Обама оған «Еркіндік медалін» табыс етті. Олбрайт Сыртқы қатынастар кеңесінің мүшесі болды.

Ерте өмір және мансап

Олбрайт 1937 жылы Чехословакияның Прага қаласындағы Смихов ауданында Мари Яна Кёрбелова болып дүниеге келген. Оның ата-анасы – чех дипломаты Йозеф Кёрбель мен Анна Кёрбель (қыз есімі Шпиглова). Олбрайт туған кезде Чехословакия тәуелсіздік алғанына 20 жылдан аспаған еді, ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Австро-Мажарстаннан тәуелсіздік алды. Оның әкесі Томаш Масарик пен Эдвард Бенештің қолдаушысы болды. Мари Янаның кіші әпкесі Кэтрин және кіші інісі Джон (олардың есімдерінің бұл нұсқалары ағылшын тіліндегі нұсқалары) болды. Мари Яна дүниеге келген кезде әкесі Белградтағы Чехословакия елшілігінде баспасөз атташесі қызметін атқарды. 1938 жылдың қыркүйегінде Мюнхен келісіміне қол қойылды және Адольф Гитлердің әскерлері Чехословакияны басып алды, бұл олардың Бенешпен байланысы болғандықтан отбасын эмиграцияға мәжбүр етті. Йозеф пен Анна 1941 жылы яһуди дінінен католик дініне ауысты. 1997 жылы Олбрайт ата-анасы оған немесе оның екі бауырына еврей тегі мен мұрасы туралы ешқашан айтпағанын мәлімдеді. Англияда Мари Яна Лондондағы соғысқа қатысқан босқындарға көмектесу мақсатында түсірілген деректі фильмде көрсетілген балалардың бірі болды. Екінші дүниежүзілік соғыста нацистердің Еуропада жеңіліске ұшырауынан және нацистік Германия мен Богемия және Моравия протекторатының құлауынан кейін Корбель отбасы Прагаға оралды. Отбасы бастапқыда Лонг-Айлендтің солтүстік жағалауындағы Грейт-Нек қаласына қоныстанды. Корбель саяси баспана сұрады, өйткені ол коммунизмге қарсы болғандықтан Прагада қауіп төндірілгенін айтты. Корбель былай деді: «Мен, әрине, демократия идеалдарына адал болғаным үшін тұтқындалар едім, сондықтан коммунистік Чехословакияға қайта алмаймын. Егер сіз Мемлекеттік хатшыға менің Құрама Штаттарда тұруға рұқсат беруді сұрағанымды жеткізе алсаңыз, мен сізге өте мінелі болар едім, сондай-ақ менің әйелім мен үш балам да осы құқыққа ие болсын». Нью-Йорктегі Колумбия университетінің орыс тілі профессоры Филип Мозлидің көмегімен Корбель Колорадодағы Денвер университетінің саяси ғылымдар факультетінде жұмысқа орналасты. Ол университеттің халықаралық қатынастар мектебінің деканы болды және кейіннен АҚШ-тың болашақ мемлекеттік хатшысы Кондолиза Райске сабақ берді. 2008 жылы мектеп оның құрметіне Йозеф Корбель атындағы халықаралық зерттеулер мектебі деп аталды. Ол М.А. және PhD дәрежелерін алды, Кеңес дипломатиялық корпусы туралы магистрлік диссертациясын және 1968 жылғы Прага көктеміндегі журналистердің рөлі туралы докторлық диссертациясын жазды. Ол сондай-ақ кейіннен АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесінде оның бастығы болған Збигнев Бжезинскийдің аспирантура курсына қатысты.

Albright was born Marie Jana Körbelová in 1937 in the Smíchov district of Prague, Czechoslovakia. Her parents were Josef Körbel, a Czech diplomat, and Anna Körbel (née Spieglová). At the time of Albright's birth, Czechoslovakia had been independent for less than 20 years, having gained independence from Austria Hungary after World War I. Her father was a supporter of Tomáš Masaryk and Edvard Beneš. Marie Jana had a younger sister Katherine and a younger brother John (these versions of their names are Anglicized). When Marie Jana was born, her father was serving as a press attaché at the Czechoslovak Embassy in Belgrade. The signing of the Munich Agreement in September 1938—and the German occupation of Czechoslovakia by Adolf Hitler's troops—forced the family into exile because of their links with Beneš. Josef and Anna converted from Judaism to Catholicism in 1941. In 1997, Albright said her parents never told her or her two siblings about their Jewish ancestry and heritage. While in England, Marie Jana was one of the children shown in a documentary film designed to promote sympathy for war refugees in London. After the defeat of the Nazis in the European theatre of World War II and the collapse of Nazi Germany and the Protectorate of Bohemia and Moravia, the Korbel family returned to Prague. The family initially settled in Great Neck on the North Shore of Long Island. Korbel applied for political asylum, arguing that as an opponent of Communism, he was under threat in Prague. Korbel stated "I cannot, of course, return to the Communist Czechoslovakia as I would be arrested for my faithful adherence to the ideals of democracy. I would be most obliged to you if you could kindly convey to his Excellency the Secretary of State that I beg of him to be granted the right to stay in the United States, the same right to be given to my wife and three children." With the help of Philip Moseley, a Russian language professor at Columbia University in New York City, Korbel obtained a position on the staff of the political science department at the University of Denver in Colorado. He became dean of the university's school of international relations, and later taught future U. S. Secretary of State Condoleezza Rice. The school was named the Josef Korbel School of International Studies in 2008 in his honor. an M. A. and a PhD, writing her master's thesis on the Soviet diplomatic corps and her doctoral dissertation on the role of journalists in the Prague Spring of 1968. She also took a graduate course given by Zbigniew Brzezinski, who later became her boss at the U. S. National Security Council.

Ерте мансап

Олбрайт 1968 жылы Вашингтонға оралды және 1975 жылы философия докторы дәрежесін алу үшін Колумбияға барып-қайтты. Ол қыздарының мектебі үшін қаржы жинауды бастады, бұл оған білім беру саласындағы бірнеше лауазымдарға ие болуына әкелді. Кейіннен ол 1972 жылы Мэн штатынан АҚШ сенаторы Эд Маскидің президенттік науқаны үшін қаржы жинау кешін ұйымдастыруға шақырылды. Маскимен байланысы 1976 жылы оның бас заң шығарушы көмекшісі лауазымына тағайындалуына себеп болды. Бірақ 1976 жылғы АҚШ президент сайлауынан кейін, Олбрайттың бұрынғы профессоры Бжезинский Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші болып тағайындалды және 1978 жылы Олбрайтты Маскиден Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің конгрестік байланысшысы ретінде Батыс қанатында жұмыс істеуге шақырды. Ол осы қырғынды өз естеліктерінде осылай сипаттады. Оған Руандадағы БҰҰ көмек миссиясын қысқартуды немесе тоқтатуды қолдау тапсырылды (бірақ бұл ешқашан орындалмады), бірақ кейін оған көбірек икемділік берілді. Олбрайт PBS деректі фильмінде "Руанданың рухтарында" кейіннен: "Бұл өте қиын кезең болды және жағдай түсініксіз болды. Енді артқа қарап қарасаң, бәрі өте анық көрінеді. Бірақ сол кезде Руандада не болып жатқаны түсініксіз болды" деді. 1996 жылы Кубаның әскери ұшқыштары Кубалық эмигранттар тобының – "Құтқарушы бауырлардың" екі шағын азаматтық ұшағын атып түсіргеннен кейін, ол Кубаны айыптау туралы резолюция талқыланып жатқан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің отырысында: "Бұл батылдық емес, қорқыныш!" деді. Олбрайт 1996 жылдың 2 наурызында Майамиде өткен қаза тапқандардың ескеру рәсімінде "libertad" ұрандарымен қарсы алынды. 1996 жылы Олбрайт Ричард Кларк, Майкл Шихан және Джеймс Рубинмен 1996 жылғы сайлауда қарсылықсыз қатысқан БҰҰ бас хатшысы Бутрос Бутрос Галиді құлату туралы құпия келісімге келді. 1993 жылы Сомалиде 15 американдық бейбітшілік сақтаушысы қаза тапқаннан кейін Бутрос Гали АҚШ-та саяси айып танудың нысаны болды. Олар келісімді "Ориент экспресі" деп атады, осы арқылы басқа елдердің де Америка Құрама Штаттарына қосылуына үміттенді. Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің барлық басқа мүшелері Бутрос Галиге дауыс бергенімен, АҚШ халықаралық қысымға мойын бұрып, жалғыз ветосын алып тастаудан бас тартты. Қауіпсіздік Кеңесінің төрт отырысынан кейін Бутрос Гали өзінің кандидатурасын қайтарды және екінші мерзімге тағайындалмаған жалғыз БҰҰ бас хатшысы болды. Содан кейін АҚШ Франциямен төрт раундты вето соғысына қатысып, оны мойын бұруға және Кофи Аннанды келесі бас хатшы ретінде қабылдауға мәжбүр етті. Кларк өзінің естеліктерінде "бұл операцияның барлығы Олбрайттың екінші Клинтон әкімшілігінде Мемлекеттік хатшы болуына бәсекелестікте жеңіске жетуіне көмектесті" деп жазды. Клинтон әкімшілігінің жоғарғы деңгейі жаңа сыртқы саясатты таңдауда екі лагерге бөлінді. Штабтың шығып бара жатқан бастығы Леон Панетта Олбрайтты жақтады, бірақ жеке фракция Джорджияның сенаторы Сэм Нанн, Мэн штатының сенаторы Джордж Дж. Митчелл және бұрынғы Мемлекеттік хатшысының көмекшісі Ричард Холбрук сияқты басқа кандидаттарды қолдады. Олбрайт өзінің пайдасына сәтті кампания ұйымдастырды. Олбрайт 1997 жылдың 23 қаңтарында АҚШ-тың 64-ші Мемлекеттік хатшысы болып тағайындалғанда, ол АҚШ-тың бірінші әйел Мемлекеттік хатшысы және тағайындалған кезде АҚШ үкіметі тарихындағы ең жоғары лауазымдағы әйел болды. АҚШ-тың туған азаматы болмағандықтан, ол АҚШ президентінің орнына мұрагер бола алмады. Ол қызмет еткен кезеңде Олбрайт Босния мен Герцеговина және Таяу Шығыстағы американдық сыртқы саясатқа айтарлықтай ықпал етті. Босния соғысында атысты тоқтатуға қол жеткізілген Дейтон келісімінен кейін президент Клинтон Олбрайттың ұсынысы бойынша келісімді орындау үшін Боснияға американдық әскер жіберуге уәде берді. Олбрайттың естеліктерінде ол бір рет Колин Пауэллмен әскери күш қолдану туралы: "Колин, егер біз оны қолдана алмасақ, осы керемет әскерді сақтаудың қандай мәні бар?" деп таласқан. Олбрайт Саддам Хусейннің Ирағына қарсы АҚШ-тың экономикалық санкцияларын қатты қолдады. Мемлекеттік хатшы ретінде ол 1997 жылдың 1 шілдесінде Гонконгқа егемендікті беру рәсімінде АҚШ-ты ұсынды. Ол британдық контингенттермен бірге Қытай тағайындаған Гонконг заң шығарушы кеңесінің ант беру рәсіміне бойкот жариялады, ол сайланған кеңесті алмастырды. 1997 жылдың қазан айында ол Киото протоколына ұлттық қауіпсіздік бойынша ерекшеліктерді мақұлдады, НАТО операцияларының парниктік газдар эмиссиясын бақылаумен шектелуіне қарсы болды және Киото, Жапонияда өткен үшінші тараптар конференциясында басқа НАТО мүшелері де осы ерекшеліктерді қолдайды деп үміттенді. Көптеген мәліметтерге сәйкес, Кениядағы АҚШ елшісі Пруденс Бушнелл 1998 жылдың сәуір айында Олбрайтқа тікелей жолданған хатында Найробидегі елшіліктегі қауіпсіздікті күшейтуді бірнеше рет сұрады. Оның сұранысы қабылданбады. Кейін ол Олбрайтпен хат туралы сөйлескенде, Олбрайт оған бұл хат оған көрсетілмегенін айтты. "Барлық жауларға қарсы" кітабында Ричард Кларк 1998 жылдың тамызында Кения мен Танзаниядағы АҚШ елшіліктері бомбаланғаннан кейін Олбрайтпен болған әңгімесі туралы жазады. "Егер сіз тағы бір елшілікті жоғалтсаңыз, не болады?" деп сұрады Кларк. "Конгрестегі республикашылар сізді қуып жетеді". "Біріншіден, мен осы екі елшілікті жоғалтпадым", - деп жауап берді Олбрайт. "Мен оларды осы күйде мұраға алдым". 1998 жылы НАТО саммитінде Олбрайт НАТО-ның "үш D-сін" айқындады, "яғни НАТО-ның азайтпау, кемсітпеу және көшірмеу – өйткені менің ойымша, бізге осы үш D-нің ешқайсысының қажеті жоқ". 1998 жылдың ақпанында Олбрайт Колумбустағы Сент-Джон Аренасында Уильям Коэн мен Сэнди Бергермен бірге Иракқа қарсы әскери әрекеттің қажеттілігін түсіндіруге тырысқан кезде, көпшілік бұзылып, наразылық білдіріп, ұрандармен әңгімені үзіп тастады. Джеймс Рубин бұл бұзылыстарды азайтып, көпшілік соғыс саясатын қолдайтынын мәлімдеді. Кейіннен сол жылы Билл Клинтон мен Олбрайт Хусейн қаруды тексеруді тоқтатса ғана Саддам Хусейнге шабуылды тоқтатуға болатынын мәлімдеді. 1998 жылдың 19 ақпанында "The Today Show" бағдарламасында сұхбат беру кезінде Олбрайт: "Егер бізге күш қолдануға тура келсе, онда біз Америкамыз, біз қажетті ұлтпыз. Біз биік тұрамыз және басқа елдерге қарағанда болашақты көре аламыз" деді.

Albright returned to Washington, D. C., in 1968, and commuted to Columbia for her doctor of philosophy, which she earned in 1975. She began fund raising for her daughters' school, involvement which led to several positions on education boards. She was eventually invited to organize a fund raising dinner for the 1972 presidential campaign of U. S. Senator Ed Muskie of Maine. This association with Muskie led to a position as his chief legislative assistant in 1976. However, after the 1976 U. S. presidential election of Jimmy Carter, Albright's former professor Brzezinski was named National Security Advisor, and recruited Albright from Muskie in 1978 to work in the West Wing as the National Security Council's congressional liaison. this is now how she described these massacres in her memoirs. She was instructed to support a reduction or withdrawal (something which never happened) of the U. N. Assistance Mission for Rwanda but was later given more flexibility. Albright later remarked in PBS documentary Ghosts of Rwanda that "it was a very, very difficult time, and the situation was unclear. You know, in retrospect, it all looks very clear. But when you were [there] at the time, it was unclear about what was happening in Rwanda." Also in 1996, after Cuban military pilots shot down two small civilian aircraft flown by the Cuban American exile group Brothers to the Rescue over international waters, she announced at a UN Security Council meeting debating a resolution condemning Cuba: "This is not cojones. This is cowardice." When Albright appeared at a memorial service for the deceased in Miami on March 2, 1996, she was greeted with chants of "libertad". In 1996, Albright entered into a secret pact with Richard Clarke, Michael Sheehan, and James Rubin to overthrow U. N. secretary general Boutros Boutros Ghali, who was running unopposed for a second term in the 1996 selection. After 15 U. S. peacekeepers died in a failed raid in Somalia in 1993, Boutros Ghali became a political scapegoat in the United States. They dubbed the pact "Operation Orient Express" to reflect their hope that other nations would join the United States. Although every other member of the United Nations Security Council voted for Boutros Ghali, the United States refused to yield to international pressure to drop its lone veto. After four deadlocked meetings of the Security Council, Boutros Ghali suspended his candidacy and became the only U. N. secretary general ever to be denied a second term. The United States then fought a four round veto duel with France, forcing it to back down and accept Kofi Annan as the next secretary general. In his memoirs, Clarke said that "the entire operation had strengthened Albright's hand in the competition to be Secretary of State in the second Clinton administration". The top level of the Clinton administration was divided into two camps on selecting the new foreign policy. Outgoing Chief of Staff Leon Panetta favored Albright, but a separate faction went for different candidates such as Senator Sam Nunn of Georgia, Senator George J. Mitchell of Maine, and former Assistant Secretary of State Richard Holbrooke. Albright orchestrated a campaign on her own behalf that proved successful. When Albright took office as the 64th U. S. Secretary of State on January 23, 1997, she became the first female U. S. Secretary of State and the highest ranking woman in the history of the U. S. government at the time of her appointment. Not being a natural born citizen of the U. S., she was not eligible as a U. S. presidential successor. During her tenure, Albright considerably influenced American foreign policy in Bosnia and Herzegovina and the Middle East. Following the Dayton Agreement, in which a cease fire in the Bosnian War was reached, President Clinton committed to sending American troops to Bosnia to enforce the agreement, as strongly recommended by Albright. According to Albright's memoirs, she once argued with Colin Powell for the use of military force by asking, "What's the point of you saving this superb military for, Colin, if we can't use it?" Albright strongly advocated for U. S. economic sanctions against Saddam Hussein's Iraq. As Secretary of State, she represented the U. S. at the transfer of sovereignty over Hong Kong on July 1, 1997. She along with the British contingents boycotted the swearing in ceremony of the Chinese appointed Hong Kong Legislative Council, which replaced the elected one. In October 1997, she voiced her approval for national security exemptions to the Kyoto Protocol, arguing that NATO operations should not be limited by controls on greenhouse gas emissions, and hoped that other NATO members would also support the exemptions at the Third Conference of the Parties in Kyoto, Japan. According to several accounts, Prudence Bushnell, U. S. ambassador to Kenya, repeatedly asked Washington for additional security at the embassy in Nairobi, including in a letter directly addressed to Albright in April 1998. Bushnell was ignored. She later stated that when she spoke to Albright about the letter, Albright told her that it had not been shown to her. In Against All Enemies, Richard Clarke writes about an exchange with Albright several months after the U. S. embassies in Kenya and Tanzania were bombed in August 1998. "What do you think will happen if you lose another embassy?" Clarke asked. "The Republicans in Congress will go after you." "First of all, I didn't lose these two embassies", Albright shot back. "I inherited them in the shape they were." In 1998, at the NATO summit, Albright articulated what became known as the "three Ds" of NATO, "which is no diminution of NATO, no discrimination and no duplication – because I think that we don't need any of those three "Ds" to happen". In February 1998, Albright partook in a town hall style meeting at St. John Arena in Columbus where she, William Cohen, and Sandy Berger attempted to make the case for military action in Iraq. The crowd was disruptive, repeatedly drowning out the discussion with boos and anti war chants. James Rubin downplayed the disruptions, claiming the crowd was supportive of a war policy. Later that year, both Bill Clinton and Albright insisted that an attack on Saddam Hussein could be stopped only if Hussein reversed his decision to halt arms inspections. In an interview on The Today Show, February 19, 1998, Albright said "If we have to use force, it is because we are America; we are the indispensable nation. We stand tall and we see further than other countries into the future "

Олбрайт 2000 жылы солтүстік Кореяның коммунистік басшысы Ким Чен Ирмен ресми мемлекеттік сапарда сол елде кездескен жоғары деңгейдегі батыстың дипломаттарының бірі болды. 2001 жылдың 8 қаңтарында Мемлекеттік хатшы лауазымынан кеткен күні Олбрайт Кофи Аннанға қоштасу хабарламасын жолдап, АҚШ экономикалық санкцияларды жеңілдету шарты ретінде Ирактың барлық жаппай қырып жоятын қаруларын жоюын талап ете беретінін айтты, тіпті 2001 жылдың 20 қаңтарында Клинтон әкімшілігі аяқталғаннан кейін де. Олбрайт 2001 жылы АҚШ сенаторы Х. Джон Хайнц III атындағы қоғамдық қызметке ең үлкен үлес қосқан сайланған немесе тағайындалған лауазым иесіне берілетін сыйлықты, Джефферсон сыйлықтар қорымен жыл сайын табыс етілетін сыйлықты алды.

Клинтоннан кейінгі әкімшілік

Олбрайттың Мемлекеттік хатшы қызметінен кейін, Чехия президенті Вацлав Гавел Олбрайттың оның орнын басу мүмкіндігі туралы ашық айтты. Олбрайтқа бұл ұсыныс қуандырғанмен, ол өзінің туған елінде сайлауға түсуді ең болмаса ойластырған емес екенін мәлімдеді. 2001 жылы Олбрайт Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Сол жылы Олбрайт Вашингтонда орналасқан халықаралық стратегиялық консалтингтік фирма – Albright Group-ты құрды, ол кейін Albright Stonebridge Group болып өзгерді. Фирмамен байланысты 2005 жылы құрылған Albright Capital Management компаниясы дамушы нарықтарға қатысты жеке қорларды басқарумен айналысты. Олбрайт 2003 жылы Нью-Йорк қор биржасының (NYSE) директорлар кеңесіне сайланды. 2005 жылы Ричард Грасоның сыбайлас жемқорлыққа қатысты даудан кейін ол кеңеске қайта сайланудан бас тартты, себебі Грасо, NYSE директорлар кеңесінің төрағасы, кеңестің тиісті бақылаусыз 187,5 миллион доллар көлемінде сыйақы алған болатын. Уақытша төраға Джон С. Ридтің кезінде Олбрайт NYSE кеңесінің номинациялау және басқару комитетінің төрағасы болды. 2005 жылы NYSE кеңесінің тұрақты төрағасы тағайындалғаннан кейін Олбрайт отставкаға кетті. PolitiFact мәліметінше, Олбрайт 2003 жылы Иракқа басып кіруге қарсы болған, бірақ АҚШ соғысқа белсенді түрде қатысқаннан кейін президентті қолдайтынын айтты. Олбрайт Сыртқы қатынастар жөніндегі кеңестің директорлар кеңесінде және Брукингс Доха орталығының халықаралық консультациялық комитетінде қызмет етті. Ол Халықаралық істер жөніндегі ұлттық демократиялық институттың төрағасы және Труман стипендиялық қорының президенті болды. Ол сондай-ақ кедейлерді құқықтық жағынан күшейту жөніндегі комиссияның тең төрағасы болды және 2007 жылдың 16 қарашасына дейін Марго Уоллстрем оның орнын басқанға дейін Дүниежүзілік әйелдер көшбасшыларының әйелдер министрлік бастамасының төрағасы қызметін атқарды. Олбрайт 2005 жылдың 25 қазанында "Gilmore Girls" теледрамасында өзінің рөлінде ойнады. Ол сондай-ақ "Parks and Recreation" сериалының жетінші маусымының сегізінші эпизодында пайда болды. 2007 жылдың 13 қарашасында Вашингтондағы Ұлттық баспасөз клубында Олбрайт Уильям Коэнмен бірге Америка Құрама Штаттарының Холокост мемориалдық мұражайы, Америка дипломатия академиясы және Америка Құрама Штаттарының Бейбітшілік институты құрған геноцидтің алдын алу жөніндегі жаңа жұмыс тобын басқаратынын мәлімдеді. Олардың тағайындалуын Харут Сасунян және Американың Армян ұлттық комитеті сынға алды, себебі Олбрайт пен Коэн армян геноциді туралы Конгресс резолюциясына қарсы болған еді. Олбрайт 2008 жылғы президенттік сайлауда Хиллари Клинтонды қолдады және оның жақын досы болды, сонымен қатар сыртқы саясат мәселелері бойынша бейресми кеңесші болды. 2008 жылдың 1 желтоқсанында президенттікке сайланған Барак Обама Олбрайттың бұрынғы Мемлекеттік хатшы лауазымына сенатор Клинтонды ұсынды. Осы кезеңде ол Herbalife компаниясының бизнес-консультанты және бренд-амбассадоры болып жұмыс істеді, бұл компания диеталық қосымшаларды өндіретін және сататын жаһандық көп деңгейлі маркетинг (MLM) корпорациясы. Компания алаяқтық пирамидалық схема болып саналады деген күдік бар. 2009 жылдың қыркүйегінде Олбрайт Нью-Йорктегі Өнер және дизайн мұражайында өзінің жеке зергерлік жинағының көрмесін ашты, ол 2010 жылдың қаңтарына дейін жалғасты. 2009 жылы Олбрайт "Read My Pins: Stories from a Diplomat's Jewel Box" атты кітабын жариялады, онда ол өзінің шыналары туралы әңгімелеген. 2012 жылдың тамызында Колорадо штатының Хайлендс-Ранч қаласында Обаманың сайлау науқанында сөйлеген сөзінде Олбрайтқа "Бұрынғы әкімшіліктің барлық проблемаларыңыз үшін қанша уақытқа дейін кінәлайсыз?" деген сұрақ қойылғанда, ол "Мәңгілік" деп жауап берді. 2012 жылдың қазан айында Олбрайт Демократиялық партияның ресми Twitter желісіндегі бейнеде пайда болды, онда ол сол кездегі GOP үміткері Митт Ромнидің Ресей АҚШ-тың "бірінші геосаяси қарсыласы" екенін айтуына жауап берді. Олбрайттың пікірінше, Ромнидің бұл мәлімдемесі оның "XXI ғасырда не болып жатқанын жақсы түсінбегенін және ол қазіргі заманға сай емес екенін, бұл оның үміткерлігінің өте қауіпті жағы" екенін көрсетеді. Олбрайт Дональд Трампты АҚШ тарихындағы "ең америкалық емес, демократияға қарсы көшбасшы" деп сипаттады. Ол сондай-ақ Трамп әкімшілігін кейбір дипломатиялық лауазымдарды толтыруды кешіктіргені үшін "дипломатияға деген жеккөрушілік" белгісі деп сынады. 2016 жылдан кейін Олбрайт кеңес беру фирмасы Albright Stonebridge Group-тың төрағасы және 2011 жылы Гаагада құрылған Гаагалық жаһандық әділдік институтының кеңесші кеңесінің төрағасы болды. Ол сондай-ақ Дүниежүзілік әділдік жобасының (WJP) құрметті төрағасы болды. WJP мүмкіндіктер мен теңдікке негізделген қоғамды дамыту үшін құқықтық үстемдікті күшейтуге бағытталған жаһандық, көп салалы күш-жігерді жетекшілік етеді.

Following Albright's term as Secretary of State, Czech president Václav Havel spoke openly about the possibility of Albright succeeding him. Albright was reportedly flattered, but denied ever seriously considering the possibility of running for office in her country of origin. Albright was elected a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences in 2001. Also that year, Albright founded the Albright Group, an international strategy consulting firm based in Washington, D. C., that later become the Albright Stonebridge Group. Affiliated with the firm is Albright Capital Management, which was founded in 2005 to engage in private fund management related to emerging markets. Albright accepted a position on the board of directors of the New York Stock Exchange (NYSE) in 2003. In 2005, she declined to run for re election to the board in the aftermath of the Richard Grasso compensation scandal, in which Grasso, the chairman of the NYSE board of directors, had been granted $187.5 million in compensation, with little governance by the board on which Albright sat. During the tenure of the interim chairman, John S. Reed, Albright served as chairwoman of the NYSE board's nominating and governance committee. Shortly after the appointment of the NYSE board's permanent chairman in 2005, Albright submitted her resignation. According to PolitiFact, Albright opposed the 2003 invasion of Iraq, although after the U. S. was committed to the war, she said she would support the President. Albright served on the board of directors for the Council on Foreign Relations and on the International Advisory Committee of the Brookings Doha Center. Albright served as chairperson of the National Democratic Institute for International Affairs and as president of the Truman Scholarship Foundation. She was also the co chair of the Commission on Legal Empowerment of the Poor and was the chairwoman of the Council of Women World Leaders Women's Ministerial Initiative up until November 16, 2007, when she was succeeded by Margot Wallström. Albright guest starred on the television drama Gilmore Girls as herself on October 25, 2005. She also made a guest appearance on Parks and Recreation, in the eighth episode of the seventh season. At the National Press Club in Washington, D. C., on November 13, 2007, Albright declared that she and William Cohen would co chair a new Genocide Prevention Task Force created by the United States Holocaust Memorial Museum, the American Academy of Diplomacy, and the United States Institute of Peace. Their appointment was criticized by Harut Sassounian and the Armenian National Committee of America, as both Albright and Cohen had spoken against a Congressional resolution on the Armenian genocide. Albright endorsed and supported Hillary Clinton in her 2008 presidential campaign. Albright was a close friend of Clinton and served as an informal advisor on foreign policy matters. On December 1, 2008, President elect Barack Obama nominated then Senator Clinton for Albright's former post of Secretary of State. During this period, she also served as a business consultant and brand ambassador for Herbalife, a global multi level marketing (MLM) corporation that develops and sells dietary supplements. The company is alleged to be a fraudulent pyramid scheme. In September 2009, Albright opened an exhibition of her personal jewelry collection at the Museum of Art and Design in New York City, which ran until January 2010. In 2009, Albright also published the book Read My Pins: Stories from a Diplomat's Jewel Box about her pins. In August 2012, when speaking at an Obama campaign event in Highlands Ranch, Colorado, Albright was asked the question "How long will you blame that previous administration for all of your problems? ", to which she replied "Forever". In October 2012, Albright appeared in a video on the official Twitter feed for the Democratic Party, responding to then GOP candidate Mitt Romney's assertion that Russia was the "number one geopolitical foe" of the United States. According to Albright, Romney's statement was proof that he had "little understanding of what was actually going on in the 21st Century [and] he is not up to date and that is a very dangerous aspect [of his candidacy]". Albright described Donald Trump as "the most un American, anti democratic leader" in U. S. history. She also criticized the Trump administration for its delay in filling some diplomatic posts as a sign of "disdain for diplomacy". After 2016, Albright served as chair of Albright Stonebridge Group, a consulting firm, and chair of the advisory council for The Hague Institute for Global Justice, which was founded in 2011 in The Hague. She also served as an Honorary Chair for the World Justice Project (WJP). The WJP works to lead a global, multidisciplinary effort to strengthen the rule of law for the development of communities of opportunity and equity.

Инвестициялар

Олбрайт Джейкоб Ротшильд, 4-ші барон Ротшильд және Джордж Сороспен бірлесіп, Африкада мыңдаған ұялы телефон мұнараларын сатып алу немесе салу мақсатындағы Helios Towers Africa деп аталатын 350 миллион долларлық инвестициялық қорға инвестиция салды.

Иракқа қарсы санкциялар

1996 жылғы 12 мамырда сол кездегі елші Олбрайт 60 минут бағдарламасының бір бөлімінде Иракқа қарсы БҰҰ санкцияларын қорғады, онда Лесли Сталл одан: "Біз жарты миллион баланың қаза болғанын естідік. Яғни, Хиросимадағыдан да көп бала көз жұмған. Осының құны ақталмай ма?" деп сұрады. Олбрайт: "Біз бұл құнға тұруға болатынын ойлаймыз" деп жауап берді. Кейін Олбрайт Сталлдың осы бөлімін "Ирактың пропагандасына тең" деп сынап, оның сұрағының жауап беруге тырысатын сұрақ екенін айтты. Ол: "Мен тұзаққа түсіп, ойламаған нәрсені айттым", - деп жазды және өзінің "қанды және қатыгез" көрінгеніне өкінді. 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басында санкциялар Ирактағы балалардың өлім-жітімін екі еседен астам арттырды деген кең тараған пікірге қарсы, 2017 жылғы British Medical Journal of Global Health журналындағы зерттеу жиі сілтеме жасалатын деректердің Ирак үкіметі тарапынан жасалғанын және "1990 жылдан кейін және санкциялар кезеңінде Иракта балалар өлімінде күрт өсім болған жоқ" деген тұжырым келтірді. Олбрайт 2020 жылғы естеліктерінде осы дауға кеңінен тоқталды: "Шындығында, 60 минут бағдарламасының продюсерлері алданып қалды. Кейінгі зерттеулер Ирактың пропагандашылары халықаралық бақылаушыларды шатастырғанын көрсетті. 2017 жылғы British Medical Journal of Global Health журналындағы мақалада деректердің "халықаралық алаңдаушылықты күшейтіп, халықаралық санкцияларды тоқтату үшін балалар өлімінің үлкен және тұрақты, тіпті болмаған өсімін көрсету үшін манипуляцияланғаны" жазылған. Бұл БҰҰ санкциялары Ирактағы қиындықтарға себеп болмады дегенді жоққа шығару үшін немесе Сталлдың сұрағына берген жауабым қате емес деп айту үшін емес. Олар себеп болды, және жауабым да қате болды. АҚШ-тың 1990-жылдардағы саясаты Ирактың ең қауіпті қару-жарақ бағдарламаларын қайта құруына жол бермеу болды. Басқа соғыс болмаса, БҰҰ санкциялары осы мақсатқа жетудің ең жақсы құралы болды".

Көркем туындылардың меншік құқығына қатысты сот ісі

Майкл Доббстың «Вашингтон пост» газетінде жариялаған Альбрайт туралы мақаласынан кейін, Филип Хармер есімді австриялық азамат Альбрайтқа қарсы сот шарасы көтерді. Ол Альбрайттың әкесі өзінің арғы атасы Карл Небрихке тиесілі өнер туындыларын заңсыз алып қойғанын мәлімдеді. Небрих, неміс тілінде сөйлейтін Прага қаласындағы өнеркәсіпші, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Бенеш жарлықтарына сәйкес этникалық немістер елден қуылғанда пәтеріндегі бір бөлігін тастап кеткен. Оның Прагадағы Храдчанская көшесіндегі 11-үйі кейіннен Корбел мен оның отбасына берілді. Хармер Корбелдің өзінің арғы атасының өнер туындыларын ұрлағанын айтты. Альбрайттың отбасының адвокаты Хармердің талабы негізсіз екенін мәлімдеді. Кинорежиссер Эмир Кустурица чех режиссері Вацлав Дворжакқа демонстрацияны ұйымдастырғаны үшін және оған қатысқаны үшін алғыс айтты. Дворжак, басқа наразылармен бірге, Альбрайтты полицияға шағымдап, оның этникалық жеккөрушілік таратып, соғыс құрбандарына құрметсіздік көрсеткенін мәлімдеді. Альбрайттың 1999 жылы НАТО-ның Сербияны бомбалауына қатысуы демонстрацияның басты себебі болды. Бұл мәселе оның «Albright Capital Management» инвестициялық компаниясы 2012 жылы Косовоның мемлекеттік телекоммуникация және пошта компаниясы «Post and Telecom of Kosovo»-ны жекешелендіруге қатысуға дайын екенін хабарлағанда одан да шиеленісті болды. Нью-Йорктегі «Bloomberg Businessweek» журналында жарияланған мақалада бұл мәміленің құны 600 миллион еуроға жете алатыны болжалды. Сербия сатуға қарсы болды және бұрынғы серб қызметкерлерінің құқықтары ескерілмегенін айыптап, оны тоқтату үшін сотқа жүгінуге ниеттенді. Алайда, бұл ұсыныс орындалмады және оның инвестициялық қоры оны кері қайтарып алды.

Хиллари Клинтонның сайлауалды пікірлері

Олбрайт Хиллари Клинтонды 2016 жылғы президенттік сайлау науқаны барысында қолдады. Нью-Гэмпшир штатындағы алдын ала дауыс беруге дейін өткен науқан шарасында Клинтонды таныстырып жатып, Олбрайт: «Бір-біріне көмектеспейтін әйелдер үшін тозақта ерекше орын бар» деді (Олбрайт бұл сөзді бұрын да бірнеше рет басқа жағдайларда қолданған болатын). Олбрайт бұл сөздерінен бірнеше күн өткен соң New York Times газетінде жариялаған мақаласында былай деді: «Мен әйелдердің бір-біріне көмектесуі керек деген сөзімде толыққанды сенімдімін, бірақ бұл сөзді қолдану үшін бұл дұрыс жағдай да, дұрыс уақыт та емес еді. Мен әйелдердің тек қана жынысына сүйене отырып, нақты бір кандидатты қолдауы керек дегенді айтқым келмеді».

Құрметті дәрежелер мен марапаттар

Олбрайт Брандейс университетінің (1996), Маунт-Холиоке колледжінің (1997), Вашингтон университетінің (2002), Смит колледжінің (2003), Сент-Луистегі Вашингтон университетінің (2003), Виннипег университетінің (2005), Чапел-Хиллдегі Солтүстік Каролина университетінің (2007), Нокс колледжінің (2008), Боудоин колледжінің (2013), Дикинсон колледжінің (2014) және Тафтс университетінің (2015) құрметті доктор дәрежесін алды. 1998 жылы Олбрайт Ұлттық әйелдер даңқы залына енгізілді. Олбрайт Прага халықаралық ынтымақтастық қоғамы тапсырған Ханно Р. Элленбоген азаматтық сыйлығының екінші иегері атанды. 2000 жылдың наурыз айында Олбрайт Прагада Богемиялық қоры және Чехия Сыртқы істер министрлігі ұйымдастырған салтанатта Ян Масариктің Құрмет күміс медалін алды. 2006 жылы Карнеги корпорациясы оны «Ұлы иммигранттар» сыйлығының алғашқы жеңімпаздарының қатарына қосты. 2010 жылы ол Колорадо әйелдерінің даңқы залына енгізілді. 2020 жылы Time журналы Олбрайтты өткен ғасырды анықтаған әлемдегі 100 ең беделді әйелдің тізіміне қосты. Олбрайт 2021 жылы Forbes журналы ұйымдастырған «50-ден асып кеткендер» (50 Over 50) тізіміне енді; бұл тізім 50 жастан асқан кәсіпкерлер, көшбасшылар, ғалымдар мен шығармашылдардан тұрады.

Жеке өмір

Олбрайт 1959 жылы Джозеф Олбрайтқа үйленді. 1982 жылы ажырасқанға дейін олардың үш қызы болды. Ол католик дінінде тәрбиеленген, бірақ 1959 жылы үйленгеннен кейін епископ шіркеуіне өтті. Оның ата-анасы 1941 жылы, ол кішкентай кезінде, 1939 жылы Чехословакиядан Англияға еврейлерге қарсы қудалаудан қашу үшін көшіп келген, кейін АҚШ-қа қоныс аударған. Олар кейін оған еврей тегі туралы ешқашан айтпады. Олбрайт 59 жасқа келгенде ғана ата-анасы еврей отбасында туып өскенін білді. Чехословакиядағы онға жуық туысы, оның ішінде үш әжесі мен атасы Холокост кезінде қаза тапты. Олбрайт ағылшын, орыс және чех тілдерінен өзге, француз, неміс, поляк және серб-хорват тілдерін де білген. Сондай-ақ, ол словак тілін де түсінген. Олбрайт бірнеше сұхбатта дене күтімі мен жаттығулары туралы айтқан. 2006 жылы ол аяқтарымен салмақ көтере алатынын мәлімдеді. 2013 жылдың наурыз айында The Guardian журналы Олбрайтты 50 жастан асқан ең жақсы киінетін елу адамның қатарына қосты.