Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық заңгер және мемлекеттік қызметкер (1917–2002)
АҚШ-тың бұрынғы Армия және Мемлекеттік хатшысы
American lawyer and government official (1917–2002)
the former U. S. Secretary of the Army and Secretary of State
Сайрус Робертс Вэнс аға (27 наурыз 1917 – 12 қаңтар 2002) – американдық заңгер және 1977 жылдан 1980 жылға дейін президент Джимми Картер басқаруымен АҚШ Мемлекеттік хатшысы. Мемлекеттік хатшы ретінде Вэнс сыртқы саясатқа қақтығыстан гөрі келіссөздерге басымдық берді және қару-жарақтарды төмендетуге ерекше қызығушылық танытты. 1980 жылдың сәуір айында ол Ирандағы американдық кепілге алынған азаматтарды құтқару жөніндегі құпия операция – "Бүркіт тырнағына" наразылық білдіріп, қызметінен кетті. Оның орнын Эдмунд Маски іске қосты. Вэнс 1924 жылы Демократиялық партиядан президенттікке кандидат болған және заңгер Джон У. Дэвистің туысы (және асырап алынған ұлы) болды. Ол Манхэттен округінің прокуроры Сайрус Вэнс кішінің әкесі еді.
Cyrus Roberts Vance Sr. (March 27, 1917January 12, 2002) was an American lawyer and United States Secretary of State under President Jimmy Carter from 1977 to 1980. As Secretary of State, Vance approached foreign policy with an emphasis on negotiation over conflict and a special interest in arms reduction. In April 1980, he resigned in protest of Operation Eagle Claw, the secret mission to rescue American hostages in Iran. He was succeeded by Edmund Muskie. Vance was the cousin (and adoptive son) of 1924 Democratic presidential nominee and lawyer John W. Davis. He was the father of Manhattan District Attorney Cyrus Vance Jr.
Жас шағы мен отбасы
Сайрус Вэнс 1917 жылғы 27 наурызда Батыс Вирджиния штатының Кларксбург қаласында дүниеге келді. Ол Джон Карл Вэнс II және оның әйелі Эми Робертс Вэнстің ұлы, ағасы Джон Карл Вэнс III болды. Вэнс туғаннан кейін отбасы Бронксвиллге (Нью-Йорк) көшті, себебі әкесі Нью-Йорк қаласына қатынайтын, ол сақтандыру брокері болды. Вэнстің әкесі сондай-ақ жер иесі болған және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде үкіметтік мекемеде жұмыс істеген. 1922 жылы ол күтпеген жерден пневмониядан қайтыс болды. Вэнстің анасы – Эми Робертс Вэнс, Филадельфияда танымал отбасы тарихы бар және қоғамдық істерге белсенді қатысқан. Вэнс 1935 жылы Кент мектебін бітіріп, 1939 жылы Йель колледжінде бакалавр дәрежесін алды, онда ол құпия Scroll and Key қоғамының мүшесі болды және мұз хоккеінен үш университеттік грантын жеңіп алды. 1942 жылы Йель құқық мектебін бітірді. Вэнс 1980 жылы Simpson Thacher & Bartlett фирмасындағы заңгерлік тәжірибесіне оралды, бірақ 1980 және 1990 жылдары Босния, Хорватия және Оңтүстік Африкаға дипломатиялық миссияларға қатысып, мемлекеттік қызметке қайта-қайта шақырылды. Вэнс Таулы Қарабақ аймағындағы дауды келіссөздер арқылы шешуге көмектесті. Вэнс Панама каналы туралы келісімдерді, сондай-ақ Родезия, Намибия және Оңтүстік Африкадағы бейбіт келіссөздерді жүргізуде маңызды рөл атқарды. Ол Израиль министрлері Моше Даян мен Эзер Вейцманмен бірлесіп 1978 жылы Кэмп-Дэвид келісімдеріне қол жеткізу үшін тығыз жұмыс істеді. Вэнс сенатор Генри М. Джексонның күшті қарсылығына қарамастан, президенттің қалауымен Пол Уорнкені Қару-жарақтарды бақылау және қарусыздандыру агенттігінің директоры етіп тағайындауын талап етті. 1979 жылғы маусымда президент Картер мен Кеңес Одағының Бас хатшысы Леонид Брежнев Венадағы Хофбург император сарайында халықаралық баспасөз алдында келісімге қол қойды, бірақ Сенат оны ратификацияламады. 1979 жылғы 27 желтоқсанда Ауғанстанға кеңес әскерлерінің басып кіруінен кейін, Вэнстің "күшті антисоветтік сезімге" қарсылығы оның беделін тез төмендетті, ол Бжезинскийді "жаман" деп атады. Бұрынғы мемлекеттік хатшылар Льюис Касс (Азамат соғысына дейін) және Уильям Дженнингс Брайан (Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін) ғана наразылық білдіріп отставкаға кеткен. Президент Картер операцияны тоқтатты, себебі Даште Кавир шөліне жіберген сегіз тікұшақтың тек бесеуі ғана жұмыс істеп тұрған күйде жетті. АҚШ әскерлері шығу алаңынан кетуге дайындалғанда, тікұшақ көлік ұшағымен соқтығысып, өрт шығып, сегіз әскери қызметкер қаза тапты.
Cyrus Vance was born on March 27, 1917, in Clarksburg, West Virginia. He was the son of John Carl Vance II and his wife Amy Roberts Vance, and had an elder brother, John Carl Vance III. Following Vance's birth, his family relocated to Bronxville, New York, so that his father could commute to New York City, where he was an insurance broker. Vance's father was also a landowner and worked for a government agency during World War I. He died unexpectedly of pneumonia in 1922. Vance's mother was Amy Roberts Vance, who had a prominent family history in Philadelphia and was active in civic affairs. Vance graduated from Kent School in 1935 and earned a bachelor's degree in 1939 from Yale College, where he was a member of the secret Scroll and Key society and earned three varsity letters in ice hockey. He graduated from Yale Law School in 1942. Vance returned to his law practice at Simpson Thacher & Bartlett in 1980, but was repeatedly called back to public service throughout the 1980s and 1990s, participating in diplomatic missions to Bosnia, Croatia, and South Africa. Vance helped negotiate the dispute over the Nagorno Karabakh region. Vance played an integral role as the administration negotiated the Panama Canal Treaties, along with peace talks in Rhodesia, Namibia and South Africa. He worked closely with Israeli Ministers Moshe Dayan and Ezer Weizman to secure the Camp David Accords in 1978. Vance insisted that the President make Paul Warnke Director of the Arms Control and Disarmament Agency, over strong opposition by Senator Henry M. Jackson. In June 1979, President Carter and Soviet General Secretary Leonid Brezhnev signed the treaty in Vienna's Hofburg Imperial Palace, in front of the international press, but the Senate ultimately did not ratify it. After the Soviet invasion of Afghanistan on December 27, 1979, Vance's opposition to what he had called "visceral anti Sovietism" led to a rapid reduction of his stature. calling Brzezinski "evil". The only Secretaries of State who had previously resigned in protest were Lewis Cass, who resigned in the buildup to the Civil War, and William Jennings Bryan, who resigned in the buildup to World War I. President Carter aborted the operation after only five of the eight helicopters he had sent into the Dasht e Kavir desert arrived in operational condition. As U. S. forces prepared to depart from the staging area, a helicopter collided with a transport plane, causing a fire that killed eight servicemen.
Кейінгі еңбек жолы заңгер және арнайы елші
1991 жылы ол Хорватиядағы БҰҰ Бас хатшысының арнайы елшісі болып тағайындалды және Хорватиядағы қақтығысты шешу үшін Ванс жоспарын ұсынды. Хорватия және Сербия үкіметтері Ванс жоспарына келісті, бірақ Крайина басшылары оны қабылдамады, тіпті ол әлемдік стандарттар бойынша сербтерге кең ауқымды автономияны ұсынды, бірақ Крайинаның толық тәуелсіздігін қамтамады. Ол Загреб 4 тобының мүшесі ретінде жұмысын жалғастырды. Олардың Z 4 деп аталған жоспары 1995 жылы хорват әскері Крайина аймағын қайта басып алғаннан кейін (Шторм операциясы) күшін жойды. 1993 жылдың қаңтарында Босниядағы БҰҰ арнайы елшісі ретінде Вэнс пен ЕО өкілі лорд Дэвид Оуэн Босния соғысын аяқтау мақсатындағы бейбіт келісім жоспары бойынша келіссөздер жүргізді. Бұл жоспар қабылданбады және Ванс БҰҰ Бас хатшысының арнайы елшісі лауазымынан кетіп қалғанын жариялады. Оның орнына Норвегияның сыртқы істер министрі Торвальд Столтенберг тағайындалды. 1997 жылы ол Америка-Иран кеңесінің алғашқы құрметті төрағасы атанды.
In 1991, he was named Special Envoy of the Secretary General of the United Nations for Croatia and proposed the Vance plan for solution of conflict in Croatia. Authorities of Croatia and Serbia agreed to Vance's plan, but the leaders of SAO Krajina rejected it, even though it offered Serbs quite a large degree of autonomy by the rest of the world's standards, as it did not include full independence for Krajina. He continued his work as member of Zagreb 4 group. The plan they drafted, named Z 4, was effectively superseded when Croatian forces retook the Krajina region (Operation Storm) in 1995. In January 1993, as the United Nations Special Envoy to Bosnia, Vance and Lord David Owen, the EU representative, began negotiating a peace plan for the ending the War in Bosnia. The plan was rejected, and Vance announced his resignation as Special Envoy to the UN Secretary General. He was replaced by Norwegian Foreign Minister Thorvald Stoltenberg. In 1997, he was made the original honorary chair of the American Iranian Council.
Кейінгі өмір және өлім
Вэнс Америка өнер және ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының мүшесі болды. 1993 жылы Вэнс АҚШ Әскери академиясының Сильван Тейер сыйлығымен марапатталды. 1995 жылы ол Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының арнайы елшісі қызметін қайтадан атқарды және Грекия мен Македония Республикасы арасындағы келіссөздерде куәгер ретінде уақытша келісімге қол қойды. Вэнс Үшжақты комиссияның мүшесі болды. 2002 жылдың 12 қаңтарында Нью-Йорктегі Синай тауы медициналық орталығында 84 жасында пневмония және басқа да асқынулардан көз жұмды. Оның қосылу рәсімі Манхэттендегі "Аспан тынысы" шіркеуінде өтті. Оның денесі Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Арлингтон ұлттық зиратына жерленді. Оның әйелі Грейс 2008 жылдың 22 наурызында Нью-Йоркте 89 жасында қайтыс болды.
Vance was a member of both the American Academy of Arts and Sciences and the American Philosophical Society. In 1993, Vance was awarded the United States Military Academy's Sylvanus Thayer Award. In 1995 he again acted as Special Envoy of the Secretary General of the United Nations and signed the interim accord as witness in the negotiations between the Republic of Macedonia and Greece. Vance was a member of the Trilateral Commission. and died at Mount Sinai Medical Center in New York City on January 12, 2002, aged 84, of pneumonia and other complications. His funeral was held at the Church of the Heavenly Rest in Manhattan. His remains were interred at the Arlington National Cemetery in Arlington, Virginia. His wife Grace died in New York City on March 22, 2008, at the age of 89.
Мұра
1969 жылы ол «Еркіндік» президенттік медалін алды. 1980 жылы Вэнс, сайланған немесе тағайындалған лауазымдағы адамның ең үлкен қоғамдық қызметі үшін АҚШ сенаторы Джон Хайнц сыйлығын алды, бұл сыйлықты Jefferson Awards жыл сайын табыстайды. 1993 жылы ол «Бостандық» медалін алды. Вэнстің анасының үйі, Stealey Goff Vance House деп белгілі үй, 1979 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Қазір ол Гаррисон округі тарихи қоғамына тиесілі. 1999 жылы Вэнс Америка дипломатиясына өмір бойы қосқан үлесі үшін Америка сыртқы қызмет қауымдастығынан сыйлық алды. 2012 жылғы «Арго» фильмінде оның рөлін актер Боб Гунтон сомдады.
He received the Presidential Medal of Freedom in 1969. In 1980, Vance received the U. S. Senator John Heinz Award for Greatest Public Service by an Elected or Appointed Official, an award given out annually by Jefferson Awards. He received the Freedom Medal in 1993. The house of Vance's mother, which was known as the Stealey Goff Vance House, was listed on the National Register of Historic Places in 1979. It is home to the Harrison County Historical Society. In 1999, Vance was presented the Lifetime Contributions to American Diplomacy Award by the American Foreign Service Association. In the 2012 movie Argo, he was portrayed by actor Bob Gunton.