Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ми қабығындағы қатпар
Ridge on the cerebral cortex of the brain
the video game
Нейроанатомияда гирус (гирустар) – ми қабығындағы қатпар. Ол әдетте бір немесе бірнеше шұңқырмен (телімдер немесе ойыстар; шұңқыр) қоршалған. Гирустар мен шұңқырлар адамдар мен басқа сүтқоректілердің миының бүктеліске түсуін қамтамасыз етеді.
In neuroanatomy, a gyrus (: gyri) is a ridge on the cerebral cortex. It is generally surrounded by one or more sulci (depressions or furrows; : sulcus). Gyri and sulci create the folded appearance of the brain in humans and other mammals.
Құрылымы
Гирилер – адам миы мен басқа сүтқоректілердің миы үшін үлкен беттік ауданды құрайтын бүктемелер мен қырқалар жүйесінің бір бөлігі. Ми бас сүйегінің ішінде шектелгендіктен, мидың мөлшері шектеулі. Қырқалар мен ойыстар қабықшаның үлкен беттік ауданына және кішкентай шаңқаның ішінде жоғары танымдық қабілеттерге мүмкіндік беретін бүктемелерді жасайды.
The gyri are part of a system of folds and ridges that create a larger surface area for the human brain and other mammalian brains. Because the brain is confined to the skull, brain size is limited. Ridges and depressions create folds allowing a larger cortical surface area, and greater cognitive function, to exist in the confines of a smaller cranium.
Даму
Адам миы ұрықтық және жаңа туған кезде гирификация процесінен өтеді. Эмбриональды даму кезінде барлық сүтқоректілердің миы жүйке түтігінен пайда болатын тегіс құрылымдар ретінде басталады. Бүршікшесі жоқ ми қабығы лиссенцефалия деп аталады, яғни "тегіс ми". Даму жалғасқанда, гирилер мен сулькустар ұрықтың миында қалыптаса бастайды, соның салдарынан ми қабығының бетінде тереңдеген ойыстар мен қырлар пайда болады.
The human brain undergoes gyrification during fetal and neonatal development. In embryonic development, all mammalian brains begin as smooth structures derived from the neural tube. A cerebral cortex without surface convolutions is lissencephalic, meaning 'smooth brained'. As development continues, gyri and sulci begin to take shape on the fetal brain, with deepening indentations and ridges developing on the surface of the cortex.
Клиникалық маңызы
Ми қабығындағы гирилердің құрылымындағы өзгерістер түрлі аурулар мен бұзылыстармен байланысты. Пахигирия, лиссенцефалия және полимикрогирия – бұл жасушалардың қалыптан тыс көшігілуінің нәтижесі, оған қабықтың алты қабатты нейрондарының қалыптаспауы (көбінесе төрт қабатты қабық кездеседі) және функционалдық проблемалар тән. Аномальды қалыптасу көбінесе эпилепсиямен және психикалық дисфункциялармен байланысты. Пахигирия ("қалың" немесе "майлы" гирилер деген мағынаны білдіреді) – ми жартышарларының туа біткен ақаулығы, нәтижесінде ми қабығындағы гирилер тым қалың болады. Пахигирия бірнеше нейрондық көшігу бұзылыстарымен байланысты ми сипаттамаларын сипаттау үшін қолданылады, ең көп кездесетіні – лиссенцефалия. Лиссенцефалия ("тегіс ми") – жүктіліктің 12-ден 24-ке дейінгі апталарында нейрондардың қалыптан тыс көшігілуінен туындайтын сирек туа біткен ми ақаулығы, бұл гирилер мен сулькус дамуының жетілмеуіне әкеледі. Полимикрогирия ("көптеген кішкентай гирилер" деген мағынаны білдіреді) – гирилердің тым көп бүктелуімен және ми қабығының қалыңдауымен сипатталатын адам миының даму ақаулығы. Ол ми қабығының бүкіл бетін қамтитын жалпыланған немесе бетінің тек бір бөлігіне әсер ететін ошақтық болуы мүмкін. Полимикрогирия бірнеше гендердегі, соның ішінде иондық каналдардағы мутацияларға байланысты туындауы мүмкін.
Changes in the structure of gyri in the cerebral cortex are associated with various diseases and disorders. Pachygyria, lissencephaly, and polymicrogyria are all the results of abnormal cell migration associated with a disorganized cellular architecture, failure to form six layers of cortical neurons (a four layer cortex is common), and functional problems. The abnormal formation is commonly associated with epilepsy and mental dysfunctions. Pachygyria (meaning "thick" or "fat" gyri) is a congenital malformation of the cerebral hemisphere, resulting in unusually thick gyri in the cerebral cortex. Pachygyria is used to describe brain characteristics in association with several neuronal migration disorders; most commonly relating to lissencephaly. Lissencephaly (smooth brain) is a rare congenital brain malformation caused by defective neuronal migration during the 12th to 24th weeks of fetal gestation resulting in a lack of development of gyri and sulci. Polymicrogyria (meaning "many small gyri") is a developmental malformation of the human brain characterized by excessive folding of the gyri and a thickening of the cerebral cortex. It may be generalized, affecting the whole surface of the cerebral cortex or may be focal, affecting only parts of the surface. Polymicrogyria may be caused by mutations within several genes, including ion channels.