Жон Корльяноның "Версальдің әуештері" операсы – ағылшын тіліндегі, мистикалық оқиғаларға толы шығарма. 1991 ж. жарық көрген, Метрополитен операсының тапсырысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын тіліндегі американдық опера, Версальде болған мистикалық оқиғалар туралы.
English language American opera
alleged supernatural events at Versailles
"Версальдің шағылалары" – Джон Корильяноның Уильям М. Хоффманның ағылшын либреттосына жазылған екі актілі опера. Метрополитен операсы 1980 жылы 100 жылдығын мерекелеу үшін Корлильяноға осы жұмысты тапсырды, ал премьерасы 1983 жылға жоспарланған. Корлильяно мен Хоффман операның негізі ретінде Пьер Бомаршедің 1792 жылғы "Күнәлі ана" пьесасын алды. Операны аяқтауға жеті жыл кетті, бастапқы мерзімнен асып түсті. Операның премьерасы 1991 жылдың 19 желтоқсанында Метрополитен опера театрында Колин Грэмнің режиссерлігімен өтті. Премьералық жеті қойылымның билеттері сатылып түгелді. Бастапқы актер құрамына Тереза Стратас, Хокан Хагегард, Рене Флеминг, Грэм Кларк, Джинно Килико және Мэрилин Хорн кірді. Метрополитен операсы операны 1994/1995 маусымында қайта қойды. Корильяно бұл туындысын "үлкен буффа операсы" деп есептейді.
The Ghosts of Versailles is an opera in two acts, with music by John Corigliano to an English libretto by William M. Hoffman. The Metropolitan Opera had commissioned the work from Corigliano in 1980 in celebration of its 100th anniversary, with the premiere scheduled for 1983. Corigliano and Hoffman took as the starting point for the opera the 1792 play La Mère coupable (The Guilty Mother) by Pierre Beaumarchais. They took seven years to complete the opera, past the initial deadline. The opera received its premiere on December 19, 1991, at the Metropolitan Opera, with the production directed by Colin Graham. The premiere run of seven performances was sold out. The original cast included Teresa Stratas, Håkan Hagegård, Renée Fleming, Graham Clark, Gino Quilico, and Marilyn Horne. The Metropolitan Opera revived the opera in the 1994/1995 season. Corigliano considers this work a "grand opera buffa"
Өнер тарихы
Чикаго лирикалық операсы операны 1995/1996 жылғы маусымда Метрополитен операсынан тыс алғаш рет сахналады, Мет өндірісінің кейбір қымбат элементтерін, соның ішінде сахнадағы оркестрді қысқартқан жеңіл түзетулер енгізілген нұсқада. 2008 жылы Корьяльяноның ұсынысымен Сент-Луис опера театры (OTSL) және Ирландиядағы Вексфорд фестиваль операсы композитор Джон Дэвид Эрнестті камералық оркестрге арналған партитураны қайта жұмысқа салуға шақырды, осылайша оны кішкентай залдарда қоюға ыңғайлы ету үшін. Бұл нұсқаның әлемдік және еуропалық премьерасы келесі жылы OTSL және Вексфорд фестиваль операсында бірлесіп өтті. Опера 2010 жылы Метрополитен операсында қайта қойылмақ болған. Бас менеджер Питер Гелб Кристин Ченоветті Самира рөліне, Анжела Георгиуді Мари Антуанетта рөліне және Томас Хэмпсонды Бомарше рөліне шақырған еді. Алайда, 2008 жылы өндіріс тоқтатылды, себебі сол кездегі АҚШ экономикасының әлсіреуі осындай қымбат өндірісті бастаудың орнына шығындарды қысқартуды қажет етті. Метрополитен операсының 1991 жылғы қойылымы 11 маусым, 31 қазан және 13 желтоқсан 2020 жылдары онлайн трансляцияланды. Бұл туындының Батыс жағалаудағы премьерасы 2015 жылы Лос-Анджелес операсында Патрисия Расет, Кристофер Мальтман және Пэтти ЛуПон қатысқан, Джеймс Конлон жетекшілік еткен толық масштабты қойылымда өтті. Камералық нұсқасы Wolf Trap Opera Company-нің 2015 жылғы маусымының бір бөлігі болды. Бұл туынды 2018 жылдың жазғы маусымы аясында Майами музыка фестивалінде орындалды. 2019 жылдың шілдесінде Glimmerglass фестивалінде Джей Лесенгердің режиссерлігімен жаңа қойылым қойылды. Бұл "Шато де Версаль" спектакльдерімен бірлескен өндіріс болды, актерлік құрамының көп бөлігі Glimmerglass жас артистер бағдарламасының мүшелерінен құралды. Ол 2019 жылдың желтоқсанында Версальдегі Корольдік операда қайта көрсетілді және бейнежазбаға түсірілді.
Lyric Opera of Chicago staged the opera in the 1995/1996 season in the first performances outside of the Metropolitan Opera, in a lightly revised version that cut some expensive aspects of the Met's production, including an onstage orchestra. In 2008, on Corigliano's recommendation, Opera Theatre of Saint Louis (OTSL) and Wexford Festival Opera in Ireland engaged composer John David Earnest to rework the score for chamber orchestra to make it suitable for performances in small houses. The world and European première performances of this version took place the following year with co productions at OTSL and Wexford Festival Opera respectively. The opera was supposed to be revived at the Metropolitan Opera in 2010. General Manager Peter Gelb had already invited Kristin Chenoweth to play the part of Samira, alongside Angela Gheorghiu as Marie Antoinette and Thomas Hampson as Beaumarchais. However, the production was canceled in 2008 because the weakened US economy at the time required the cutting of costs instead of launching an expensive production like this. The Metropolitan Opera's 1991 production was streamed online on June 11, October 31, and December 13, 2020. The work was given its West Coast premiere in 2015 at Los Angeles Opera in a full scale production starring Patricia Racette, Christopher Maltman and Patti LuPone, conducted by James Conlon. The chamber version was part of the Wolf Trap Opera Company's 2015 season. The work was performed by the Miami Music Festival as part of their Summer 2018 season. A new production directed by Jay Lesenger was mounted in July 2019 as part of the Glimmerglass Festival. This was a co production with Cháteau de Versailles Spectacles, with a cast largely drawn from members of the Glimmerglass Young Artists program. It was presented again in December, 2019, at the Royal Opera in Versailles, and video recorded.
Қысқаша мазмұны
Опера Льюис XVI Версаль сарайының қайтыс болғаннан кейінгі өмірінде өтеді. Бас кесілгеніне ренжіген Мария Антуанеттаның көңілін көтеру үшін драматург Бомарше өзінің алғашқы екі Фигаро пьесасының кейіпкерлері мен жағдайларын пайдаланып, опера қояды (әрине, "Кінәлі ана" негізінде, бірақ Бомарше жаңа туынды деп сипаттайды). Бұл опера ішіндегі жаңа операда граф Алмавива Испания елшісі ретінде Парижде болады. Ол сенімді қызметшісі Фигаромен бірге Мария Антуанеттаны Француз революциясынан құтқаруға тырысады. Оқиғалар дұрыс болмағанда, Бомарше өзі операға кіріп, Фигаро мен оның әйелі Сузаннаның құнды көмегімен патшайымды құтқаруға әрекеттенеді.
The opera is set in an afterlife existence of the Versailles court of Louis XVI. In order to cheer up the ghost of Marie Antoinette, who is upset about having been beheaded, the ghost of the playwright Beaumarchais stages an opera (obviously based on La Mère coupable, although described by Beaumarchais as a new composition) using the characters and situations from his first two Figaro plays. In this new opera within an opera, Count Almaviva is in Paris as ambassador from Spain. Together with his trusty manservant Figaro, he tries to rescue Marie Antoinette from the French Revolution. When things go awry, Beaumarchais himself enters the opera and – with the invaluable help of Figaro and his wife Susanna – attempts to rescue the queen.
1-ші акті
Людовик XVI сотының көлеңкелері Версаль театрына келеді. Көңілдері құрысып, тіпті король де Бомарше келгеніне қызығушылық танытпайды. Мари Антуанеттаның өлім жазасына кесілуі оның махаббатына жауап беруіне мүмкіндік бермейді, ал Бомарше жаңа операсының сюжеті арқылы оның тағдырын өзгерту ниетін білдіреді. Операдағы опера актерлері таныстырылады. Фигароның некесінен кейін жиырма жыл өткен. Фигароның артынан әйелі Сюзанна, жұмыс берушісі граф Алмавива, көптеген қарыздарлары және балаларының әкесі екенін талап ететін көптеген әйелдер қуа жетеді. Фигаро, қартайғанмен, бұрынғыдай шалқар және тапқыр болып, ұзақ арияда көптеген жетістіктерін мақтан тұтады. Ал граф Алмавива Мария Антуанеттаның әшекейлі алқасын ағылшын елшісіне сату арқылы королеваның бостандығын сатып алудың құпия жоспарын жасап жатыр. Бомарше түсіндіргендей, граф әйелі Розинаның жылдар бұрын Керубиномен болған махаббатына байланысты одан алыс кеткен. Керубино қаза тапқанмен, Розина Леон есімді ұл туды. Леон Алмавиваның заңды емес қызы Флорестинге үйленгісі келеді (Бомарше айтуынша, Мария Антуанеттаға жақсы таныс болған сарай әйелінен), бірақ граф әйелінің адалсыздығы үшін жаза ретінде одаққа тыйым салады және Флорестинді досы Патрик Оноре Бежеарсқа уәделейді. Фигаро мен Сюзанна графты ашуландырады, оған сенімді Бежеарс шын мәнінде революциялық шпион екенін ескертеді. Фигаро жұмыстан босатылады, бірақ Бежеарс пен оның ақымақ қызметшісі Вильгельмнің сол күні кешке түрік елшілігінде графты тұтқындауға тырысып жатқанын естіп, патшайымның алқасын ағылшын елшісіне сатуға дайындалып жатқанын біледі. Королева әлі де мұңды, ал Бомарше ниеттерін түсіндіреді: Фигаро жамандық жасаушыларды жеңеді, жас ғашықтар үйленуге рұқсат алады, ал ол өзі босатылып, Жаңа әлемге кемемен аттанады, онда Бомарше оны күтіп алады. Король бұған наразы болады. Графиня Леон мен Флорестин атынан графқа жалбарынады, Бежеарс "көмектеседі" (бірақ бекер), бірақ граф оның тілегін қабылдамайды. Содан кейін Бомарше королеваға жиырма жыл бұрын Розинаның Керубиномен болған махаббатын еске түсіріп, оны баурап алады. Әдемі бақта ғашықтар құштарлықпен дуэт орындайды, Бомарше мен Мария Антуанетта да оларға қосылады, тіпті шамалы ғана сүйісуге жақымдайды. Бірақ король оларды тоқтатып, ашуланып, Бомаршеге дуэльге шақырады. Ұзақ қылышпен шайқасқаннан кейін король Бомаршені қадалайды, бірақ жарақаты әсер етпейді, өйткені олардың бәрі де өлі. Көлеңкелер бұл оқиғадан қатты күліп, бір-бірін пышақтап көңіл көтереді. Бомарше сахнаны түрік елшілігіне ауыстырады, түрік елшісі Сулейман Пашаның өткізген әсем тойына. Бежеарс өзінің адамына графты тұтқындауға дайындалады, бірақ Фигаро биші қыз кейпінде тойға кіріп, жоспарды бұзады. Түрік әншісі Самираның керемет өнері кезінде Фигаро графтың алқасын ұрлап, сатудан бұрын қашып кетеді, ал қалғандары оның артынан қуады.
The ghosts of the court of Louis XVI arrive at the theatre of Versailles. Bored and listless, even the King is uninterested when Beaumarchais arrives and declares his love for the Queen. As Marie Antoinette is too haunted by her execution to reciprocate his love, Beaumarchais announces his intention to change her fate through the plot of his new opera A Figaro for Antonia. The cast of the opera within the opera is introduced. It is twenty years after the events of The Marriage of Figaro. Figaro appears, chased by his wife Susanna, his employer Count Almaviva, his many creditors and quite a lot of women claiming he is the father of their children. Figaro, now aging but still as wily and clever as ever, lists his many achievements in a lengthy aria. Meanwhile, Count Almaviva is engaged in a secret plan to sell Marie Antoinette's jeweled necklace to the English ambassador to buy the Queen's freedom. The Count, Beaumarchais explains, is estranged from his wife Rosina due to her affair, years earlier with Cherubino. Though Cherubino is now dead, Rosina bore him a son, Léon. Léon wants to marry Florestine, Almaviva's illegitimate daughter (by a lady of the Court well known to Marie Antoinette, according to Beaumarchais), but the Count has forbidden the union as retribution for his wife's infidelity and has promised Florestine instead to his friend Patrick Honoré Bégearss. Figaro and Susanna enrage the Count by warning him that the trusted Bégearss is in fact a revolutionary spy. Figaro is fired, but overhears Bégearss and his dimwitted servant Wilhelm hatching a plot to arrest the Count that evening at the Turkish embassy when he sells the Queen's necklace to the English ambassador. The Queen is still depressed, and Beaumarchais explains his intentions: Figaro will thwart the villains, the young lovers will be allowed to marry, and she herself will be freed and put on a ship bound for the New World, where he, Beaumarchais, will be waiting to entertain her. The King takes offense at this. The Countess pleads with the Count on Léon's and Florestine's behalf, "aided" hypocritically (and therefore uselessly) by Bégearss, but the Count spurns her. Beaumarchais then enchants the Queen with a flashback, twenty years earlier, to Rosina's affair with Cherubino. In a beautiful garden, the lovers sing a rapturous duet, echoed by Beaumarchais and Marie Antoinette, who nearly kiss. They are interrupted by the King, who, enraged, challenges Beaumarchais to a duel. After a brief bit of swordplay, the King runs Beaumarchais through, but the wound has no effect because they are all already dead. The Ghosts find this hilarious, and have great fun stabbing each other. Beaumarchais changes the scene to the Turkish embassy, to a wild party thrown by the Turkish ambassador Suleyman Pasha. Bégearss readies his men to arrest the Count, but Figaro intercepts the plot by infiltrating the party dressed as a dancing girl. During the outrageous performance of the Turkish singer Samira, Figaro steals the necklace from the Count before the sale can take place and runs away, hotly pursued by everybody else.
2-ші акті
Бомарше екінші актінің басталуын дайындайды. Фигаро қайта оралады, бірақ Бомаршеның таңқалуына және Жіндердің әжуалына қарай, ол Бомаршеның алқаны патшайымға қайтару ниетіне басыбайлы болады, себебі ол оны Алмавивалардың қашуына көмектесу үшін сатуды қалайды. Оқиғаны дұрыс бағытқа бұру үшін және өзіне қауіп төнуіне қарамастан, Бомарше операға кіріп, Фигароны Маридің әділетсіз сот процесін көруге мәжбүрлеп, мойынсұндырады. Әйелінің тілегімен граф Бежеарс қызына берген ұсынысын кері қайтарады. Фигаро оған алқаны тапсырса да, Бежеарс ашуланып, Мария Антуанетта тұрған түрмеге испандық сарбаздарды жібереді. Операға кіргендігі үшін Бомарше өкіметінен айырылып, әлсірейді және тұтқындалудың алдын алуға шамасы келмейді, бірақ ол Фигаромен бірге қашуға үміттеніп, құтылуға тырысады. Түрмеде граф өзінің ақымақтығын түсініп, әйелі Флорестинмен және Леонмен келіседі. Бомарше мен Фигаро Алмавиваларды құтқару үшін түрмеге келеді, бірақ графиня, Сусанна және Флорестин жоспар жасайды: олар түрме бастығы Вильгельмді әйелдердің тартымдылығымен алдап, кілттерін ұрлап, камераның құлыптарын ашып, оны ішке қамап, қашуға тырысады. Бежеарс пен сарбаздар патшайыммен бірге қашуларына кедергі келтіреді, сосын Бежеарс Вильгельмнің де сәтсіздігі үшін өлім жазасына кесілетінін аяусыз жариялайды. Фигаро Бежеарсты революционерлерге жабады, ол кедейлерді тамақтандырудың орнына алқаны өзіне сақтап қалғанын айтады, ал Вильгельм оны қолдайды. Бежеарс революцияға қарсы сатқындықпен айыпталып, сүйреп әкетіледі, Алмавивалар кетеді, ал Бомарше өзінің сүйікті туындысымен (яғни Фигаромен) қоштасып, патшайымның камерасының кілтімен қалады және жоспарын аяқтауға кіріседі. Бірақ патшайым Бомаршеге тарих барысын өзгертуге рұқсат бермейді; оның махаббатының күші оған тағдырын қабылдауға көмектесті, және ол, шын мәнінде, оны қорқыныш пен қайғыдан босатып, оны жер бетіндегі арбақ күйінен құтқарды, енді ол Бомаршеге деген махаббатын ашық білдіруге болады. Оқиғалар жалғасады: Патшайым өлімге кесіледі; Фигаро, Сусанна және Алмавивалар Америкаға қашып кетеді; Мария Антуанетта мен Бомарше жұмақта кездеседі.
Beaumarchais sets up the beginning of the second act. Figaro returns, but to Beaumarchais' shock and the amusement of the Ghosts defies Beaumarchais's intention that he return the necklace to the queen, as he wants to sell it to help the Almavivas escape. To put the story back on course and despite the danger to himself, Beaumarchais enters the opera and shocks Figaro into submission by forcing him to witness the unfair trial of Marie. The Count, swayed by his wife's wishes, rescinds his offer to Bégearss of his daughter's hand. Even though Figaro gives him the necklace, Bégearss is enraged and sends the Spaniards to the prison where Marie Antoinette lingers. Because of his entering the opera, Beaumarchais' powers are gone and he is weakened and unable to prevent the arrest, but he and Figaro manage to escape. In prison, the Count realizes his foolishness and becomes reconciled with his wife, Florestine and Léon. Beaumarchais and Figaro arrive at the prison to try to rescue the Almavivas, but it is the Countess, Susanna and Florestine who come up with a plan: using their feminine wiles on poor Wilhelm, who is their jailer, they steal his keys, unlock their cell and, after locking him inside, attempt to flee. Bégearss and soldiers appear to prevent their escape with the Queen, and Bégearss viciously announces that Wilhelm will be executed as well for his failure. Figaro denounces Bégearss to the revolutionaries, revealing that he has kept the necklace rather than using it to feed the poor, and is backed up by Wilhelm. Bégearss is arrested as a traitor to the Revolution and dragged off, the Almavivas leave and Beaumarchais, after bidding a fond farewell to his favorite creation (i. e. Figaro), is left with the keys to the Queen's cell and proceeds to complete his plan. But the Queen refuses to let Beaumarchais alter the course of history; the power of his love has helped her to accept her fate and he has, in fact, freed her from her own fear and grief which have kept her as a ghost on Earth and she is now free to declare her own love for Beaumarchais. Events proceed: the Queen is executed; Figaro, Susanna and the Almavivas escape to America; and Marie Antoinette and Beaumarchais are united in Paradise.
Қабылдау
2015 жылы Los Angeles Times газетінің Рихард С. Джиннелл: "Көптеген адамдар әлі де "Ghosts" операсының 1991 жылы Метрополитен операсындағы премьерасының күтілгендей болғанына және оған жұмсалған қаржыға лайықты болғанына қатысты әртүрлі пікірде. Бірақ мен оны жақсы көремін, және менің ойымша, ол мәңгілікке жете алады. Ол күлкілі де, терең де, көңілді де, білімді де, ақымақтыққа бой алдыра да, ойлы да, құштарлықты оята да, құпиялы да, қорқынышты да, рухты көтеріп, жақын да, сонымен бірге аса әсерлі де. Оны неғұрлым көп көресіз, одан соғұрлым көп нәрсе табасыз және аласыз."
In 2015, Richard S. Ginell of the Los Angeles Times wrote that "many still differ as to whether 'Ghosts' has lived up to the hype and expense of its 1991 premiere at the Metropolitan Opera. But I love it, and I think it has a shot at immortality. It’s comic and serious, entertaining and erudite, silly and thoughtful, emotional and mysterious, harrowing and uplifting, intimate and over the top – and the more times you see it, the more you’ll find in it and the more you’ll get out of it."
Жазбалар
Соңғы уақытқа дейін, жазбалар тек 1992 жылы PBS телеарнасының "The Metropolitan Opera Presents" бағдарламасынан алынған VHS және сол қойылымның тұрақты сызықтық жылдамдықты (CLV) лазерлік дискісі ғана болатын. Deutsche Grammophon баспасынан шыққан лазерлік дискіге монохромды басылған либретто да қоса берілген. Операның лазерлік дискідегі нұсқасы VHS жазбасына қарағанда цифрлық дыбыс жолымен және жақсартылған бейне ажыратымдылығымен ұсынылады. Грэхам Кларк осы бейнежазбадағы Бежеарс рөлі үшін Эмми сыйлығына үміткер болды. Бұл жазба 2010 жылдың 21 қыркүйегінде Джеймс Левиннің 40 жылдығына арналған DVD жинағының бір бөлігі ретінде DVD форматында қайта шығарылды. Бұл DVD, жинақтағы басқа DVD-лер сияқты, қазір жеке сатып алуға болады. Жақсартылған бейне Met Opera on Demand жазылымы арқылы немесе жалға алу арқылы қолжетімді. 2016 жылдың сәуір айында Лос-Анджелес операсының 2015 жылғы қойылымының аудиожазбасын Pentatone шығарды (PTC 5186538, 2 SACD альбомы). Ол 2017 жылы «Ең жақсы инженерленген альбом, классикалық» және «Ең жақсы опералық жазба» номинацияларында Грэмми сыйлығын жеңіп алды.
Up until recently, the only recordings were a VHS of a televised production from PBS' The Metropolitan Opera Presents in 1992 and a Constant Linear Velocity (CLV) LaserDisc of the same performance. The LaserDisc, published by Deutsche Grammophon, also includes a monochrome printed libretto. The LaserDisc version of the opera provides a digital sound track plus enhanced video resolution over the VHS recording. Graham Clark was nominated for an Emmy Award for his performance as Bégearss in this video. This recording was re released on DVD on September 21, 2010, as part of the James Levine 40th anniversary DVD box set. It, like the other DVDs in the set, is now available separately. The enhanced video is also available for streaming with a Met Opera on Demand subscription or rental. In April 2016, an audio recording of the Los Angeles Opera's 2015 production was released by Pentatone (PTC 5186538, a 2 SACD album). It won the 2017 Grammy Award for Best Engineered Album, Classical and for Best Opera Recording.