Кіріспе
Американдық дипломат және саясаткер Пол Вориес МакНатт (19 шілде 1891 – 24 наурыз 1955) – американдық дипломат және саясаткер, Индиана штатының 34-ші губернаторы, Филиппиннің жоғары комиссары, Федералдық қауіпсіздік агенттігінің басшысы, Соғыс еңбек күштері комиссиясының төрағасы және Филиппин елшісі болған.
Paul Vories McNutt (July 19, 1891 – March 24, 1955) was an American diplomat and politician who served as the 34th governor of Indiana, high commissioner to the Philippines, administrator of the Federal Security Agency, chairman of the War Manpower Commission and ambassador to the Philippines.
Өмірбаян
Пол Вориес МакНатт 1891 жылғы 19 шілдеде Индиана штатының Франклин қаласында Джон С. және Рут МакНатттың жалғыз баласы ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы екеуі де мұғалімдер болған, бірақ әкесі оның тууына дейін заңгерлікпен айналыса бастады. 1893 жылы отбасы Индианаполиске көшті, онда әкесі Индиана Жоғарғы Сотының кітапханашысы болды. МакНатт қаладағы мемлекеттік мектепке қабылданды және екі жыл оқыды. 1898 жылы әкесі лауазымынан кетіп, олар қайтадан Мартинсвиллге көшті, онда ол заң кеңсесін ашты. МакНатт жергілікті мектепке ауыстырылды және бітіргенге дейін онда оқыды. 1909 жылы МакНатт Индиана университетіне түсті, онда ол кампус саясатына белсенді қатысты, студенттік театрлық қойылымдарда ойнады және болашақ АҚШ президентіне республикалық кандидат Венделл Уилкидің жақын досы және Бета Тета Пи бауырластығының мүшесі болды. МакНатт сияқты, ол да сол кезде демократ болған. 1913 жылы Индиананы бітіргеннен кейін МакНатт Гарвард заң мектебіне оқуға түсті, онда ол Acacia бауырластығының мүшесі болды, сонымен қатар United Press тілшісі және спорт жазушысы болып қосымша жұмыс істеді. МакНатт 1916 жылы Гарвардты заңгер мамандығы бойынша бітірді, содан кейін Мартинсвиллге оралды, онда Морган округі прокуроры лауазымы үшін өткен сайлауда шамалы айырмамен жеңіліске ұшырады.
Академиктер
Келесі жылы ол Индиана университетінің құқық мектебінде ассистент профессор болып жұмысқа орналасты, бірақ АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, АҚШ армиясына қатысу үшін жұмыстан кетті. МакНатт Форт Бенджамин Харрисонда офицерлік дайындық мектебін бітірді және далалық артиллерия бөлімінде офицерлік шен алды. Оған далалық артиллерия дағдыларын оқыту міндеті жүктелді, ол Техас штатындағы Трэвис, Келли Филд және Стэнли лагерьлерінде, сондай-ақ Оңтүстік Каролина штатындағы Форт-Джексон базасында қызмет етті. Техаста ол әйелі Кэтлинмен танысып, үйленді. 1919 жылы ол майор шенімен запасқа шығарылды, кейіннен резервке қосылып, полковник шеніне дейін көтерілді.
Индиана штаты
МакНатт штаттық партияның төрағасы болды және 1932 жылы Демократиялық ұлттық конвенцияға Индиана делегациясын басқарды. Соңғы дауыс беруге дейін ол және делегация Франклин Д. Рузвельттің президенттікке кандидат болуына қолдау көрсетуден бас тартты. Рузвельтке қолдау сұрағанда МакНатт оған сыпайылықсыз және кешірімсіз қарады. Рузвельт бұл жайтты ешқашан ұмытпады және содан бері жеке өзі МакНатты «Индианадан келген платина шашты S.O.B.» деп атады. Сол жылы Индиана демократтары МакНатты штаттық конвенцияда губернаторлыққа ұсынды. Науқан барысында ол шабуылдарын республикашылдарға бағыттап, оларды Ұлы депрессияның проблемаларын шешуде немқұрайлы болды деп айыптады. Оның науқаны АҚШ-та қолдаушылар үшін алғашқы саяси клубты құрды. Мүшелер кішігірім жарна төлеп, осы қаражатты науқанға аудара алатын болды. Бұл идея кең танылып, бүкіл елде көптеген науқандарда қолданыла бастады. Ол жеңіске жетіп, сол жылы Франклин Д. Рузвельт жетекшілік еткен демократиялық партияның ұлттық сайлауында үлкен жеңіске ие болды. Демократтар Индиана штатының Бас Ассамблеясында да жеңіске жетіп, 100 орынның 91-ін және 50 сенат орынының 43-ін иеленді. МакНатт күшті және даулы губернатор болды. Заң шығарушы органда демократтардың басым көпшілігі болғандықтан, ол атқарушы органды қайта ұйымдастыру туралы заңды қабылдап, штаттық үкіметті толығымен қайта құрды. Бұл заң губернатордың лауазымға тағайындау, саясатты бақылау және әкімшіліктің тәуелсіз салаларын бақылау саласындағы 50 жылдан астам шектеулерін жойды, сондай-ақ Индиананың вице-губернаторына жаңа және кеңейтілген өкілеттіктер берді. Штаттың қаржыландыру мәселесін шешу үшін ол жалпы табыс салығын заңдастыратын конституциялық түзетулерді қабылдады. Бұрын штат кірісінің басым бөлігі фермерлер мен ауыл тұрғындарына ауыр тиетін мүлік салығынан түсетін, ал 1920 жылдан бері азаматтардың көпшілігі Индиана қалаларында тұратын. Қала тұрғындарының көпшілігі мүлкі аз болғандықтан, қала тұрғындарының көпшілігі салық төлемейтін. Табыстың тағы бір көзін табу үшін ол штаттық лицензия беруді ұсынды, осылайша лицензия иелері штатта алкоголь сата алатын жалғыз бизнес болар еді. Бас Ассамблея федералдық тыйым салуды алып тастауды күтіп, дүкендерде сыра мен шарап сатуды мақұлдады және заңдастырды. Кірістің артуы күтілген нәтижені берді, штаттық бюджетті теңгерді және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 3,4 миллион долларлық қарызды төледі. Ол биліктен 17 миллион долларлық профицитпен кетті. МакНатт штатты жаңа федералдық әлеуметтік бағдарламаларға қосуға белсенді қатысты. Заңнамаға сәйкес, штат әлеуметтік қамсыздандыру және жұмыссыздыққа байланысты төлемдер бағдарламаларына қатыса алатын болды. Сонымен қатар, ол федералдық жұмыс орындарын іздеуде белсенділік танытып, Индиананың Жұмыс прогресі әкімшілігінің бағдарламаларына қатысуы үшін қажетті әкімшілік базаны құрды. Ол биліктен кеткенге дейін 75 мыңнан астам адам мемлекеттік бағдарламада жұмыс істеді. Бұл МакНатты штат тарихындағы ең күшті губернаторлардың біріне айналдырған үлкен меценаттық жүйені құрды. МакНатт сондай-ақ әлеуметтік реформаны қолға алды. Жаңа әлеуметтік заңдар үкіметтің қайырымдылық көмегін толығымен штаттық деңгейде басқаруға мүмкіндік берді. Бұрын жергілікті билік қажеттіліктерді анықтау және көмек көрсетуді жүзеге асырған. МакНатт өзінің өкілеттігін бірнеше маңызды еңбек ұйымдарының қолдауымен бастады, бірақ көп ұзамай бұл қолдауды жоғалтты. МакНатт әкімшілігі еңбек пикеттерін болдырмау үшін сот шешімдерін қолдануды қысқартса да, МакНатт кеншілерді ұйымдастыруға бағытталған кәсіподақтардың күш-жігеріне байланысты зорлық-зомбылық орын алған он бір көмір өндіру округінде әскери жағдай жариялаудан тартынбады. Жалпы, МакНатт еңбек дауына байланысты зорлық-зомбылыққа жауап ретінде Индиана Ұлттық гвардиясын үш рет шақырды. 1934 жылғы аралық сайлауда республикашылар Бас Ассамблеяның екі палатасында да орын алып, демократиялық көпшілікті қысқартты. Олар МакНаттың қазіргі меценаттық жүйені бақылауын шектейтін қасиетті жүйені құру арқылы оның билігін шектеуге тырысты. МакНатт заң жобасын жария түрде қолдады, бірақ ол қабылданғаннан кейін үкіметтің жұмысына көп әсер етпеді, өйткені көптеген бөліктері қарапайым ғана елеусіз қалды. Алайда, уақыт өте келе бұл жүйе кейбір мемлекеттік бюроларда біртіндеп іске асырылды. Филиппиндер негізінен өзін-өзі басқаруға ие болғандықтан, жоғары комиссар лауазымы көбінесе рәсімдік сипатта болды. Дегенмен, МакНатт протокол ережелеріне ұсақ-түйек көңіл бөлгені үшін дау тудырды. Ол сондай-ақ 1934 жылғы Тидингс-МакДаффи заңында уәделенгендей, аралдарға ерте тәуелсіздік берудің дұрыс екендігіне күмән келтірді, өйткені бұл шағын ел өзін қорғай алмайды деп сенді. МакНатт республикашылдардан, әсіресе Мичиганнан шыққан өкіл Альберт Дж. Энгельден Багио тауының жанында «жазғы сарай» салу туралы ұсынысы үшін де сынға ілікті. Маңызды гуманитарлық акт ретінде МакНатт, Командалық президент Мануэль Л. Кесонмен бірлесіп, Еуропадағы фашистік режимдерден қашқан 1300 еврей босқынының Филиппинге кіруіне рұқсат беру үшін АҚШ Мемлекеттік департаментінің ережелерін айналып өтті. Бұл босқындардың көп саны АҚШ-қа заңды түрде кіре алмайтын кезде болды. МакНатттың рөлі 2013 жылғы «Филиппиндегі құтқару: Холокосттан құтылу» фильмінде көрсетілген. 1938 жылға қарай баспасөз МакНатттың Рузвельт жақтастарының қарсылығына қарамастан, әскери қызметі мен Америкалық легиондағы қызметі, губернаторлық қызметі және «таң қалдыратын жақсы сыртқы келбеті» себепті 1940 жылғы президенттікке кандидат болуға «есептесуге тура келеді» деп болжады. 1939 жылы ол Филиппиннен Рузвельттің жаңа Федералдық қауіпсіздік агенттігінің басшысы болу үшін кетіп, Азаматтық консервация корпусынан Әлеуметтік қамсыздандыруға дейінгі Жаңа келісім бағдарламаларының тізімін басқарды. Бұл агенттік 1942-1944 жылдары химиялық және биологиялық қару жасауға арналған құпия бағдарлама – Соғыс зерттеу қызметі үшін де жасырын агенттік ретінде қызмет етті. Бұл лауазым МакНаттқа жоғары бедел берді, бірақ Рузвельт үшінші мерзімге түсуді шешкендіктен, оның президенттік үмітіне соңғы нүкте қойылды. МакНатттың вице-президенттікке кандидат болуы мүмкіндігі де қарастырылды, бірақ Рузвельт либералды Ауыл шаруашылығы министрі Генри А. Уоллесті басымдық берді. Қызыққа толы жайт, Рузвельттың 1940 жылғы қарсыласы Индиана университетінің сыныптасы және Бета Тета Пи бауырластығының мүшесі Венделл Уилки болды, ол қазір республикашыл болды.
Кейінгі жылдар
МакНатт 1940 жылы Рузвельтті адал қолдады және қорғанысқа қатысты денсаулық сақтау және қауіпсіздік бағдарламаларын басқаруда FSA-да қосымша жауапкершілік алды. 1942 жылы Рузвельт оны Соғыс еңбек күші комиссиясының төрағасы етіп тағайындады, оған ауыл шаруашылығының, өнеркәсіптің және қарулы күштердің еңбекке деген қажеттіліктерін теңестіруді жоспарлау міндеті жүктелді, бірақ бұл лауазымда нақты билік болған жоқ. Осы қызметінде МакНатт «жапондықтарды толығымен жоюға» шақырды. Оның бұл сөзіне қатысты түсініктеме сұрағанда, МакНатт жапон әскерлері ғана емес, жапон халқының барлығын айтып отырғанын мәлімдеді – «мен жапон халқын білемін», деді ол. Ал бір аптадан кейін жасаған түсіндірмесінде МакНатт бұл сөздердің жеке пікірін білдіретінін және АҚШ үкіметінің ресми саясатын көрсетпейтінін айтты. 1944 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияда МакНатт сол жылы президенттік сайлауда Рузвельттің кандидаттық серігі болуға ұсынылған 12 адамның бірі болды және ол бір дауыс алды. 1945 жылы Жапонияның капитуляциясынан кейін президент Гарри Трумэн оны Филиппинге жоғары комиссар ретінде екінші рет жіберді. 1946 жылғы 4 шілдеде Филиппин тәуелсіздік алғаннан кейін МакНатт аралдардағы Американың алғашқы елшісі болды, ол 1947 жылы Нью-Йорк және Вашингтон қалаларында заңгерлік тәжірибе бастау үшін қызметтен кетті. Елші қызметінен кейін ол Филиппин-Америка сауда кеңесінің төрағасы болды, бұл коммерциялық ұйым, сондай-ақ Манила қаласындағы бірнеше фирмалардың директоры болды. МакНатттың беделі 1939 жылы Филиппиннен оралғанда «Life» және «Time» журналдарының мұқабасында, ал 1942 жылы Соғыс еңбек күші комиссиясын басқарған кезде «Time» журналының мұқабасында бейнеленді. 1950 жылы МакНатт United Artists Corporation компаниясының директорлар кеңесінің төрағасы болды. Бірақ ол компаниямен байланысын ұзақ сақтаған жоқ, өйткені ол және оның басқару тобы бір жылдың ішінде Артур Б. Крим мен Роберт Бенджаминге орын берді.
Жеке өмір және өлім
Техаста ол әйелі Кэтлинмен танысып, үйленді. 1919 жылы майор шындығында босатылды, кейіннен ол резервке қатысып, полковник шеніне дейін көтерілді. Индиана Университетінің Блумингтондағы Пол В. МакНатт Квадранглі – оның құрметіне аталған жатақтар кешені, ал негізгі ғимараттың кіреберіс залдарында оның бюсті орналасқан.