Кіріспе

Эдо меишо зуе (江戸名所図会) – 1868 жылға дейінгі Токио қаласы, сол кезде Эдо деп аталған, танымал жерлерді, меишо деп аталатын орындарды сипаттаған және олардың көрінісін бейнелеген суреттелген нұсқаулық. Ол жапондық ағаш өрмелеу баспа техникасымен жеті томдық 20 кітапқа бөлініп басылды. Алғаш рет 1834 жылы (1-3 томдар, 10 кітап) жарық көрген, ал 1836 жылы қайта басылып шықты (4-7 томдар, барлығы 20 кітап), онда шағын түзетулер енгізілді. Яғни, бұл Эдо дәуірінің соңында (1603–1867) бірден танымал болып, меишо-зуе («танымал орындар туралы нұсқаулықтар») басылымының өркендеуіне ықпал етті.

Тарих

Бұл 40 жылдан астам уақыт бойы жасалды. Оны Саито Гесшин (1737–1799) ойлап тапқан, ол Жапонияның Кансай аймағындағы танымал орындар туралы нұсқаулықтардың көбеюіне ықпал етіп, Эдоға да мұндай нұсқаулық қажет деп шешті. Ол шамамен 1791 жылы жұмысты бастаған, жариялауға рұқсат алып, алғы сөз жазғаны белгілі, бірақ оны аяқтамай қайтыс болды. Осыдан кейін Юкионың күйеу баласы Сайто Юкитака Агатамаро (1772–1818) жаңа орындарды қосу және басқа да ақпаратты қайта зерттеу үшін жаңа зерттеулер жүргізе бастады, бірақ ол да жұмысын аяқтауға аздай қалғанда кенеттен қайтыс болды. Юкитаканың ұлы Сайто Юкинари Гесшин (1804–1878) сол кезде 15 жаста болғандықтан, әкесі тастап кеткен жұмысты бірден жалғастыра алмады; алайда Юкинари әкесі мен атасының сүйіспеншілікпен атқарған еңбегін аяқтауға бекінді. Барлық зерттеулерді, жазуды, редакциялауды және түзетуді 1834 жылы аяқтағаннан кейін, ол жариялылыққа инновациялық және егжей-тегжейлі адам географиясын ұсынды, ол бүгінгі күнге дейін Эдо кезеңінің соңғы жылдарының тарихын зерттейтін ғалымдар мен хобби тарихшылары үшін құнды ресурс болып табылады. Оны Хасегава Сеттан (1778–1843) суреттеген. Оның суреттері осы еңбектің атаққа ие болуына және ұзақ жылдар бойы танымал болуына зор үлес қосты – бүгін де адамдар тарихи орындарды аралау үшін осы нұсқаулықты пайдаланады.

Мазмұны

Бұл еңбек Мұсаши провинциясының тарихын, Эдо қаласының негізі қалануын және Эдо қамалының салынуын баяндайды. Содан кейін қала мен оның айналасын аудан-аудан, қала-қала сипаттап, әр аймақты аралап, танымал орындарда тоқтағандай етіп береді. Сипаттамаларда әдетте атаудың немесе орынның шығу тегі және тарихы туралы мәліметтер, сондай-ақ оны атап өтетін белгілі әдеби шығармалардан (мысалы, Мацуо Башоның хайкулары) цитаталар кездеседі. Жалпы көлем тұрғысынан, «Эдо Мейшо Зуэ» Эдоның шегінен асып, оған жақын аймақтардың сипаттамалары мен суреттерін қамтиды, батысқа қарай бүгінгі Хино, шығысқа қарай Фунабаши, солтүстікке қарай Омия және оңтүстікке қарай Йокогама сияқты алыс жерлерге дейін жетеді.