Паспахег тайпасының тарихы және Вирджиниядағы олардың орны

Кіріспе

Тарихи түпкілікті американдық тайпа

Паспахег тайпасы 1596 немесе 1597 жылдары Поухатанның ең басты басшылығына бағынышты тайпа ретінде қосылған. Паспахег индей тайпасы қазіргі Чарльз-Сити және Джеймс-Сити округтерінде мекен еткен. Поухатан конфедерациясына Шығыс Алгонкин тілдерімен байланысты Солтүстік-Шығыс ормандық аймақтарының түпкілікті халықтары кірген. Паспегелер британдық отаршылдармен алғашқы байланыс жасаған тайпалардың бірі болды, олар 1607 жылдың 14 мамырында өздерінің аумағында Вирджиния колониясындағы алғашқы тұрақты қонысын құрды. Отаршылдармен болған қақтығыстар мен жұқпалы ауруларға ұшырау салдарынан Паспеге тайпасы 1611 жылдың басына қарай жойылған және тарихи деректерде із жазылмай қалды.

Поухатанның ең басты әміршілігі

Вирджинияның Таидуотер аймағындағы жергілікті тайпаларды тарихшылар көбінесе "Поухатан конфедерациясы" деп қате сипаттаған. Алгонкиан тайпаларының бұл одағы, шындығында, конфедерация емес – конфедерация дегеніміз, өз билігімен орталық биліктен артық тұратын бірлестіктердің бірігуі. Антропологтар Бас Поухатанның ұйымын басшылық ретінде дәлірек сипаттайды, ал ол (оның көптеген ізбасарлары сияқты) орталық билеуші болған. 1607 жылдан 1618 жылы оның қайтысына дейін осы үндістер Поухатанның "жоғары басшылығында" болған деп дұрыс айтуға болады.

1607 жыл

4 мамыр – Джеймс өзенін зерттеу барысында ағылшын тобы алғаш рет Паспахег тайпасымен байланыс жасайды, олармен бірге той ұйымдастырады және Паспахегтің вождісі Вовинчапункк (Вовинопапунк) айтқан сөздерін тыңдайды, бірақ түсіне алмайды. 14 мамыр – Ағылшын отаршылдарының тобы Паспехег территориясындағы Джеймстаун аралын басып ала бастайды, бұл жерде үндістер кейде демалып тұратын, бірақ тұрақты қоныстары жоқ еді. Отаршылар аралда қорғаныс қамалын салуға кіріседі. Түн ортасында бірнеше Паспегег батырлары каноэмен жақындап, не істеп жатқандарын білуге тырысады, бірақ екі күзетші дабыл қаққанда қашып кетеді. Бірнеше күннен кейін екі әсем киінген және әшекейленген Паспегег елшісі фортқа келіп, олардың вождісі жақын арада оларға келеді және өзімен бірге "семіз еленді" әкеледі деп хабарлайды. 18 мамыр – Вовинчапункке және жүз қарулы адам Джеймстаун фортына келеді. Джордж Персидің 1608 жылғы есебінде айтылғандай, Вовинчапункке қоныс аударушыларға "біз қалаған жердің бәрін береміз" деген уәде береді, бірақ кейінірек тарихшылар оның мұндай сөз айтқаны күмәнді екенін айтады. Паспахег тайпасы ағылшын балтасы үшін туған даудан кейін ашуланып кетеді. 19 мамыр – Перси және тағы үш-төрт отаршыл орманды жаяу аралап, жақын маңдағы Паспахег ауылын табады; олар темекі сыйлықтарын алады, бірақ қарулы батырдың кенеттен орманға еніп кеткенін көргеннен кейін дереу фортқа қайтады, бәлкім Вовинчапунккеге хабар беру үшін. 20 мамыр – Паспахег тайпасының қырық батыры той үшін еленмен бірге фортқа келеді; олар отаршылар үшін нысанаға оқ ату жаттығуларын өткізеді, олардың садақтары ағашқа, бірақ болатқа өтпейтінін көрсетеді. 26 мамыр – Ағылшын тобының жартысы Кристофер Ньюпортпен бірге Уэйаноке, Аппоматток, Арохатток және Поухатан аумақтарында өзен бойымен саяхаттап жатқанда, 400 Паспахег, Киокаханнок, Уэйаноке, Аппоматток және Чискиак тайпаларының біріккен күштері фортқа шабуыл жасайды. Олар отаршылдардан оқ атылғаннан кейін шегінеді; кем дегенде үш үнділік және бір отаршыл қаза табады, екі тараптан да бірнеше адам жараланады. Үнділердің шабуылдары мен мазалауы бір-екі аптаға созылады, отаршылар бекіністі аяқтауға асығады. 15 маусым – Басты басшы Поухатан (Ваунсунакок) атысты тоқтату туралы жариялайды, бұл Паспахег тайпасының шабуылдарының кенеттен тоқтауына себеп болады. Қараша – Паспегег тайпасы қашып кеткен ағылшын баласын қайтарып береді, олардың ниеттері енді жау емес екенін растайды. Аштыққа тап болған отаршылар көршілес тайпалардан, соның ішінде Паспегег тайпасынан көмек сұрайды, олардан үш рет аз мөлшерде жүгері сатып алады. Алайда Джон Смит осы оқиғалардың бірін наразылықпен жазады, Паспахег тайпасын "қатыгез және опасыз халық" деп атайды. Желтоқсан – Чикахомини елін зерттеу кезінде Смит бірнеше Поухатан тайпаларының, соның ішінде Паспегег тайпасының үлкен бірлескен аң аулау тобына тап болады, оған Поухатан басшысының інісі Опечанканоу жетекшілік етеді. Смит тұтқындалады және Поухатан аумағында еріксіз қонақ ретінде айналып өтеді, ақырында басты басшымен кездеседі, ол отаршыларға Паспахег территориясынан кетуді бұйырады. Ол оларға өзінің астанасы Веровокомокоға жақын орналасқан Капахосик ауылына қоныстануды ұсынады, онда ол оларға металл құралдарына алмасу үшін азық-түлік пен қауіпсіздікті қамтамасыз етеді. Смит келіседі және 1608 жылдың 1 қаңтарында босатылады.

May 4 – While exploring the James River, an English party first make contact with the Paspahegh, enjoy a feast with them, and listen to, but are unable to understand, an oration by the Paspahegh weroance, Wowinchapuncke (Wowinchoppunck). May 14 – A group of English colonists begin their occupation of Jamestown Island, an island in Paspehegh territory where Indians sometimes camped, though they did not have permanent habitations. The colonists begin building a defensive fort on the island. A few Paspehegh braves paddled in on canoes around midnight to investigate what they were doing, but fled when two watchmen sounded the alarm. A few days later, two well dressed and highly decorated Paspehegh messengers arrive at the fort to announce that their weroance would soon be paying them a visit, and bringing a "fat Deare" with him. May 18 – Wowinchapuncke and one hundred armed men visit Jamestown fort. According to George Percy's 1608 account, Wowinchapuncke indicated that he would grant the settlers "as much land as we would desire to take," although later historians contend that it is highly dubious that he would have said any such thing. The Paspahegh leave in anger after a violent dispute over an English hatchet. May 19 – Percy and three or four other colonists explore the woods on foot and discover a nearby Paspahegh village; they receive gifts of tobacco, but return to the fort quickly after they see an armed brave suddenly plunge into the woods, probably to notify Wowinchapuncke. May 20 – Forty Paspahegh braves arrive at the fort with a deer for feasting; they engage in target practice for the colonists, demonstrating that their bows were capable of piercing wood, but not steel. May 26 – While half of the English party is away with Christopher Newport exploring upriver in Weyanoke, Appomattoc, Arrohattoc and Powhatan territory, a combined force of 400 Paspahegh, Quiockahannock, Weyanoke, Appomattoc and Chiskiack assault the fort. They withdraw upon receiving gunfire from the colonists; at least three Indians and one colonist are killed, with several wounded on both sides. Indian raiding and harassment continues for a week or two as the colonists hasten to complete their fort. June 15 – The paramount Chief Powhatan (Wahunsunacock) announces a ceasefire, causing Paspahegh raids to cease abruptly. November – The Paspehegh return an English boy who had run away, confirming their intentions are no longer hostile. Faced with starvation, the settlers turn to the neighboring tribes, including the Paspehegh, for help, buying small amounts of corn from them on three occasions. However, John Smith wrote of one of these occasions in ungrateful terms, calling the Paspahegh a "churlish and treacherous nation". December – While exploring the Chickahominy country, Smith stumbles upon a huge communal hunting party of several Powhatan subtribes, including the Paspehegh, being led by Opechancanough, brother of the paramount chief Powhatan. Smith is captured and taken around Powhatan territory as an involuntary guest, eventually meeting the paramount chief, who orders the colonists to leave Paspahegh territory. He suggests they take up residence at Capahosic, a satellite village near his own capital Werowocomoco, where he would provide them food and security in exchange for metal tools. Smith promises to comply, and is released on January 1, 1608.

1608 жыл

1608 жылдың көктемі – Басты Поухатанмен қыста жасалған шатқақ одақ – ол колонистерді аштықтан сақтап, оларға үнемі жүгері жіберген – колониялық әскерлер көктемде бекіністің сыртында әскери оқулар өткізген кезде ыдырауға бастайды. Паспахегтердің мазалауы және бекіністегі құралдарды ұрлауы қайта басталады, бірақ олардың сегізін тұтқынға алады; Паспахегтер бекіністен тысқары кеткен екі колонисті өз тұтқындары ретінде алып, жауап қайтарады. Сол түні колонистер жаулықты күшейтіп, жақын маңдағы Паспахег ауылдарына шабуыл жасап, өртеп жіберді. Осыған жауап ретінде Вовинчопанк екі тұтқынды босатады, бірақ колонистер тек бір Паспахегті ғана босатады, ал қалғанын бас Поухатан өз жас қызы Покахонтаспен бірге жүгері сыйлығын жібергенше қайтаруын сұрап, жалбарынуын күтеді. 1608 жылдың күзі – Тағы да аштыққа тап болған колонистер көрші үндістерден жүгері сатып алуға тырысады, бірақ олардың сатуға құштар емес екенін байқайды. Олар капитан Ньюпорттың ең басты басшы Ваунсунакокты король Джеймс I-нің «вассалы» ретінде масқаралап таққа отырғызуына және бас Поухатанның қарсылығына қарамастан, Монакан еліне әскери жорық ұйымдастыруына наразылық білдіреді. Паспахегтер және Джеймс өзені бойындағы көптеген тайпалар күзде жүгері сатып алуға келген колонистерден қорқып, ауылдарын тастап, жасырынып кетті. Тек бірнеше үндістер табылды, оларды колонистер тапаншамен қорқытып, жүгерілерін сатуға мәжбүр етті.

1609 жыл

1609 жылдың көктемі – Паспахестер мен басқа топтардың қорғанға жасаған шабуылдары жалғасуда; бір қақтығыста колония президенті Джон Смит Вовинчапункке басшысын тұтқынға алды. Бірақ ол кейін қашып кетті, сонда Смит оның қаласына шабуыл жасап, екі каноэ ұрлап, тағы бір қалада алты адамды өлтірді. Вовинчапункке (өзінің сөйлеушісі Оканиндге арқылы) кейін бейбітшілікке келді, бірақ егер отаршылар оған күш қолданса, келесі қыста оларды аштыққа ұшырататынын мәлімдеді. Ол Смиттен: "Біз сіздердің бізді жою ниетіңізді және сіздердің достығыңызды іздеу үшін келгенімізді жақсы түсінеміз және білеміз" деді. Осы бейбіт келісімде бірнеше отаршылдар үнді қалаларында орналасты, бірақ қарым-қатынас тартысты болып қалды. Смит жазда Нансемонд тайпасының жерінде (өзен бойымен төменде) және түпкі Поухатан тайпасының орналасқан жерінде (қазіргі Вирджиния штатының Ричмонд қаласының жанында) қосымша бекіністер салуға тырысқанда, бітім қайта бұзылды. Смит 1609 жылдың қазанында Вирджинияны тастап кетті, бірақ сол айда отаршылар Кекоутан тайпасының жерінде (қазіргі Хэмптон, Вирджиния) бекініс (Форт Алгернон) салды.

Салдары

Паспахейх тайпасының бастапқы астанасы, қазіргі Санди Пойнт Чарльз Сити округінде, 1617 жылы ағылшын отаршыларымен мекенделді, олар оны Смиттің жүздігі деп атады. 1619 жылдан кейін оны Саутгемптон Хандреды деп атады. 1622 жылғы үндістердің жасаған шабуылдарынан бұрын, Вирджиниядағы ағылшын қоныстарын қиратып, отарлық халқына зор зиян келтірген, сол жерде киелі Мария шіркеуі құрылған.

Археологиялық нысан

Археологтар Вирджиния штатының Джеймстаун қаласының жанында орналасқан Паспахей немесе 44JC308 деп аталатын археологиялық ескерткішті зерттеп жатыр. Ол Джеймстаундағы ағылшын бекінісінен 10 шақырым жоғары орналасқан. 1983 жылы Уильям және Мэри колледжінің зерттеушілері алғаш рет анықтаған бұл ескерткіш Вирджиниядағы алғашқы байланыс кезеңіне жататын сирек археологиялық орындардың бірі. Джеймс өзені археология институты (JRIA) құрылыс салу қаупі туған кезде ескерткіштен жинақтар жасады. Ескерткіште үйлердің, жерлеу құрылыстарының, элитаның үйлерінің және басқа да ауылдық құрылыстардың, сондай-ақ керамика және мыс заттары сияқты артефактілердің қалдықтары табылды. Ескерткішті талдау нәтижесінде мыс саудасының артуы және одан кейін төмендеуі байқалды. Ағылшын отарлаушылары поухатандықтардың мысқа қаншалықты құрметпен қарастыратынын білді. Англия колониясына шамамен 20 жыл бойы көбірек мыс әкелген сайын, оның құны төмендеді және ағылшындар келген кездегі беделін қайта қалпына келтіре алмады. Мыс – Поухатан тайпалары арасындағы ең маңызды металл болды, ол өмір мен өлімдегі әлеуметтік иерархияның белгісі саналды. Элиталықтар рухтар әлеміне өту үшін мыс заттарымен бірге жерленді. Ағылшынның мыс саудасы Поухатан басшысын батыстағы Монакан және басқа тайпалармен арадағы қарым-қатынастан босатты. Сол сияқты, ағылшындар өздерінің колониясын басқа еуропалық елдерге тауарлар үшін тәуелділіктен арылу үшін пайдалануды үміттенеді. Басқа Паспахей ауылдары Чикахомини өзенінің оңтүстік жағалауында және Джеймс өзенінің солтүстік жағалауында, Чарльз Сити округінде орналасқан.