Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританиядағы ақсүйектік атақтарға географиялық қосымша
Geographical addendum to a British peerage title
Ұлыбританияда аумақтық белгілеу қазіргі заманғы ақсүйектік атақтардан кейін келеді, оларды нақты бір немесе бірнеше жермен байланыстырады. Бұл барлық баронеттік атақтардың да маңызды бөлігі болып табылады. Шотландияда аумақтық белгілеу нақты бір жермен байланысты екенін көрсетеді.
In the United Kingdom, a territorial designation follows modern peerage titles, linking them to a specific place or places. It is also an integral part of all baronetcies. Within Scotland, a territorial designation proclaims a relationship with a particular area of land.
Ағылшын және британдық жұртшылық
Аумақтық белгілеу – қазіргі заманғы пэрлік атақтарын жасаудың бір шарты, олардың біріншісі кем дегенде Ұлыбританияда орналасқан нақты бір немесе бірнеше жермен байланыстырады. Бұл пэрлік атағының өзінен кейін жасалған патентте көрсетіледі, бірақ оның құрамына кірмейді.
A territorial designation is an aspect of the creation of modern peerages that links them to a specific place or places, at least one of which is almost always in the United Kingdom. It is given in the patent of creation after the actual peerage title itself, of which it is not considered a part.
Өмірлік жұрты
Патшалық титулдарды қоспағанда, олар көбінесе оларсыз жасалады, аумақтық белгілер барлық барондықтар мен виконттықтар жасалғанда қолданылады. Мысалы, бұрынғы премьер-министр Маргарет Тэтчерге берілген өмірлік титул (1992 жылы): Тэтчер баронессасы, Линкольншир графтығындағы Кестевен. Бұрынғы премьер-министр Джеймс Каллаганға берілген өмірлік титул (1987 жылы): Каллаган бароны, Кардифф қаласы, Оңтүстік Гламморган графтығы. Титулдың үтірден бұрынғы бөлігі – нақты атауы, ал үтірден кейінгі бөлігі – аумақтық белгісі. Сондықтан бұл титул иелерін «Тэтчер баронессасы» және «Каллаган бароны, Кардиффтен» деп атау керек: титулдың бір бөлігі ретінде аумақтық белгінің бір бөлігін пайдалану және нақты атаудың бір бөлігін жіберу дұрыс емес; сондықтан «Кестевен баронессасы Тэтчер» және «Каллаган лорды» дұрыс емес, бірақ соңғысы бейресми түрде қолданылуы мүмкін. Бұл бірдей атаумен шатастырылмайтын титул иелерімен сөйлескенде ерекше маңызды. Мысалы, Сайнсбери бароны – Холборн ауданындағы Дрюри Лейннің бароны Сайнсбери болған Алан Сайнсбери (1962 жылы құрылған). Осы Сайнсбери баронының өмірлік титулы құрылды және осы титулды пайдалануды қалаған кез келген адам басқа титул құру үшін аумақтық белгіні қосуы керек еді. Сондықтан оның ұлы Джон Сайнсбери (1989 жылы) Гэмпшир графтығындағы Престон Кандовердің Сайнсбери бароны, ал оның туысы Дэвид Сайнсбери (1997 жылы) Букингемшир графтығындағы Турвилльдің Сайнсбери бароны болып тағайындалды. Сондықтан, ұқсас немесе бірдей тегі бар әртүрлі титул иелері арасында айырмашылық жасау қажет, осылайша шатасу болмайды. Бұл, әсіресе, егер ұқсас есімдері бар титул иелері бір уақытта Лордтар палатасында отырса, маңызды болуы мүмкін, мысалы, Хант бароны (1966–98), Фаули бароны Хант (1973–87), Танворт бароны Хант (1980–2008), Вирал бароны Хант (1997 жылы құрылған), Кингс Хит бароны Хант (1997 жылы құрылған) және Честертон бароны Хант (2000 жылы құрылған) арасындағы айырмашылықта көрінеді.
With the exception of royal peerages, which are often created without them, territorial designations are used with the creation of almost all baronies and viscountcies. For instance, the life peerage conferred (in 1992) on the former Prime Minister Margaret Thatcher was created as:Baroness Thatcher, of Kesteven in the County of Lincolnshire. The life peerage for former Prime Minister James Callaghan (in 1987) was created as:Baron Callaghan of Cardiff, of the City of Cardiff in the County of South Glamorgan. The part of the peerage before the comma is the actual title, and the part after the comma is the territorial designation. These peers should therefore be referred to as "The Baroness Thatcher" and "The Baron Callaghan of Cardiff": it is incorrect both to use part of the territorial designation as part of the title and to leave out part of the actual title; thus The Baroness Thatcher of Kesteven and The Lord Callaghan are incorrect, although the latter may be used informally. The place of the comma can be particularly important when dealing with peers with the same names. For instance, Baron Sainsbury refers to Alan Sainsbury who was Baron Sainsbury, of Drury Lane in the Borough of Holborn (created in 1962). This life peerage of Baron Sainsbury had been created and anyone else wanting to use this title would need to add a territorial designation in order to create a different peerage. Hence his son, John Sainsbury, was created (in 1989) as Baron Sainsbury of Preston Candover, of Preston Candover in the County of Hampshire, while his nephew, David Sainsbury, was created (in 1997) as Baron Sainsbury of Turville, of Turville in the County of Buckinghamshire. Hence the distinction needs to be made between different peers with similar or the same surnames so that there can be no confusion. This can be especially important if peers with similar names sit in the House of Lords at the same time, as seen in the distinction made between Baron Hunt (1966–98), Baron Hunt of Fawley (1973–87), Baron Hunt of Tanworth (1980 2008), Baron Hunt of Wirral (created in 1997), Baron Hunt of Kings Heath (created in 1997), and Baron Hunt of Chesterton (created in 2000).
Барониялар мен виконтиялар
19 ғасырға дейін тек қана үтірдің орнын өзгерту арқылы басқа ақсүйек атағын жасау мүмкін болған. Мысалы, 1832 жылы құрылған Ланкастер графтығының Палатиніндегі Бикерстаффтың бароны Стэнли атағының форматы, 1839 жылы құрылған Честер графтығындағы Алдерли бароны Стэнли атағынан тек үтірдің орналасуымен ғана ерекшеленеді. Бірінші атақ – барон Стэнли, ал екіншісі – барон Стэнли Олдэрли. Дегенмен, бұл формат қазір қолданылмайды: егер «Тегі барон» форматындағы ақсүйек атағы қажет болса, толық аумақтық белгілеу қолданылуы тиіс. Егер Стэнли Олдэрли барондығы бүгін құрылған болса, ол Честер графтығындағы Алдерлидің бароны Стэнли ретінде құрылар еді. Атауда және аумақтық белгілеуде бірдей терминнің екі рет қолданылуы күлкілі көрінуі мүмкін, бірақ бұл жиі кездесетін жағдай, соңғы мысалдардың бірі – Адайр Тернер, ол 2005 жылы Гэмпшир графтығындағы Эчинсвеллдің бароны Тернер, Эчинсвеллдегі барондығына ие болды. Алайда, бұл екі рет қолданылу (немесе қайталау) «Тегі барон» форматындағы атақ жасау үшін міндетті емес, мысалы, 2020 жылы Вестминстер қаласындағы Бельгравияның Боскобел бароны Гримстоун ретінде құрылған Джерри Гримстоунның мысалында көрсетілгендей.
Until the 19th century, it was possible to create a different peerage title merely by altering the location of the comma. Thus the title Baron Stanley, of Bickerstaffe in the County Palatine of Lancaster (created in 1832) differs in format from Baron Stanley of Alderley, in the County of Chester (created in 1839) only by the placement of the comma. The former title is Baron Stanley whilst the latter is Baron Stanley of Alderley. However, this format is now no longer used: if a peerage title in the format "Baron Surname of Place" is wanted, the full territorial designation must be used. Thus if the Barony of Stanley of Alderley were created today, it would be created as Baron Stanley of Alderley, of Alderley in the County of Chester. This dual usage of the same term in the title and in the territorial designation may appear peculiar, but is a regular occurrence, with one recent example being Adair Turner, who was (in 2005) created Baron Turner of Ecchinswell, of Ecchinswell in the County of Hampshire. Though this dual usage (or repetition) in both title and territorial designation is not a requirement to create a title in the form of "Baron Surname of Place" as illustrated in the example of Gerry Grimstone who was created (in 2020) as Baron Grimstone of Boscobel, of Belgravia in the City of Westminster.
Графтықтар, маркиздіктер және герцогтіктер
Асыл тектің жоғары дәрежелері (граф, маркиз және герцог) жасалғанда көбінесе аумақтық атаулар қосатын, бірақ бұл уақыт өте өзгеріп, қазір мұндай жаңа титулдар сирек беріледі. Мысалы: Веллингтон герцогы, Сомерсет графтығында (1814 жылы жасалған) және Гордон герцогы, Шотландиядағы Гордон қамалында (1876 жылы жасалған) аумақтық атаулармен жасалған, ал Файф герцогы (1899 жылы жасалған) аумақтық атаусыз жасалған. Чолмондели маркизі, Честер графтығының Палатинінде (1815 жылы жасалған) және Айр графтығындағы Айльса аралының маркизі (1831 жылы жасалған) аумақтық атаулармен наградталған, бірақ Зетланд маркизі (1892 жылы жасалған) емес. Сол сияқты, Йорк графтығындағы Крейвен графы (1801 жылы жасалған) және Суррей графтығындағы Трафальгар және Мертон графы (1805 жылы жасалған) Нельсон графынан (1984 жылы жасалған) ерекшеленеді.
Creations of the higher ranks of the peerage (earl, marquess and duke) often used to include territorial designations, but this has varied and such creations now rarely do. For example: the Duke of Wellington, in the County of Somerset (created in 1814) and the Duke of Gordon, of Gordon Castle in Scotland (created in 1876) were created with territorial designations but the Duke of Fife (created in 1899) was not. The Marquess of Cholmondeley, in the County Palatine of Chester (created in 1815) and Marquess of Ailsa, of the Isle of Ailsa in the County of Ayr (created in 1831) were accorded territorial designations but the Marquess of Zetland (created in 1892) was not. Likewise, the Earl of Craven, in the County of York (created in 1801) and the Earl Nelson, of Trafalgar and of Merton in the County of Surrey (created in 1805) differ in this respect to the Earl of Stockton (created in 1984).
Бірнеше атаулар
Кейбір аумақтық атаулар бірнеше жерді қамтиды, ал қолданылатын формат мұндай жерлердің бір округте немесе басқа әкімшілік бөлімшеде орналасуына байланысты. Мысалы, Маргарет Макдонаға берілген өмірлік жұрлық (2004 жылы) Лондон қаласының Мертон ауданындағы Митчем және Морден бароншасы Макдонағ ретінде тағайындалды. Джон Морриске берілген өмірлік теңдік (2001 жылы) Аберавон бароны Моррис, Батыс Гламорган графтығындағы Аберавон және Дифед графтығындағы Цередигион ретінде тағайындалды. Бұл екі жерді атауға дейін де қолданылады, мысалы, Уильям МакКреаға берілген өмірлік теңдікте, ол 2018 жылы Магерафелт және Кукстаун бароны МакКреа ретінде, Лондондерри графтығындағы Магерафелт және Тайрон графтығындағы Кукстаун барондығымен тағайындалды.
Some territorial designations name more than one place, and the format used depends on whether such places are in the same county or other administrative division. For instance, the life peerage conferred on Margaret McDonagh was created (in 2004) as Baroness McDonagh, of Mitcham and of Morden in the London Borough of Merton. The life peerage conferred on John Morris was created (in 2001) as Baron Morris of Aberavon, of Aberavon in the County of West Glamorgan and of Ceredigion in the County of Dyfed. This also extends to naming two places, such as in the life peerage conferred on William McCrea who was created (in 2018) as Baron McCrea of Magherafelt and Cookstown, of Magherafelt in the County of Londonderry and of Cookstown in the County of Tyrone.
Шетелдік және жеңіс атаулары
Кейде Ұлыбританиядан тыс жер аталуы мүмкін. Мысалы, Говард Флориге берілген өмірлік теңдік (1965 жылы) Австралия Ұлттастығындағы Аделаиданың және Оксфорд графтығындағы Марстонның бароны Флори ретінде құрылды; ал Сью Райдерге берілген (1979 жылы) Варшаваның баронесса Райдер, Польшадағы Варшава және Суффолк графтығындағы Кавендиш ретінде құрылды. Жеңіс титулы болған жағдайда, кем дегенде бір атау грант алған адамның жеңіске жеткен жерін, көбінесе Ұлыбританиядан тыс жерді көрсетеді. Мысалы, әйгілі адмирал Горацио Нельсон (1801 жылы) Нилдің виконты Нельсон және Норфолк графтығындағы Бернхэм Торп ретінде құрылды, Нил өзені оның француздарға қарсы Нил шайқасындағы жеңісіне куә болған жер, ал Бернхэм Торп – оның туған жері.
Occasionally, a place outside the United Kingdom can be named. For instance, the life peerage conferred on Howard Florey was created (in 1965) as Baron Florey, of Adelaide in the Commonwealth of Australia and of Marston in the County of Oxford; and that conferred on Sue Ryder was created (in 1979) as Baroness Ryder of Warsaw, of Warsaw in Poland and of Cavendish in the County of Suffolk. In the case of a victory title, at least one term usually refers to the site of the grantee's triumph, usually outside the United Kingdom. For example, the famous admiral Horatio Nelson was created (in 1801) as Viscount Nelson, of the Nile and of Burnham Thorpe in the County of Norfolk, the Nile being the site of his victory against the French in the Battle of the Nile, and Burnham Thorpe being his place of birth.
Ағылшын және британдық баронеттер
Аумақтық белгі беру барлық баронеттік атақтардың да маңызды бөлігі болып табылады.
Provision of a territorial designation is also an integral part of all baronetcies.
Шотландия
Шотландияда аумақтық атауды тану Лорд Лион арқылы шотландтық армигерлерге де берілуі мүмкін, егер олар аталатын жерді иеленсе (немесе онда туған немесе байланысы болған жағдайда), әдетте қаладан тыс, яғни ауылдық жерде. Лорд Лион аумақтық атауды тану үшін, "жақсы куәландырылған атаумен байланысты айтарлықтай жер көлеміне, яғни "мүлікке" немесе кемінде бес акрға жуық жерге ие болу қажет" деп кеңес береді. Шотландиялық аумақтық атауды алып жүрген адам барон, бас, вождь немесе лард болуы мүмкін, соңғысы "жер иесі" дегенді білдіреді, немесе олардың бірінің ұрпағы. Лорд Лион аумақтық атауға құқық беруді анықтау бойынша соңғы шешімді шығарады, және оның оларды танудағы дискрециялық құқығы, сондай-ақ олардың атау, құрмет немесе дәреже ретіндегі мәртебесі Шотландия соттарында расталған. Дебретт және басқа да анықтамаларға сәйкес, Аберкромбиден Джон Смит жай ғана Аберкромби деп аталады. Егер ол ру басшысы болса, оған жер атымен немесе оның руының тегімен жүгінуге болады.
Recognition of a territorial designation may also be granted in Scotland by the Lord Lyon to Scottish armigers who own (or were born in or were associated with) named land, generally outside a town (i. e. a rural location). The Lord Lyon advises that for a territorial designation to be recognised, there must be 'ownership of a substantial area of land to which a well attested name attaches, that is to say, ownership of an “estate”, or farm or, at the very least, a house with policies extending to five acres or thereby'. A person bearing a Scottish territorial designation is either a baron, chief or chieftain or a laird, the latter denoting 'landowner', or is a descendant of one of the same. The Lord Lyon is the ultimate arbiter as to determining entitlement to a territorial designation, and his right of discretion in recognising these, and their status as a name, dignity or title, has been confirmed in the Scottish courts. According to Debrett's and other references, a John Smith of Abercrombie is addressed as simply Abercrombie. If he is a clan chief, he may be addressed by either the place name or the surname of his clan.