Кіріспе

Паита - Жаңа Каледониядағы қала.

Паита - Перудің солтүстік-батысындағы қала. Ол Пюра аймағында орналасқан Пайта провинциясының астанасы. Бұл аймақтағы жетекші теңіз порты. Паита елдің астанасы Лимадан солтүстік-батысқа қарай 1089 км, ал аймақтық астана Пиурадан солтүстік-батысқа қарай 57 км жерде орналасқан. 2014 жылдан бастап қала Пиура аймағынан бөліну идеясын қарастырды, өзін "Мигель Грау аймағы" деп жариялады.

География

Пайта 1785 км² аумақта, Рио-Чира өзенінің сағасынан оңтүстікке қарай шағын жартыаралда орналасқан. Пайта Пайта шығанағына қарап жатыр және Пунта-Пайта мүйісі мен Силла-де-Пайта үлкен төбесімен оңтүстік желдерден қорғалған. Оңтүстік-шығысқа қарай 90 км жерде Пиура аймағының астанасы Пиура қаласы, ал оңтүстікке қарай 160 км жерде Ламбайке аймағының сауда орталығы Чиклайо қаласы орналасқан.

Халық саны

1906 жылы Пайтаның халқы 3800 адамды, 1993 жылы 20000 адамды, 2007 жылы 122 127 адамды, ал 2015 жылы 168 900 адамды құрады.

Тарихқа дейінгі дәуір

Палеонтолог Эдгар Хернинг 1978 жылы қаңқа қалдықтарын жинады. Ол зерттеулерінен осы аймақтағы халықтың жоғары деңгейде дамыған мәдениетке ие болғанын анықтады, себебі Пайта жағалауында Колан, Тата және Амотапе сияқты 9000 жылға дейін сонау заманнан қалған алғашқы елді мекендердің іздері табылды.

Колониялық кезең

Қала 1532 жылғы 30 наурызда жаулап алушы Франсиско Писарро тарапынан негіз салынды, ол оны Сан-Франциско де Пайта деп атады. 1578 жылдан 1588 жылға дейін Пайта Перудің солтүстік-батыс жағалауының испан астанасы болды, бірақ ағылшын пираттары мен корсарларының шабуылдары елорданы Пьюраға көшіруді қажет етті. Пайта Перу порты және Латын Американы Азиямен байланыстырған Манила галеондарының соңғы бекеті болды. Перулықтардың көпшілігі Пайта портын Симон Боливардың сүйіктісі Мануэла Саенстің бұрынғы тұрған жері ретінде біледі.

Киттер балық аулау порты

Пайта 19 ғасырдың бірінші жартысында кит аулау кемелері үшін маңызды тоқтау порты болды. Перудің батысындағы кит аулау аймақтары британдық және американдық кит аулау кемелерінің арасында танымал болды, олар көбінесе Пайтаға жабдықтар мен жөндеу үшін тоқтайтын. Жергілікті ер адамдар кейде осы кемелерге экипажға алынушы. 1792 жылы британдық «Эмилия» кит аулайтын кемесі алғаш рет тоқтаған. 1833 жылы жалғыз 64 американдық кит аулау кемесі келді. Америкалық кемелердің көптігіне байланысты, 1833 жылы АҚШ үкіметі Пайтада консулдық ашуға шешім қабылдады. 1840 жылдары американдық теңізшілерге арналған аурухана ашылды. Үлкен, қорғалған Пайта шығанағы кемелерге қауіпсіз бекініс қызметін атқарды, ал жақын орналасқан Шира алқабының суармалы шаруашылықтары кит аулаушыларға кең ауқымды ауыл шаруашылығы өнімдерін ұсынды. Олардың жергілікті экономикаға салған қаржысы қала мен айналасындағы аймаққа айтарлықтай экономикалық пайда әкелді, және бұл 1860 жылдары американдық кит аулау кемелерінің келуі азайғанға дейін жалғасты.

Өнеркәсіп

1875 жылы Пиурадан Пайтаға дейін 97 км ұзындықтағы темір жол желісі аяқталды, бірақ ол 1879 жылдан 1883 жылға дейінгі Чилимен соғыста қиратылып, 1884 жылы қайта жаңартылды. 1891 жылдың 30 тамызында қалалық темір жолы ашылып, 1920 жылдардың соңына дейін қызмет етті. Бүгінде Пайта порты Перудегі бесінші ірі порт және маңызды контейнерлік порт болып табылады. Ол Тынық мұхитының жағалауындағы геосаяси тұрғыдан маңызды жерде орналасқан. Пайта Перу жағалауындағы ең жақсы табиғи бейдердің біріне ие. Вальпараисо мен Панама арасында тұрақты түрде почта кемелері қатынайды.

Мерекелік шаралар

24 қыркүйекте бір аптаға созылатын және Католик иконасының құрметіне қажылық сапарларын қамтитын Nuestra Señora de las Mercedes мерекесі тойланады.

Мәдени сілтемелер

Патрик О'Брайанның "Алтын мұхит" кітабы, алғаш рет 1954 жылы, кейін 1996 жылы жарық көрген, Ансон эскадрильясының әлемді аралау сапарында Паитаға жасаған сәтті шабуылы мен 30 000 британ фунты құнды саудагер алтыны, күмісі және тауарларын жеңіп алғаны туралы айтады. 1947 жылғы "Қараңғы жол" фильмінде Хамфри Богарт сомдаған кейіпкер үш қылмысқа қате айыпталып, сүйіктісімен кездесу үмітімен Пайтаға қашады. Ол оған "шығанақтың жағасындағы шағын кафе" туралы айтады. Телефондық әңгіменің бөліктері 1982 жылғы "Өлілер плащ кимейді" фильмінде қолданылған.