Кіріспе

Бас атқарушы директор (CEO) немесе ұйымның, компанияның немесе корпорацияның басқарушы директоры. Атқарушы директор әдетте коммерциялық емес ұйымның, мемлекеттік мекеменің немесе халықаралық ұйымның бас атқарушы директорының (CEO) лауазымы болып табылады. Бұл атау Солтүстік Америка мен Еуропадағы коммерциялық емес ұйымдарда кеңінен қолданылады, бірақ АҚШ-та көптеген ұйымдар «президент» немесе CEO атауын қабылдады. Ол, әдетте, CEO немесе басқарушы директормен бірдей мағынаны білдіреді. Аталған лауазымды компания, кооператив немесе үкіметтік емес ұйым сияқты корпорацияның директорлар кеңесінің мүшесі де атқаруы мүмкін, бұл жағдайда олар әдетте корпорацияда басқарушылық қызмет атқарады. Бұл контексте, олардың қызметі корпорацияда атқарушы немесе басқарушылық функциялары жоқ атқарушы емес директорлардың қызметінен ерекшеленеді. Атқарушы директордың нақты анықтамасы елдер мен мәдениеттер арасында әртүрлі болуы мүмкін.

Біріккен Ұлттар Ұйымы

Бұл атау Біріккен Ұлттар Ұйымының бірнеше агенттіктерінің, мысалы, «БҰҰ Әйелдері» сияқты ұйымдарының бас директоры үшін қолданылады.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та атқарушы директор – ұйымның, компанияның немесе корпорацияның бас атқарушы директоры (CEO) немесе басқарушы директоры болып табылады. Бұл атау Солтүстік Америкадағы коммерциялық емес ұйымдарда кеңінен қолданылады, алайда көптеген АҚШ коммерциялық емес ұйымдары президент немесе бас директор атауын қабылдады. «Атқарушы» және «директор» сөздері осы атауда да, кейбір ұйымдардың директорлар кеңесі мүшелерінің атауларында да кездесетіндіктен, шатасу туындауы мүмкін. АҚШ-тың коммерциялық емес секторында атқарушы директор лауазымы ұйым ішіндегі ең жоғары лауазым болып саналады. Ол коммерциялық корпорациядағы бас директор лауазымымен тең.

Рөл

Атқарушы директордың рөлі – ұйым үшін стратегиялық жоспарларды тиімді және уақтылы әзірлеу, жасау және іске асыру. Атқарушы директор ұйымның күнделікті қызметін ұйымдастыруға да жауапты, бұл комитеттер мен қызметкерлерді басқаруды, сондай-ақ басқармамен бірлесіп бизнес-жоспарларды әзірлеуді қамтиды. Қысқасы, басқарма атқарушы директорга ұйымды басқаруға құқық береді. Атқарушы директор директорлар кеңесіне есепті және ұйымның жарғысында белгіленген мерзімде кеңеске есеп береді. Басқарма стратегиялық жоспар арқылы бағыт-бағдар береді, бірақ осы жоспарды іске асыруға атқарушы директор жауапты. Атқарушы директор – ұйымның басшылық лауазымы және кеңседегі жұмыстан өзге, оның мотивациялық функциясы да бар. Атқарушы директор мүшелерді, еріктілерді және қызметкерлерді ынталандырады, оларға кеңес береді және отырыстарды жүргізе алады. Атқарушы директор ұйымды басқарады және оның ұйымдық мәдениетін қалыптастырады.