Кіріспе

Тенея (Τενέα) – Грекияның Пелопоннес аймағындағы Коринф муниципалитетінің құрамындағы муниципалдық бірлік. Муниципалдық бірліктің ауданы белгілі. 2011 жылға дейін ол Chiliomodi қаласында орналасқан муниципалитет болды. Қазіргі қаланың атауы ежелгі Тенеядан алынған, ол Троя соғысынан кейін аз уақыттан соң Коринфтің оңтүстік-шығысына және Микенаның солтүстік-шығысына орналасқан. Паузанийдің мәліметінше, Тенеяның негізін салғандар – Троя тұтқындары, Агамемнон оларға өз қалаларын салуға рұқсат берген. Тенея атауы негізін қалаушылардың туған жері Тенедостан алынған, ал оның мифологиялық атаушысы – батыр Тенес. Вергилийдің «Энеида» поэмасында айтылғандай, Троя соғысынан кейін Тенея мен Рим троялық текті азаматтарды өндірген. 734 немесе 733 жылдары Архиас басшылығымен Тенеялықтар мен Коринфтіктер Сицилияда, Архимедтің отаны Сиракузаның ортақ колониясын құрды.

Тарих

Тенея ежелгі Коринфияда Коринф қаласы мен оның портынан кейін ең маңызды орын болды; Паузанияның айтуынша, ол Коринфтен оңтүстікке қарай 60 стадия қашықтықта орналасқан, сондықтан Коринфтің оңтүстік қақпасы Тенеаттық деп аталған. Византиялық Стефан Тенеяны Коринф пен Микенаның арасында жатқан деп сипаттаған. Паузания Тенеаттардың Тенедос тұрғындарынан тарағанын, олар Троядан тұтқын ретінде әкелініп, Агамемнонмен Коринфияның осы бөлігінде қоныстанғанын айтады; және олардың троялық тегінің нәтижесінде олар Аполлонға басқа барлық құдайлардан жоғары табынып, құлшылық еткен. Тенеяда Эдип балалық шағын өткізген делінеді. Архиас Сиракузаны негізін қалау үшін осы жерден көптеген отаршыларды алып кеткен. Луций Муммий Ахаик Коринфті жойғаннан кейін, Тенея римдіктерге Коринфке қарсы көмектескені үшін бұзылмай сақталуына мүмкіндік алды. 1984 жылы археологтар жоғары қоғамның әйелінің қалдықтары мен құрбандықтары бар грек ерте архаикалық кезеңінің саркофагын тапты. 2013 жылы Елена Корка басқарыған археологтар тобы Тенея болған деп саналатын аймақта қала қалдықтарын іздеу үшін қазба жұмыстарын бастады. 2019 жылы шамамен 1500 шаршы метрді алып жатқан үлкен монша кешені табылды. Кешен б.з.д. III ғасырдың соңы мен I ғасырдың ортасы аралығында салынған.