Кіріспе

Микронезияда сөйлейтін мұхиттық тіл. Улифий тілі – Улити атолында және көршілес аралдарда қолданылатын тіл. Улифий тілі – Микронезия Федеративтік Штаттарының алты ресми тілінің бірі. Шамамен 3000 адам сөйлейді, олардың бар болғаны 700-і Улити атолында тұрады. 2010 жылы АҚШ-тағы Habele атты қайырымдылық қоры «Улифий-ағылшын» және «Ағылшын-улифий» сөздіктерін жариялады. Авторлардың мақсаты – ана тілі улифий және ағылшын тілдеріндегі адамдарға пайдалы, тұрақты және түсінікті латын әліпбисінің үлгісін жасау еді.

Тарих

Улиф тілі – Микронезияда қолданылатын тіл. Улиф тілінде сөйлейтін аралдар: Улити, Нгулу, Сорол, Фейс аралдары және Шығыс Каролина аралдары. АҚШ-та да бірнеше адам осы тілде сөйлейді. Улиф тілінде шамамен 3039 адам сөйлейді, олардың 700-і Улити аралында тұрады. Айналасындағы аралдардағы көптеген басқа да Тынық мұхиты тілдері Улиф тіліне ұқсас болғандықтан, оны түсіну оңай. Бір жағынан, бұл аймақ үшін ортақ тіл іспеттес. Улити және оның төңірегінде тұратын адамдар микронезиялықтар деп жіктеледі. Олардың сыртқы түрі уақыт өте келе аймақтан өткен түрлі халықтардың әсерінен әртүрлі болып келеді. Улитиде демократиялық жүйе күшті, және халық сайлаған патша бар. Улиф тілінің кеңінен танылуы оның аралдардағы мәртебесін арттырады. Сонымен қатар, ол Микронезия Федеративтік Штаттарының алты ресми тілінің бірі.

Қосындылар

Екі еріндік, Ерін-тістік, Тістік, Альвеолярлық, Таңдайлық, Жұмсақ таңдайлық, қарапайым еріндік, қарапайым тілдік, Мұрындық, Жарылыстық, Ұсық дыбыстық, Дірілдемелі, Жұмсақ дауыс.

сондай-ақ естілуі мүмкін.

Әуелі дауыстылар

Улиф тілінде сегіз дауысты дыбыс бар, бұл Тынық мұхиты тілдері үшін көп саналса, Proto Oceanic тіліндегі бес қарапайым дауысты дыбыстан дамыған жаңалық. Олар: i, u, e, ė, o, ȯ, ȧ, a.

Қайталау

Толық редупликацияны көптеген жолдармен қолдануға болады. Оны күшті сезімді көрсету үшін қолдануға болады, мысалы, sig сөзі "қызғану" дегенді білдірсе, sigsig "тез ашуланатын" немесе "оңай ызаланатын" деген мағынаны береді. Сондай-ақ, оны ұқсас нәрселерді білдіру үшін де қолдануға болады; мысалы, bbech сөзі "ақ түс" дегенді білдірсе, bbechbbech "көруге жақсылық" немесе "күннің сәулесінен шағылыс" дегенді білдіреді.

Материалдар

Радио мен теледидар сияқты әлеуметтік бұқаралық ақпарат құралдарында Улиф тілінде арнайы ешқандай хабарлама жоқ, бірақ айналасындағы басқа тілдерде кездеседі. Есикиел Липпве хатында радио мен теледидар станцияларының адамдарды денсаулық мәселелері сияқты нәрселер туралы тиімді білім беру және хабардар ету үшін өте маңызды екенін айтады.

Тіршілік күші

Этнолог мәліметтері бойынша, Улитиан тілі EGIDS деңгейінің 5-інші сатысында тұр, яғни тіл белсенді қолданылып жатыр, бірақ негізгі тіл ретінде емес. Көбінесе оны егде жастағы ұрпақ қолданады. Тілдің жойылып кету қаупі бар, бірақ қазіргі таңда оның жағдайы жақсы (Этнолог).