Кіріспе

1990 жылы доктор Сьюс жазған «О, баратын жерлерің!» – балалар кітабы, оны балалар жазушысы доктор Сьюс жазып, суреттемелеген. Ол алғаш рет Random House баспасымен 1990 жылдың 22 қаңтарында жарық көрді. Бұл кітап доктор Сьюс тірі кезінде басылған соңғы кітабы болды, ол 1991 жылдың 24 қыркүйегінде 87 жасында қайтыс болды. Кітап өмір саяхаты, оның қиындықтары мен қуаныштары туралы. «Жасыл жұмыртқа мен шұжық» және «Мысық кішкентай» сияқты бұрынғы кітаптарының стилінде жазылғанмен, «О, баратын жерлерің!» кітабында баяндаушы және «оқырман» сияқты нақты кейіпкерлер көп. Оқиғаны «сен» деп аталатын жас бала бастайды; басты кейіпкердің болуы оқырмандарға кітаппен байланысуға көмектеседі. Доктор Сьюс кітаптарының көпшілігінен айырмашылығы, бұл кітап екінші жақта жазылған және болашақ шақта қолданылған.

Сюжет

Тарих баяндаушының аты-жөні айтылмаған басты кейіпкердің (оқырманның өзін көрсететін) қаладан кету туралы шешімімен басталады. Басты кейіпкер бірнеше геометриялық және түрлі-түсті пейзаждар мен жерлерді аралап өтеді, соңында "Күту Орыны" деп аталатын бір жерге жетеді, онда бәрі әрқашан бір нәрсенің орын алуын күтіп отырады деп айтылады. Басты кейіпкер келешекте баратын жерлері мен табатын жаңалықтары туралы ойланып, кітап көңілді нотамен ашық соңымен аяқталады.

Қабылдау

1990 жылы жарық көргеннен кейін «О, баратын жерлерің!» кітабы «Нью-Йорк Таймс» газетінің «Ең көп сатылған көркем әдебиет» тізімінде бірінші орынға шықты. Бұл доктор Сьюсті тізімде көркем және ғылыми-танымдық әдебиеттер бойынша бірінші орын алған аз ғана автордың біріне айналдырды; олардың қатарында Джон Стейнбек, Джимми Баффет, Митч Альбом және Джеймс Паттерсон бар. Оның «Тек бір рет қана қартайсың!» кітабы 1986 жылы ғылыми-танымдық әдебиеттер тізімінде бірінші орынға ие болды. АҚШ және Канадада «О, баратын жерлерің!» кітабы балабақшадан бастап колледжді бітірген студенттерге сыйлық ретінде беріледі, сәуір-маусым айларында сатылымы артады. 1997, 2021 және 2022 жылдары «USA Today» газетінің «Ең көп сатылған кітаптар» тізімінде бірінші орынды, ал 2015 және 2017 жылдары екінші орынды иеленді. 2007 жылы өткізілген онлайн сауалнама нәтижесі бойынша Ұлттық білім беру қауымдастығы осы кітапты «Мұғалімдердің балаларға арналған 100 үздік кітабының» бірі деп жариялады.

Фильмге бейімделу

1990 жылдардың басында Бен Майрон мен Роланд Джоффе продюсерлері, Lightmotive компаниясында TriStar Pictures компаниясымен бірлесіп, кітапты фильмге бейімдеуді жоспарлаған. Сьюсс бастапқыда сценарийді жазды, бірақ кейін Ричард ЛаГравенес және Барри Берман оны қайта жазды, алайда бұл бейімделу ешқашан түсірілмеді. Warner Bros. Pictures Animation компаниясы кітап, "Шапақ ішіндегі мысық" және "Бірінші нәрсе" мен "Екінші нәрсе" бойынша мультфильмдік адаптацияны дамытуда. Ж.Ж. Абрамс өзінің Bad Robot Productions компаниясымен бірге фильмнің продюсері болып табылады. 2021 жылдың қараша айында Джон М. Чу фильмді түсіруге тартылды.

Құқықтық мәселелер

2016 жылы бұрынғы «Жұлдызды жол» сценарисінің авторы Дэвид Джеррольд суретші Тай Темплтонмен және Гленн Хауманның ComicMix веб-сайтымен бірлесіп, «Oh, the Places You'll Boldly Go!» атты пародиалық кітап үшін Kickstarter жобасын іске қосты. Ұсынылған кітап «Жұлдызды жол» контекстінде алғашқы Сьюс кітабын пародиалайтын еді. Атауы «Жұлдызды жол» сериалынан әйгілі болған «Ешкім бармаған жерге батыл баратын» фразасынан алынған. Доктор Сьюстың мүлкін басқаратын Dr. Seuss Enterprises компаниясы Kickstarter жобасын тоқтату үшін сотқа шағымданды. Сотта Хауманның кітабында, сондай-ақ, Сьюстың басқа кітаптары қолданылған, оның ішінде «О, Сен баратын жерлер!», «Хортон кімді естиді!», «Гринч қалай Рождествоны ұрлады!», «Лоракс» және «Снитчтер және басқа да әңгімелер» кітаптары доктор Сьюстың авторлық құқығы бар еңбектерін көшіріп, оның кітаптарынан «ұқыптылықпен» толық беттерді қайта жасайды деп айтылды. Сотта сондай-ақ кітаптың доктор Сьюстың тауарлық таңбасын бұзуы, қоғамда доктор Сьюстың мақұлдауы немесе лицензиясы туралы жаңылыс тудыруы мүмкін екені де мәлімделді. 2018 жылдың мамыр айында АҚШ округтік сотының судьясы Янис Саммартино доктор Сьюстың тауарлық таңбасы мәселесі бойынша ComicMix-тің пайдасына шешім шығарды, кітабының «өзгерту мақсатын орындау үшін қажеттінің өзінен артық емес екенін және талапкердің бастапқы еңбегінің нарығына зиян келтірмейтінін» айтты. 2019 жылдың наурыз айында Саммартино авторлық құқық мәселесі бойынша да ComicMix-тің пайдасына шешім қабылдады, кітаптың «әділ пайдалану» ережесімен қорғалғанын, өйткені авторлары «өз мақсаттары үшін қажеттінің өзінен артық ештеңе қарыз алмаған» және бұл элементтер «әрқашан бейімделген немесе өзгертілген» және «басқаша сипатқа ие» болды деп шешті. Бірақ 2020 жылдың желтоқсанында Тоғызыншы апелляциялық сот бұл шешімді кері қайтарды, өйткені жұмыс кітаптың бастапқы стилі мен композициясын тым көп көшірген, тек Сьюстың түпнұсқа кейіпкерлерін «Жұлдызды жол» кейіпкерлерімен ауыстырғандықтан, ол пародиа емес екенін мәлімдеді. Сонымен қатар, Тоғызыншы округ кітаптың шығарылу уақыты Сьюстың кітабының коммерциялық құнына әсер етуі мүмкін екенін, өйткені соңғысы көбінесе түлектерге сыйлық ретінде таралғанын атап өтті.