Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Хортон кімді естіп тұр!" – 1954 жылы шыққан доктор Сьюздің балалар кітабы.
the book
1954 children's book by Dr. Seuss
"Хортон кімді естіп тұр!" кітабын Теодор Сьюсс Гейзель "Доктор Сьюз" атты псевдониммен жазып, суреттеген. Оны 1954 жылы Random House баспасы жариялаған. Бұл кітап Фил Хортонның шаңның кішкентай бөлшегінде орналасқан Кімдер қаласын, оны қорлаған жануарлардан құтқару туралы оқиғасын баяндайды. Олар шаң бөлшегін ұрлап, өртеп жіберуге тырысады, сондықтан Хортон Кімдер қаласын жоқ қылудан сақтап қалу үшін бар күшін жұмсайды. "Адам – адам, қаншалықты кішкентай болса да" деген сөз "Хортон кімді естіп тұр!" кітабынан ең көп танылған тікелей цитата және доктор Сьюздің аудиториясына жеткізетін басты ойды көрсетеді. Хортон Кімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қудалауға төтеп береді, олар маңызды емес деп есептелетін халықты бейнелейді. "Хортон кімді естіп тұр!" кітабы әлемнің кітапханаларында, мектептерінде және үйлерінде жақсы қабылданып, 1970 жылы телеарнада көрсетілген арнайы бағдарламаға және 2008 жылы Blue Sky Studios және 20th Century Fox Animation студиялары түсірген анимациялық фильмге бейімделді. Сонымен қатар, кітаптың сюжеттік желісінің көп бөлігі Бродвейде қойылған "Seussical" мюзиклына енгізілді.
Horton Hears a Who! is a children's book written and illustrated by Theodor Seuss Geisel under the pen name Dr. Seuss. It was published in 1954 by Random House. This book tells the story of Horton the Elephant and his adventures saving Whoville, a tiny planet located on a speck of dust, from the animals who mock him. These animals attempt to steal and burn the speck of dust, so Horton goes to great lengths to save Whoville from being incinerated. "A person's a person, no matter how small" is the most popular line from Horton Hears a Who! and also serves as the major moral theme that Dr. Seuss conveys to his audience. Horton endures harassment to care for and ensure the safety of the Whos, who represent the insignificant. Horton Hears a Who! has been well received in libraries, schools, and homes across the world. The book has been adapted as a 1970 television special and a 2008 animated film by Blue Sky Studios and 20th Century Fox Animation, and much of its plot was incorporated into the Broadway musical production Seussical.
Өмірбаян
Гейзель 1953 жылдың күзінде "Хортон кімді естиді!" кітабын жазуға кірісті. Бұл Хортон пілі туралы екінші кітабы, алғашқысы – "Хортон жұмыртқаны шайқады". "Кімдер" кейін "Гринч Рождествоны қалай ұрлады!" кітабында қайта пайда болады. Кітаптың басты идеясы – "адам – ол адам, қаншалықты кішкентай болса да", Гейзельдің Жапонияға сапарынан туған реакция, онда жеке тұлғаның маңыздылығы жаңа және қызықты ұғым болды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде Жапонияға қарсы ұстанымдарды ұстаған Гейзель соғыстан кейін өз көзқарасын түбегейлі өзгертті және бұл кітапты елді оккупациялаудың аллегориясы ретінде пайдаланды. Ол "Кімдерді" жапон халқымен салыстыру арқылы серіктестікке деген ниетін білдірді. Гейзель жапон халқын тең құрметтеу керектігін жеткізуге тырысты, әсіресе соғыстан кейінгі қиын кезеңде. Ол кітапты жапон досына арнады.
Geisel began work on Horton Hears a Who! in the fall of 1953. It is his second book to feature Horton the Elephant with the first being Horton Hatches the Egg. The Whos would later reappear in How the Grinch Stole Christmas!. The book's main theme, "a person's a person no matter how small", was Geisel's reaction to his visit to Japan, where the importance of the individual was an exciting new concept. Geisel, who had harbored strong anti Japan sentiments before and during World War II, changed his views dramatically after the war and used this book as an allegory for the American post war occupation of the country. His comparison of the Whos and the Japanese was a way for him to express his willingness for companionship. Geisel strived to relay the message that the Japanese should be valued equally, especially in a stressful post war era. He dedicated the book to a Japanese friend.
Сюжет
Кітап "15 мамыр күні Нуль орманында" су шашып ойнап жатқанда, Хортонға бір шаңның сөйлегенін естиді. Хортон сол шаңда кішкентай адам тұрады деп ойлайды және оны қызыл қондырдың үстіне қойып, оны қорғауға ант береді. Кейін ол бұл шаңның ішінде кішкентай планета бар екенін біледі, онда Кімдер деп аталатын микроскопиялық тіршілік иелері өмір сүреді. Кімдер қаласының әкімі Хортоннан оларды қорғауды сұрайды, ол қуана келіседі және кітап бойына "Адам – адам, қаншалықты кішкентай болса да" деп жариялайды. Кітаптың барысында Хортон Нуль орманының тұрғындарына "адам қаншалықты кішкентай болса да адам" екенін және барлығына тең қарау керек екенін түсіндіруге тырысады. Ол бұл шаңды қорғауға тырысқанда, басқа жануарлар оны күлдіреді және мазалайды, себебі олар көрінбейтін немесе естілмейтін нәрсенің жоқ деп санайды. Алғашқылардың бірі – ашкөз кенгуру және оның баласы. Олар бассейнге секіргенде шаңға шашыратып жібере жаздай болады, сондықтан Хортон оған қауіпсіз жер табуды шешеді. Бірақ оның ерекше мінез-құлқы туралы жаңалық тез тарап, оны көп ұзамай Викершем ағайындары, маймылдар тобы (нақтырақ айтқанда, алып маймылдар) мазалайды. Олар одан қондырды ұрлап алып, "қара түбі бар" бүркіт Влад Владиковке береді. Влад қондырды алысқа ұшырып, Хортон оның соңынан қуады, бірақ Влад оны жүздеген шақырымға созылған қондырлардың арасына тастап кетеді. Ұзақ іздеуден кейін Хортон, ақыры, үш миллионшы гүлдегі қондырды табады. Алайда, қала әкімі оған қаласы құлағаннан кейін Уовиллдің жағдайының нашар екенін айтады, ал Хортон ашкөз кенгуру мен Викершем ағайындарының (олардың туыстарымен бірге) оны қоршап алғанын біледі. Олар Хортонды байлап, оны "Бизил Жаңғағы" майына малып қайнатумен қорқытады. Уовиллді құтқару үшін Хортон кішкентай адамдардан мүмкіндігінше көп шу шығаруды сұрайды, өйткені олардың бар екенін дәлелдеу керек. Сондықтан Уовиллдегі барлық адамдар айқайлайды, ән салады және аспаптарда ойнайды, бірақ оларды Хортоннан басқа ешкім естімейді. Сондықтан қала әкімі шу шығармай, йо-йомен ойнап отырған кішкентай ЖоЖоны іздеп табады. Қала әкімі оны Эйфель мұнарасының басына алып шығады, онда ЖоЖо қатты "Йопп!" деп айқайлайды, содан кейін кенгуру мен маймылдар Кімдердің даусын естиді. Енді Кімдердің бар екеніне көз жеткізген ормандағы басқа жануарлар Хортонға кішкентай қауымды қорғауға көмектесуге уәде береді.
The book tells the story of Horton the Elephant, who, "On the 15th of May, in The Jungle of Nool", while splashing in a pool, hears a speck of dust talking to him. Horton surmises that a small person lives on the speck and places it on the top of a red clover, vowing to protect it. He later discovers that the speck is actually a tiny planet, home to a community called Whoville, where microscopic creatures called Whos live. The Mayor of Whoville asks Horton to protect them from harm, which Horton happily agrees to, proclaiming throughout the book, "A person's a person, no matter how small". Throughout the book, Horton is trying to convince the Jungle of Nool that "a person is a person no matter how small" and that everyone should be treated equally. In his mission to protect the speck, Horton is ridiculed and harassed by the other animals in the jungle for it since they believe that anything that can't be seen or heard is nonexistent. He is first criticized by the sour kangaroo and her joey. The splash they make as they jump into the pool almost reaches the speck, so Horton decides to find somewhere safer for it. But the news of his odd new behavior spreads quickly, and he is soon harassed by the Wickersham Brothers, a group of monkeys (which are actually apes). They steal the clover from him and give it to Vlad Vladikoff, a “black bottomed” eagle. Vlad flies the clover a long distance, with Horton in pursuit, until Vlad drops it into the middle of a field of clovers that stretches for hundreds of miles. After an extremely long search, Horton finally finds the clover (the 3,000,000th flower) with the speck on it. However, the Mayor informs him that Whoville, the town on the speck, is in bad shape from the fall, and Horton discovers that the sour kangaroo and the Wickersham Brothers (along with their extended family) have caught up to him. They tie Horton up and threaten to boil the speck in a pot of "Beezle Nut" oil. To save Whoville, Horton implores the little people to make as much noise as they can, to prove their existence. So almost everyone in Whoville shouts, sings, and plays instruments, but still no one but Horton can hear them. So the Mayor searches Whoville until he finds a very small shirker named JoJo, who is playing with a yo yo instead of making noise. The Mayor carries him to the top of Eiffelberg Tower, where JoJo shouts out a loud "Yopp! ", which finally makes the kangaroo and the monkeys hear the Whos. Now convinced of the Whos' existence, the other jungle animals vow to help Horton protect the tiny community.
Жариялану тарихы
Хортон кімді естиді! 1954 жылдың 28 тамызында Random House балалар кітаптары баспасы арқылы жарық көрді, ол Random House баспа компаниясының бөлімшесі болып табылады.
Horton Hears a Who! was published on August 28, 1954, by Random House Children's Books which is a division of the publishing company Random House.
Қабылдау және талдау
«Хортон кімді естиді!» кітабы, Д.Сьюстің көптеген кітаптары сияқты, анапесттік тетраметрмен жазылған. Дегенмен, оның кейбір кітаптарынан өзгеше, «Хортон» кітабында «адам – адам, қаншалықты кішкентай болса да» деген күшті моральдық мәселе көтеріледі, оны Томас Фенш «әмбебап, көпұлтты, көп этностық» деп сипаттайды. Бір сөзбен айтқанда: теңдік. Кітап Хортонның нық қадамдары, адалдығы, сенімділігі және батылдығы арқылы екі мүлдем қарама-қарсы әлемді біріктіреді. «Хортон кімді естиді!» кітабы доктор Сьюстің Хортон пілі арқылы білдірген моральдық хабары үшін мақтауға ие болды. 2002 жылғы Santa Fe Reporter газетіндегі мақалада комедиялық актриса Сьюзан Джейн Вайс: «Хортон – өзіңе, өзіңнің миссияңа және шындық деп білетініңе сенудің ең толық метафорасы, қоғамның кері нұсқауларына қарамастан» деген пікірін білдірді. Асбери теологиялық семинариясының профессоры Бен Уизерингтон доктор Сьюсті Хортон бейнесін жасаудағы еңбегі үшін мақтады, себебі пил басқа жануарларға кішкентай адамдардың да құрмет пен махаббатқа лайық екенін көрсету үшін күреседі. Сонымен қатар, Уизерингтон доктор Сьюсті цинизмге деген жек көруі үшін мақтады, сонымен қатар қиялдың өмірдің қиындықтарын шеше алатынын дәлелдеді. National Review журналына жазған мақаласында Питер Тунгуетт кітаптың күрделі және ойлы ұйқастары мен тартымды суреттерін жоғары бағалады, осылар доктор Сьюстің еңбегін ерекшелендіреді. Соңғы жылдары кітап АҚШ-тағы абортқа қарсы қозғалыс тарапынан қолданылып, кейбіреулер «адам – адам, қаншалықты кішкентай болса да» деген сөзді адам ұрығының аллегориясы ретінде түсіндірді. Бұл түсіндіруді автордың жесірі Одри Гейзель және доктор Сьюс компаниясының адвокаты Карл ЗоБелл сынға алды.
Horton Hears a Who! is written in anapestic tetrameter, like many other Dr. Seuss books. Unlike some of his books, however, Horton contains a strong moral message—"a person's a person, no matter how small"—which Thomas Fensch identifies as "universal, multinational, multi ethnic. In a word: Equality". The book unites two polar opposite worlds through Horton's determination, integrity, faithfulness, and bravery. Horton Hears a Who! received praise for the moral message Dr. Seuss exemplifies through Horton the Elephant. A 2002 news article in the Santa Fe Reporter details comedic performer Susan Jayne Weiss saying, "Horton is the ultimate metaphor for believing in yourself, your mission and what you know to be true, against societal prescriptions to the contrary". Ben Witherington of the Asbury Theological Seminary applauds Dr. Seuss for his work in the characterization of Horton as the elephant fights to show the other animals that even the small people are people deserving of respect and love. Additionally, Witherington commended Dr. Seuss for his disdain for cynicism while proving that the imagination can solve life's troubles. Peter Tonguette, writing for National Review, lauded the book's intricate and thoughtful rhymes and appealing illustrations defined Seuss's work. In recent years, the book has been co opted by the United States anti abortion movement, with some interpreting "a person's a person, no matter how small" as being an allegory for the human fetus. This interpretation has been criticized by Audrey Geisel, the widow of the author, and Karl ZoBell, an attorney for Dr. Seuss Enterprises.
1970 жылғы теледидар арнауы
Хортон кімді естиді! 1970 жылы MGM Animation/Visual Arts компаниясы жарты сағаттық анимациялық телеспектакльге бейімделді. Оны Чак Джонс түсірді, продюсері Теодор Гейзель (Доктор Сьюс) болды, ал Ханс Конрид баяндады және Хортонға да дауыс берді. Ашулы кенгуру (Джун Форэй дауысы) – Джейн Кенгуру, ал оның ұлы Джуниор деп аталады. Хортонның Вувиллдегі байланыс адамы мэр емес, доктор Хуви есімді ғалым болды, оны да Ханс Конрид озбырлады. Влад Владиковтың есімі Уиззер МакУофф деп өзгертілді. Доктор Сьюсс "Хортон кімді естиді!" анимациялық телеспектаклі үшін Пибоди сыйлығымен марапатталды.
Horton Hears a Who! was adapted into a half hour animated TV special by MGM Animation/Visual Arts in 1970. It was directed by Chuck Jones, produced by Theodor Geisel (Dr. Seuss), and narrated by Hans Conried, who also voiced Horton. The Sour Kangaroo (voiced by June Foray)'s name is Jane Kangaroo while her son is named Junior. Horton's contact in Whoville was not the Mayor, but a scientist named Dr. Hoovie who was also voiced by Hans Conried. Vlad Vladikov's name was changed to Whizzer McWoff. Dr. Seuss was awarded a Peabody Award for the animated special Horton Hears a Who!
2000 жылғы сахналық өндіріс
Бұл әңгіме, "Хортон жұмыртқаны шайқағанда" сияқты, 2000 жылғы Бродвей мюзиклі "Суссикалдың" негізгі сюжетін де құрайды, онда "Нул орманның ең жауапкершілігі жоқ ақымағы" деп аталатын Хортон пілі басты кейіпкер болып табылады. "Суссикал" 2000 жылдың 30 қарашасында әйгілі Ричард Роджерс театрында үлкен үміттермен дебют жасады. Пьесаның музыкасын Тони сыйлығының иегерлері Линн Аренс және Стивен Флаэрти жазды. "Бродвейдің ең үлкен сәтсіздіктерінің" бірі ретінде танылған "Суссикал" шамамен 11 миллион доллар зиянға ұшырады.
The story, along with Horton Hatches the Egg, also provides the basic plot for the 2000 Broadway musical Seussical with "the biggest blame fool in the jungle of Nool", Horton the Elephant, as the main protagonist. Seussical debuted on November 30, 2000, at the famed Richard Rodgers Theatre with high expectations. The music in the play was written by Tony Award winners Lynn Ahrens and Stephen Flaherty. Known as one of "Broadway's biggest losers", Seussical lost an estimated 11 million dollars.
Болашақ ағынды сериалдар
"Хортон кімді естіп тұр?" кітабы негізінде, мектепке дейінгі балаларға арналған анимациялық сериал, сондай-ақ басқа да Сьюз әңгімелерінің бейімделулері Netflix үшін дамытылуда.
An animated series based on the book Horton Hears a Who! aimed at preschoolers, among other Seuss story adaptations, is in development for Netflix.