Кіріспе

"The Christmas Invasion" - британдық ғылыми фантастикалық телесериал Doctor Who-ның 60 минуттық арнайы эпизоды, алғаш рет 2005 жылдың 25 желтоқсанында BBC One арнасында көрсетілді. Оны шоураннер және атқарушы продюсер Рассел Т. Дэвис жазды, ал режиссері – Джеймс Хоуес. Эпизодтың басты оқиғасы Лондон қаласында өрбітеді, онда жаңадан жаңарған Оныншы Доктор (Дэвид Теннант) әрекетке келмейді, ал Роза (Билли Пайпер), Микки (Ноэл Кларк) және Джеки (Кэмил Кодури) Сикоракс деп аталатын шетелдік жаратылыстардың шабуылына қарсы күресуге мәжбүр болады. Олар адамзаттың бағынуын немесе олардың үштен бірінің өлімін талап етеді. Бұл эпизодта Теннанттың Доктор рөліндегі толыққанды дебюті көрсетілген, сонымен қатар бұл бағдарлама тарихындағы алғашқы Рождестволық арнайы эпизод болып табылады. Ол жылдың басындағы бірінші серияның сәттілігінен кейін, шоудың Рождествода қандай деңгейде танылатынын анықтау үшін тапсырыс берілді. "The Christmas Invasion" эпизодын 9,8 миллион көрермен тамашалады, орташа рейтингі 9,4 болды – кештің екінші ең жоғары көрсеткіші, EastEnders-тен кейін. Бұл эпизод Оныншы Доктордың ең жоғары рейтингілі эпизоды болды, соңғы рейтингі 9,84 миллионды құрады, "Қаралғандардың сапарына" (Voyage of the Damned) дейін, ол 13,8 миллион көрерменді тартты. Эпизод сыншылар тарапынан жағымды пікірлер алды, олар Теннантты шоуға қабылдады және оны бағдарламаның ең жақсы Рождестволық арнайы эпизодтарының бірі деп санайды. Рождестволық арнайы эпизодтар 2018 жылға дейін Doctor Who үшін жыл сайынғы дәстүрге айналды, содан кейін Жаңа жылдық арнайы эпизодтармен ауыстырылды. Рождество күні көрсетілмесе де, "Бейжай өлгендер" (The Unquiet Dead) эпизоды 1869 жылдың Рождество қарсаңында өтеді. Оныншы Доктордың акценті Солтүстік акцентінен өзгеше, Estuary English акцентімен ерекшеленеді. 23 желтоқсанда BBC Radio 1 арнасындағы сұхбатында Теннант Рождестволық арнайы эпизодқа жаңадан жаңарған Доктордың Розаның акцентіне "жұмыртқадан жасырынған қозы сияқты" бейімделгенін көрсететін сценарий жазылғанын айтты, бірақ бұл эпизод соңғы нұсқадан алынып тасталды. Эпизодтың бастапқы кадры "Rose" эпизодының бастапқы кадрының қайталануы болып табылады. Кеме соққы толқынынан барлық әйнегі сынып қалған конус пішіндес ғимарат – 30 St Mary Axe, сонымен қатар Swiss Re Building немесе "Gherkin" деп белгілі. Эпизодтың кульминациялық көріністері Брентфордтағы Wallis House-та түсірілді, ол Golden Mile-дың сақталған арт-деко ғимараттарының бірі. Эпизодтың кейбір бөлімдері Глостерширдегі Clearwell Caves үңгірлерінде түсірілді. Sycorax-тың қылыштарының прототипі eBay аукционында сатылып, Great Ormond Street Hospital балалар қайырымдылық қорына қаражат жинады. Ол 920,51 фунт стерлинг жинады. Тікелей эфирде BBC ресми сайтының бас бетінде былай делінген: "THE CHRISTMAS INVASION қазір BBC One арнасында. HARRIET JONES айтады: Ұлыбритания үшін осы сайтты өшіріңіз!". "Who is Doctor Who?" веб-сайты да Миккидің Guinevere One веб-сайтына сілтеме жасайтын хабарымен және Доктордан Розаны қайтару туралы өтінішпен жаңартылды.

Музыка

Киім-кешек сахнасында ойналатын "Онға арналған ән" (оншы Дәрігерге сілтеме жасайтын) әнін Мюррей Голд жазды, ал Тим Филлипс орындады. Финалдық титрлерде 2005 жылғы серияда жойылған тақырыптың дәстүрлі "орталық сегіздігін" қалпына келтірген жаңа тақырыптық аранжировка болды. Бұл аранжировканы Голд дирижерлік еткен Уэльстің BBC Ұлттық оркестрі орындады. Бұл аранжировка кейіннен 2006 жылғы серияның соңғы титрлерінде де қолданылды. Бұл эпизодта қолданылған әртүрлі музыкалық туындылар 2006 жылдың желтоқсан айында "Doctor Who Soundtrack" (Silva Screen өндірген) альбомына енді. Олардың ішінде "Онға арналған ән", Харриет Джонстың сөйлеген сөзінің фонында ойнаған музыка және ғарыш кемесі Лондонға келген кездегі музыка бар еді.

Қалыптастыру жазбалары

Лашель Карл "Лондондық шетелдіктер" / "Үшінші дүниежүзілік соғыс" бөлімдерінде көрінген репортер рөлінде қайта пайда болады. Кейіннен ол "Драмдардың үні", "Улы аспан", "Солға бұрыл", "Ұрланған Жер" және "Сара Джейн әңгімелері" сериалындағы "Слитиннің кек алуы" бөлімінде де көрінеді.

Эфир және үйдегі ақпарат құралдары

Эпизодтың түнгі рейтингісі 9.8 миллион көрерменді қамтыды, ал орташа көрсеткіш 9.4 болды – кешкі эфирдегі екінші ең жоғары рейтингті бағдарлама, EastEnders-тен кейін. Бұл эпизод «Оныншы Доктор» дәуіріндегі ең жоғары рейтингті эпизод болды, соңғы рейтинг 9.84 миллионды құрады, «Қаралғандардың саяхаты» эпизоды 13.8 миллион көрерменді қамтығанға дейін. Бұл шоудың ең жақсы Рождестволық арнайы эпизодтарының бірі саналады. 2014 жылы Radio Times журналының 7 000-нан астам оқырманы «Рождестволық шабуылды» «Доктор Ху» Рождестволық арнайы эпизоды деп таныды, оған дауыстардың 24.92 пайызы берілді, бұл екінші орын алған эпизодтан 10 проценттік пункт артық. «Рождестволық шабуылдан» кейін цифрлық көрермендер дереу қызыл түймешікті басып, Гарет Робертс жазған және Теннант Доктор рөлінде ойнаған «Граске шабуылы» атты арнайы интерактивті эпизодты көре алды. 2005 жылғы 26 желтоқсанда CBC телеарнасында өткен канадалық тұсаукесерді Пайпер жүргізді, ол осы оқиғаға арналған қызыл Roots «Canada» көйлегін киді. Эпизод 90 минуттық уақытқа жоспарланған; эпизод пен презентациялар белгіленген уақыттан кем болғандықтан, эфирдің қалған бөлігі келесі 30 минутқа жоспарланған Creature Comforts анимациялық бағдарламасының екі эпизодының басталуымен толтырылды. Бұл арнайы эпизод 2007 жылы BBC America телеарнасында көрсетілді. Sci Fi нұсқасынан айырмашылығы, эпизод коммерциялық үзілістермен бір сағаттық уақытқа сәйкес келу үшін өңделді. Бұл эпизод «Жаңа Жер» эпизодымен бірге 2006 жылдың 1 мамырында қосымша мүмкіндіктері жоқ қарапайым DVD ретінде және 2006 жылдың 20 қарашасында екінші сезондық жинақтың бөлігі ретінде шығарылды. Бұл шығарылымға Рассел Т. Дэвис, Джули Гарднер (BBC Wales драма бөлімінің басшысы) және Фил Коллинсонның эпизод эфирге түскенге дейін жазылған түсіндірулері кірді. Бұл түсіндірулер BBC Doctor Who веб-сайтында MP3 форматында қолжетімді болды. «Рождестволық шабуыл» және «Соңғы Рождество» арасындағы он Рождестволық арнайы эпизод 2015 жылдың 19 қазанында Doctor Who – The 10 Christmas Specials атты жинақта жарық көрді.

Баспаға шығару алдындағы жарнама

2005 жылғы 3 желтоқсанда BBC-нің Radio Times журналының жылдық Рождестволық саны жарық көрді, мұқабасында "Рождестволық шабуыл" эпизодымен байланысты Доктор Ху суреті бейнеленген. Бұл 42 жылдық тарихында "Доктор Ху" сериалының алғаш рет Рождестволық санның мұқабасында пайда болуы болды және 1986 жылғы "ИстЭндерс" сериалынан бері жеке BBC теледрамасы үшін алғашқы Рождестволық мұқаба еді. Radio Times журналының Рождестволық мұқабасында әдетте жалпы Рождестволық көріністің суреті болады. Рассел Т. Дэвис эпизодқа түсіндірме бергенде растағандай, Radio Times журналының Доктор Ху бөлімінде Докторды не құтқаратынын түсіндіретін жасырын хабар бар: мақалалардағы көптеген абзацтардың бірінші әріптері үлкендеу болып келіп, тізбектей берілгенде "Шәй кесесі" (акростих түрінде) деген сөзді құрайды. Эпизод 2020 жылы "Кристофер Экклстон және Дэвид Теннант" жинағына енгізілді, онда осы эпизод пен дәуірдің барлық басқа эпизодтары, сондай-ақ бірнеше сағаттық DVD қосымшалары – деректі фильмдер, түсіндірмелер және тағы басқалары бар.

Баспаға шығарылған

Бұл оқиғаның Женни Т. Колган жазған романы, оның ішінде 2005 жылғы «Балаларға көмек» арнайы бағдарламасының сюжеттік желісі, 2018 жылдың 5 сәуірінде Target Collection жинағының бір бөлігі ретінде қағаз және электрондық форматта жарық көрді.