Кіріспе
Швейцариялық велошабандоз (1925–1964)
Хьюго Коблет (21 наурыз 1925 – 6 қараша 1964) – швейцариялық чемпион велошабандоз. Ол «Тур де Франс» және «Жиро д’Италия» жарыстарында жеңіске жетті, сондай-ақ тректе алты күндік және дербі жарыстарында да қатысты. Кәсіби карьерасында ол 70 жарыста жеңіске жеткен. Ол автокөлік апатында қаза тапты, оның өзін-өзі өлтіргені жөнінде күмәндер туды.
Шығу тегі
Хьюго Коблет – Адольф Коблет пен Хелена Коблеттің (Коб-летт деп айтылады) ұлы, олар Цюрихте нан пісірушілер еді. Ол анасымен, жесір қалған әйелмен, және үлкен ағасымен бірге тұрды. Ағасы нан мен торт пісіріп, ал Хьюго еденді сыпырып, велосипедпен тапсырыстарды жеткізіп жүрді. 17 жасында нан пісірушіліктен кетіп, қаладағы Оерликон велодромында шақырушы механик болып жұмыс істеді. Оның алғашқы жарысы 10 шақырымдық көтеріліс болды, және ол оны жеңіп алды. Бұл Лео Амбергтің назарына ілікті, ол бұрынғы «Тур де Франс» жүргізушісі және «Швейцария туры» екінші орын алған адам еді. Амберг оның трекке қатысуын талап етті, және Коблет 1945 жылы ұлттық әуесқойлар куәлігі бойынша жарысқа қатысты. 1946 жылы ол кәсіпқойға айналып, Нью-Йорк пен Чикагодағы алты күндік жарыстарда жеңіске жетті. Осы жарыстардан кейін ол АҚШ-ты жақсы көре бастады, Калифорния мен Флоридаға саяхат жасады. Ол американдық және британдық фильмдерді көру арқылы ағылшын тілін үйренген. 1951 жылы «Cycling Plus» журналы былай деді: «Брив пен Аген арасында ол «дөңгелектен ең жақсысын» алды, сахнаның басына 20 шақырым кірді, содан кейін 88 шақырымды өзі жеңіп, үш минутқа озып кетті. Бұл Луисон Бобе (Тур де Франс үш мәрте жеңімпазы), Джино Бартали (екі мәрте жеңімпаз) және Фаусто Коппи сияқты ұлылардың қажырлы қууына қарамастан болды». «Тур» Парк де Пренс паркінде аяқталғандағы уақыт айырмашылығы оның Рафаэль Геминианиді 12 шақырымға, Люсьен Лазаридесті 18 шақырымға, Барталиді 18 шақырымға және Коппиді 27 шақырымға жеңгенін көрсетті. Коппи мен Бобет екеуі де Коблет Ла Герштен Анжерге дейінгі уақытты сынағанда жарыстан шығарылды. Олардың орны төрт күннен кейін расталды, Коблет Бривтен Аженге дейінгі кезеңнің екі сағатынан кейін көлбеу төмендікке шабуыл жасады, бұл күні Пиренейге қарай тыныш сапар болады деп күтілді. Ол Лушон, Монпелье және Женевада да жеңіске жетті.
Өлу және қайтыс болу
Хьюго Коблет көркем ер адам еді, оның атақ-даңқы әдемі әйелдерді және оның мансабына әсер еткен өмір салтын сыйлады. Жок Уэдли айтқандай, ол "сөйлесуге ең тартымды адам еді". Рене де Латур "Спортинг-циклист" журналында былай деп жазды: "Коблеттің ешқандай жауы болған жоқ. Оның шын жүректен шыққан жылы күлкісі, адамға бірден оның қаһарлы емес екенін сезіндіретін, бұл жол жүрісіндегі қатаң бәсекеде жиі қызғаныш пен дауға соқтыратын жағдайларда сирек кездесетін қасиет". Жан Бобе Коблеттің 2000 метрден, содан кейін 1500 метрден, одан соң 1000 метр биіктікте тауларда қиындық көре бастағанын айтты, тіпті "кішкентай төбелерге де шыға алмады". Автор Оливье Дазат фотосуреттерде бұрынғы көркем ер адамның орнына, кенеттен қартайып, алаңдаған және ойға батқан шабандозды көрсеткенін айтты. Ол қайтып келгенде, бұрынғыдай оңай айналдыра білетіні көрінді. Бірақ бұрынғы тиімділігінің бір бөлігі жоғалды. Ол мамандарға қаралып, ем-домдардан өтті, бірақ ешқандай нақты нәтиже болмады. 1951 жылы Мексикаға барып, гитара мен сомбреролар елінен қайтып оралмады. "Ешкім себебін білмейді!" және қарызда болды. Ол төлемеген салықтары үшін іздеуде болды.
Жеке өмір
1953 жылы Коблет 22 жасар модель Соня Бульге үйленді. Филипп Брунел 1951 жылы Аженге жасаған ұзақ сапарының соңында "жанкүйерлер оның тік отырып, қыздарға сүйісқандық білдіріп, қалтасынан суға малған шүберек шығарғанын көріп таң қалды. Ол финиш сызығын енді ғана өткен соң, Перье суымен бетін шайып, шашын тарап, сосын секундомерін қосты" деп жазды. Оның төмендеуіне "допингтің зиянды әсері" себеп деп айтылды. Бұл фильмді Даниэль фон Арбург түсірді, онда мұрағаттық кадрлар мен Коблеттің замандастарымен жасалған сұхбаттар бар.
Анекдот
1951 жылы мен 18 жаста едім. Бір күні кешке жарыс аяқталған соң, жүргізушілерді көру үмітімен қонақүйдің сыртында күтіп тұрдым. Сонда бастығымнан Коблеттің чемодандарын бөлмесіне жеткізуді сұрады. Мен қатты мақтан тұттым! Мен үшін ол – бәрінен жоғары тұрған еді. Төменге түскенде, онымен кездестім. Ол маған өте әдептілікпен алғыс айтып, екі швейцариялық франк берді, сол кезде бұл үлкен сома еді. Мен сол монетаны ұзақ уақыт бойы сақтап, бақыт әкелетін сыйлық деп есептеп, оны ешқашан жұмсамауға серт бердім. Бірақ үш жылдан кейін ғана, "Miroir Sprint" журналын сатып алу үшін жұмсадым, оның мұқабасында менің тағы бір құрметтейтін адамым Ферди Кублер суреті болған. – Вилли Швейцер, Швейцария велосипед федерациясының бұрынғы президенті, 52 жыл өткен соң.