Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ардросан – Австралияның Оңтүстік Австралия штатындағы Йорк түбегінің шығыс жағалауында орналасқан қала. Ол Аделаида қаласының орталығынан автомобиль жолымен шамамен [қашықтық] қашықтықта жатыр. Терең су кеме қабылдайтын порты және қызыл сазбалшықтан құралған биік жартастарымен көзге түседі.
Ardrossan is a town in the Australian state of South Australia located on the eastern coast of the Yorke Peninsula, about by road from the Adelaide city centre. It is notable for its deepwater shipping port and its towering coastal cliffs of red clay.
Тарих
Ардросанның дамыған жерінің дәстүрлі иелері – Австралияның абориген халқы – Нарунга тайпасы еді. Олар Гуранда (Йорк түбегін) бөлісетін төрт рудан құралды: солтүстіктегі Курнара, оңтүстіктегі Дилпа, батыстағы Вари және шығыстағы Виндара. Оңтүстік Австралияны британдықтар отарлағаннан кейін алғашқы еуропалық қоныс салушылар мал өсірушілер болды, олар қой шаруашылықтарын құрды. 1852 жылы Уильям Шарплз Пасторалды жалға алу No. 232-ні алды. Жағалау бойымен созылған бұл жер, Нарунга тілінде «ортасы» деген мағына беретін Парара (немесе Паррана/Пирана) деп аталды, және қазіргі Ардросанның оңтүстігінде, Парара десант жанындағы үйімен бірге орналасқан. Ардросанның солтүстігінде Нарунга тайпасы Tiddy Widdy немесе Tittiwitti деп атаған жағалаудағы бұлақтар бар, бұл аймақта сирек кездесетін тұщы судың табиғи көзі. 1859 жылы Паркер Боуман (1831–1911) және Эдмунд Парнелл (1834–87) серіктестері Парара жалға алу құқығын қабылдады. Бұл жалға алу мерзімі 1865 жылы аяқталғаннан кейін, үкімет жақын маңдағы елді мекендерді құруға және астық өндіруге көшті. 19 маусым 1873 жылы Каннингэм жүзі жарияланды, оның құрамында 18 мың гектар болды, және жер өлшеу жұмыстары басталды. Жүздің екі үкіметтік қаласы болды: 13 қараша 1873 жылы жарияланған Ардросан және 3 тамыз 1882 жылы жарияланған Прайс. Бұрын Clay Gully деп аталған және қызыл сазды жартастарға дейін жететін терең шатқалға байланысты аталған Ардросан қаласы, географиялық ерекшеліктері ұқсас болғандықтан Шотландиядағы Ардроссан портының құрметіне атау берілді – «ард» сөзі биіктікті, ал «рос» сөзі көрнекті тас немесе мүйіс түбекті білдіреді. Бұл жер кеме қатынасы үшін инфрақұрылым құруға қолайлы болғандықтан таңдалды, бұл бидай өндірушілерге өнімдерін Сент-Винсент шығанағы арқылы Порт-Аделаидаға тасымалдауға мүмкіндік берді. Жаңа қаланың тұрғындары 1874 жылы үкіметтен кеме жасауға рұхсат сұрады. 1877 жылы аяқталған кеме кейіннен үлкен пароходтар мен желкенді кемелерді қабылдау үшін кеңейтілді, олар астықты теңіз арқылы экспорттау үшін пайдаланылды. 1878 жылға қарай мұнда алты үй, пошта кеңсесі, ұн диірмені, методист шіркеуі және қонақ үй болды. Сол жылы 53 оқушысы бар мемлекеттік мектеп ашылды. 1800 жылдардың соңында және 20 ғасырдың басында қала айналасындағы шаруашылықтардан түскен табысқа байланысты тұрақты түрде кеңейді. Сонымен қатар, бұл Кларенс Смит зауытының орналасқан жері ретінде танымал болды, онда ол 1880 және 1935 жылдар аралығында «Stump jump» атты егіс тірменін өндірді. Бұл Оңтүстік Австралияның өнертабысы Австралияның бүкіл малле аймағында егіс салуға мүмкіндік берді.
The Aboriginal Australian people who are the traditional owners of the land on which Ardrossan was developed were the Narungga people. They comprised four clans sharing the Guuranda (the Yorke Peninsula): Kurnara in the north, Dilpa in the south, Wari in the west and Windarra in the east. The first European settlers after the British colonisation of South Australia were pastoralists who established sheep runs. Pastoral Lease No. 232, comprising , was taken up in 1852 by William Sharples. Stretching along the coastline, this was known as Parara (or Parrana/Pirana), meaning "middle" in the Narungga language, with the homestead near Parara Landing, about south of present Ardrossan. Northward of Ardrossan are coastal springs, named Tiddy Widdy or Tittiwitti by the Narungga, being a scarce natural source of fresh water in this region. In 1859 partners Parker Bowman (1831–1911) and Edmund Parnell (1834–87) took over the Parara leases. After these expired in 1865 the government moved toward establishing closer settlement and grain farming. The Hundred of Cunningham was proclaimed on 19 June 1873, comprising , and surveying commenced. The Hundred had two government surveyed towns, namely Ardrossan, proclaimed 13 November 1873, and Price, proclaimed 3 August 1882. Being at a site formerly known as Clay Gully, after a deep gully leading to its red clay coastal cliffs, the surveyed town of Ardrossan was named by Governor Fergusson after the Ardrossan seaport in Scotland which shared similar geography – "ard" meaning a height, and "ros" prominent rock or headland. The site was largely chosen because of its potential for shipping infrastructure, allowing wheat farmers to ship their produce across the Gulf St Vincent to Port Adelaide. The residents of the new township petitioned the government for a jetty in 1874. Completed in 1877, this was later extended to better accommodate the larger steamships and windjammers used to export grain overseas. By 1878 there were six houses, a post office, a flour mill, a Methodist church, and a hotel. That same year a public school opened, having 53 pupils. During the late 1800s, and into the early 20th century, the town expanded steadily due to income from the surrounding farms. As well, it became notable as the location of Clarence Smith's factory where he manufactured the Stump jump plough between 1880 and 1935. This South Australian invention was vital in opening mallee country throughout Australia to the plough.
20 ғасыр
Айналадағы астық шаруалары гүлденуді жалғастырғанмен, 1900-жылдардың басында қаланың мөлшері көтеріңкі өзгеріске ұшырамады. 1930 жылдардағы экономикалық дағдарыстан кейін қала мен оның кәсіпорындары көбінесе тоқырап тұрды, 1950 жылдары BHP компаниясы Эйр түбегіндегі Whyalla Steelworks және Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Порт Кемблада пайдалану үшін ірі ашық доломит кенішін ашқанға дейін. Жаңа, ұзын пирс салынды, сонымен қатар астық сақтауға арналған элеваторлар құрылысы басталды. "Жаңа" пирс қазір Price орналасқан жердегі күн тұзынан доломит, астық және тұз тиейтін кемелерге қызмет көрсетеді. Пирс қалалық пирстен оңтүстікке қарай орналасқан және Handymax класындағы кемелерді қабылдай алады. 2013 жылы Rex Minerals Ltd компаниясы пирсті темір кенін және мыс концентратын экспорттау үшін пайдалану мүмкіндігін қарастырды.
Although the surrounding grain farmers continued to prosper, there was little change in the size of the town during the early 1900s. After the depression in the 1930s, the town and its businesses were largely stagnant until a large open cut dolomite mine was opened by BHP in the 1950s for use at its Whyalla Steelworks on the Eyre Peninsula and Port Kembla in New South Wales. A new long jetty was added and at the same time construction was started with grain storage silos. The "new" jetty currently services ships loading dolomite, grain and salt from the solar salt pans at Price, located approximately The wharf is located south of the town jetty, and can accommodate vessels of Handymax class. The wharf was being considered for the future export of iron ore and copper concentrates by Rex Minerals Ltd in 2013.
Басқару
Ардросан Йорк түбегі кеңесінің жергілікті басқару аймағында, Нарунга штатының сайлау округінде және Грей федералды аймағында орналасқан. Алты кит бірнеше жүз метрлік жағалау бойында шашыраңқы топта табылды, ал тағы бір кит солтүстікке қарай орналасқан еді. Оңтүстік Австралия мұражайы 10 желтоқсанда жұмысты бастап, мәйіттерден үлгі алып, мұражай үшін толық қаңқа жинауға тырысатынын хабарлады. 9 желтоқсанда Австралия теңіз жануарларын зерттеу және құтқару ұйымы (AMWRRO) талдау үшін бес киттен биопсиялық үлгілерді ресми түрде алды. AMWRRO ешқандай китте винт соққан іздер бар деген пікірді қабылдамады, олар байқаған іздердің киттердің тістерімен қырудан пайда болған іздер екенін, мұндай мінез-құлық көбінесе косаткалардың арасында кездесетінін мәлімдеді. 8 желтоқсан күні түнде жануарлардан бірнеше тіс заңсыз алынып кетті.
Ardrossan is in the local government area of Yorke Peninsula Council, the state electoral district of Narungga and the federal division of Grey. Six of the whales were located in a loose group along several hundred metres of shoreline, with another whale located further to the north. The South Australian museum announced that it would sample the bodies and attempt to collect a complete skeleton for the museum, commencing work on 10 December. Biopsy samples were formally taken from five of the whales by Australian Marine Wildlife Research & Rescue Organisation (AMWRRO) for analysis on 9 December. AMWRRO rejected the proposition that any whales featured propeller strike marks, claiming that the marks they observed were tooth raking marks, resulting from behavior more commonly known to occur among orcas. Several teeth were illegally removed from the animals overnight on 8 December.
Виндара рифі
Виндара рифі – Австралиядағы ең ірі острица рифін қайта жаңарту жобасы және АҚШ-тан тыс ең ірі жоба. "Виндара" атауы риф орналасқан аймақтың Нарунга тіліндегі атауына сілтеме жасайды. Ол Ардроссанның оңтүстігінде, Рогс-Пойнт жанында, шамамен 8-10 метр тереңдікте орналасқан. ), судың ластануы және аурулар. Жобаның 1-кезеңі 2017 жылдың маусым айында аяқталды, ал 2-кезеңдегі жұмыстар, рифке қосымша , 2018 жылдың қыркүйек айында аяқталды. Рифтің негізіне 7 миллионнан астам жас австралиялық жалпақ острицалар орналастырылды. Жергілікті острицалар теңіз биоәртүрлілігін жақсартады: ересек острицалар күніне литрден астам суды сүзіп, қоректік заттарға толы затты бөліп шығарады, ол кішкентай моллюскаларға тамақ болады, ал олар өз кезегінде ірі балықтарға тамақ болады. Осы процестің арқасында острица рифтері басқа жасалма рифтерге қарағанда балық өнімділігін арттыра алады.
Windara Reef is as of lc=yes Australia's largest oyster reef restoration project, and the largest outside of the United States. The name "Windara" refers to the Narungga name for the area where the reef is located. It is situated about south of Ardrossan, near Rogues Point, at a depth of about 8 to 10 metres. ), water pollution and disease. Stage 1 of the project was completed in June 2017, with work on Stage 2, involving the addition of reef over , completed in September 2018. More than 7 million juvenile Australian flat oysters were placed on the reef's foundation. The native oysters improve marine biodiversity: the adults are able to filter in excess of litres of water a day, and excrete a nutrient rich substance which provides food for small shellfish, that in turn are food for larger fish. Through this process, the native oyster reefs can drive greater fish production than other types of artificial reefs.
Туризм
Туризм Ардросан экономикасында маңызды рөл атқарады, қала демалыс күндері Аделаида тұрғындары үшін танымал саяхат орны болып табылады. Жағажайдың тартымды тоңдауға арналған жері болмаса да, балық және көк қабықшалы шағалаларды аулауға танымал орын. Қаланың екі пирсі де суға түсуге қолайлы, оларға оңай кіруге болады және бай теңіз фаунасын тамашалауға мүмкіндік бар.
Tourism plays an increasingly large part in Ardrossan's economy, with the town being a popular destination for Adelaide residents on weekends. While it lacks an attractive swimming beach, it is a popular location to catch fish and blue swimmer crabs, and the new Windara Reef is open to recreational fishers. The town's two jetties are also suitable for scuba diving, with easy entries and plentiful marine life to observe.
Кеме апаттары
"Занони" тарихи кемесі шағын жағалаудан шамамен 24 шақырым қашықтықта орналасқан және бұрын балық аулауға танымал орын болған. Бұл кеме 1867 жылдың 11 ақпанында батып, 116 жылдан кейін 1983 жылдың 17 сәуірінде табылған. "Занони" Австралиядағы 19 ғасырға тән сауда кемелерінің ең жақсы сақталған мысалдарының бірі болып табылады. Дегенмен, 1983 жылдың мамыр айында "Занони" төңірегіндегі белгілі бір радиусты қамтитын қорғалатын аймақ жарияланды. Осыдан кейін, аталған аймақта қайық жүргізу және суға түсу қызметтеріне рұқсат алу талап етіледі.
The historic shipwreck of the Zanoni is located approximately 15 mile (24 km) offshore and used to be a popular fishing location. This ship originally sank on 11 February 1867 and was discovered on 17 April 1983 after 116 years. It is one of the best preserved examples of 19th century merchant sailing vessels in Australia. However, a protected area was declared in May 1983, which included a radius of around the Zanoni. After this, boating and diving activities in the area require a permit.
Острица өсіру
Windara Reef (жоғарыда көрсетілген) экотуризмге де, жаңа "көк экономиканы" дамыту арқылы жұмыс орындарын құруға да мүмкіндік береді. Дегенмен, коммерциялық балық аулау, тікелей тоқтау, сүңгімен балық аулау, сондай-ақ қабылдақтар, устрицалар, теңіз кірпіктері және теңіз балдырлары сияқты жануарлар мен өсімдіктерді алып қоюға тыйым салынған.
Windara Reef (see above) is both a boost to ecotourism and a to jobs, through development of a new "blue economy". However, commercial fishing, anchoring, spearfishing, and the removal of animals and plants such as crabs, oysters, sea urchins, and seaweed from the reef are not allowed.