Кіріспе

Никарагуалық америкалық ұшақ қорғаушы (1943–1970)

Патрисио Хосе Аргуэлло Райан (30 наурыз 1943 – 6 қыркүйек 1970), көбінесе Патрик Аргуэлло деп аталатын, никарагуалық америкалық марксистік-лениндік жауынгер. Ол Сандинисттік ұлттық азаттық фронтының (FSLN) мүшесі болды және 6 қыркүйекте 1970 жылы палестиналық жауынгер Лейла Халедпен бірге El Al 219 рейсін ұрлауға тырысқанымен сәтсіз аяқталды. 219-шы рейс Тель-Авивтен Нью-Йоркке бағытталған халықаралық азаматтық жолаушылар рейсі болатын, ол Амстердамдағы тоқтау орнынан ұшып шыққаннан кейін осы екеуі тарапынан ұрланды. Аргуэлло мен Халед, Палестинаны азат ету халық фронтының (PFLP) ұшақтарды ұрлаудың кең ауқымды сериясының бір бөлігі ретінде әрекет етіп, жолаушылар мен қауіпсіздік күштерінің қарсылығына тап болды, олар пилот Ури Бар-Лев ұшақты тік құлауға жібергеннен кейін оларды басып тастады. Бар-Лев содан кейін Лондонның Хитроу әуежайына шұғыл қонды, онда Аргуэллоға бірнеше рет оқ атылып, кейіннен алған жарақатынан көз жұмды. FSLN партизандық соғысқа оқыту алмасу шартымен PFLP-нің ұшақтарды ұрлауына қолдау көрсетуге келісті.

Ерте өмір

Аргуэлло 1943 жылғы наурыз айында Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында дүниеге келді. Оның әкесі никарагуалық Родольфо Аргуэлло Руис, ал анасы ирланд-американдық азамат Кэтлин Райан болды. Ол үш жасында отбасымен Никарагуаға көшіп келді, Леон, Ла-Пас-Центро және Манагуа қалаларында тұрды. 1956 жылы Никарагуа диктаторы Анастасио Сомоса Гарсия қаза болғаннан кейін, оның қалған ұлдары Луис пен Анастасио ел бойынша қысымды күшейтті. Аргуэллоның отбасы Никарагуаның әулетті адамдарының қатарында елден АҚШ-қа қашып, Лос-Анджелеске қоныстанды. Лос-Анджелесте Аргуэлло Белмонт жоғары мектебінде оқыды. Өскен сайын Сомоза режиміне деген наразылығы күшейді. Латын Америкасының көптеген жастары сияқты, ол Куба революциясына және аргентиналық коммунист революционер Че Гевараға қызығушылық танытты. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін ол студенттік қозғалыстағы көптеген достарының ұрып-сапалануын, тұтқындалуын немесе қаза болуын көрді.

Білім және саяси мансап

Алайда, Аргуэллоның өмірбаянын зерттеу барысында американдық биограф Маршалл Юроу бұл талапты растайтын ешқандай дәлел таппады. 1970 жылдың жазында Аргуэлло және никарагуалық FSLN эмигранттарының шағын тобы палестиналық партизандық қозғалыстың тағы бір тобымен: Палестинаны азат ету халық фронтымен (PFLP) байланысқа шықты. Никарагуалықтар қосымша партизандық оқудан өтуді қалады, ал PFLP бұл талапты Доусон даласындағы ұшақ қадағалау операцияларына FSLN-ның қатысуымен алмастыруға келісті.

Израильдің 219-шы El Al рейсін ұрлау

1970 жылы 6 қыркүйекте Амстердамдағы аялдамада тағы екі палестиналық құттықтас 219-шы рейске отыра алмағанда, Аргуэлло палестиналық жауынгер Лейла Халедпен қалды, ол оны бір апта бұрын танысқаннан кейін тек "Шадиа" деп білген. Олар күйеу-әйел болып көрініп, Гондурас паспортымен ұшаққа отырды – багаждары тексерілгеннен кейін – және эконом-кластың екінші қатарына орналасты. Құпия операцияны бастамас бұрын Халед Аргуэллоға нақты кім екенін айтты, бұл оны таң қалдырды. Олар қаруларын алып, кабинаға барып, кіруді талап етті. Халед те сәттілікке жетпеді; ол гранаталарын көкірекшесіне жасырған, бірақ уақытында жеткізе алмады, нәтижесінде жолаушылар мен күзетшілер оны ұрып-сапалады. Ұшақтағылар Аргуэлло мен Халедті бағындырғанда, Бар Лев Лондонның Хитроу әуежайына шұғыл қонды. Жолаушылар мен әуе маршалдарының сөзіне қарағанда, Аргуэлло осы күрес кезінде төрт рет атылып, кейін жараларынан қайтыс болды; ол Халедпен бірге Хиллингдон ауруханасына жеткізілгенге дейін көз жұмды. Бар Лев жараланған Видерді сақтау туралы алаңдағандықтан, "Эль-Ал" компаниясының Израильге қайту бұйрығын орындамады. 1970-ші жылдардың соңында Сан-Францискодағы шағын баспа өзін Патрик Аргуэлло Баспасы / Халық Ақпараттық Желісі деп атады. Ол ең алдымен "Қалалық партизанның қысқаша нұсқаулығы" және "Қызыл Армия фракциясы" кітаптарын жариялағанымен танымал болды. Американдық билік баспа редакторын басқа да қылмыстар бойынша тұтқындады, содан кейін компания таратылды. 1983 жылы Никарагуа революциясынан кейін Сандинисттік Ұлттық Азаттық фронты Аргуэллоның құрметіне Момотомбодағы геотермальдық электр станциясын оның атымен атады. Бірақ, АҚШ-қа қарсы 11 қыркүйектегі шабуылдан кейін Арнольдо Алеманның Никарагуа үкіметі станцияның атын алып тастады, террористті құрметтеудің дұрыс емес екенін мәлімдеді. 1990-шы жылдардағы британдық-неміс музыкалық тобы Баадер-Майнхоф "Ramirez-ді өлтір" деген ән жазды, онда мына сөздер бар: "Патрик Аргуэлло, Лейла Халед / ұшақтың соңына жоғалып кетті / ол бауырлардың бірі емес / жақсы күндер, жаман күндер / бәрі бірдей / Ramirez el pirata-ны өлтір"; баспагер Люк Хейнс альбом үшін псевдоним қолданды.

Дәйексөздер

Палестиналық белсенді Лейла Халед ұшырудан кейін Аргуэлло туралы жиі айтып, былай деді: "Тарихпен кездесуіміз жақындады: барлық жоспарларды іске асыру керек еді; тарихты жазу біздің қолымызда еді; Патрик Аргуэлло оны қанмен жазуға тағайындалған, ал мен осындай құрметке ие болмадым". Палестиналық жазушы Гассан Канафани кейіннен Аргуэлло туралы былай деді: "Шейіт Патрик Аргуэлло – әділ іс пен оны жетістіру үшін күрестің символы, шегі жоқ күрес. Ол – қысымға ұшыраған және кемтар халықтың символы, Оум Саад және Ливанның барлық аймақтарынан келген лагерь тұрғындары сияқты көптеген адамдар оның жаназасына қатысты".