Кіріспе

Алғашқы немесе бірінші материя – алхимиядағы түсінік, Prima Materia джаз тобы. Алхимия мен философияда prima materia, materia prima немесе бірінші материя (философиялық тұрғыдан қарасаңыз: Prime Matter), алхимиялық magnum opus және философ тасын жасау үшін қажетті кең таралған бастапқы материал. Ол – хаос, квинтэссенция немесе эфирге ұқсас, барлық материяның бастапқы пішінсіз негізі. Эзотерикалық алхимиктер prima materia-ны теңеу арқылы сипаттайды және оны anima mundi сияқты ұғымдармен салыстырады.

Тарих

Prima materia ұғымы кейде Аристотельге жатқызылады. Бұл идеяның бастауларын Анаксагор философиясында табуға болады, ол хаосқа қатысты nous-ты сипаттаған. Эмпедоклдың космогониясы да маңызды. Алхимия грек философиясының негізінде Греко-Рим Египетінде дамығанда, prima materia ұғымын өзінің негізгі қағидасы ретінде қабылдады. Мэри Энн Этвуд Альхимияның түпкілікті теориясындағы prima materia рөлін сипаттау үшін Арнальдус де Вилла Новаға тиесілі деп саналатын сөздерді пайдаланады: "Табиғатта белгілі бір таза зат бар, ол өнер арқылы ашылып, жетілдірілгенде, өзімен жанасқан барлық жетілмеген денелерді өзгертеді". Prima materia сипаттамалары тарих барысында өзгергенімен, бұл ұғым алхимиялық ой-сананың орталық бөлігі болып қала берді.

Қасиеттері

Алхимиялық авторлар Prima materia-ның әмбебап табиғатын сипаттау үшін теңеулерді пайдаланды. Артур Эдвард Уэйттің айтуынша, барлық алхимиялық жазушылар оның "шынайы атын" жасырған. Prima materia-ның элементар нәрселердің барлық қасиеттері мен сипаттамалары болғандықтан, оған түрлі-түрлі заттардың аттары берілген. Осыған ұқсас мәліметтер Theatrum Chemicum еңбегінде де кездеседі: Хайл, бастапқы от, Протей, Жарық және Меркурий сияқты салыстырулар жасалған. Мартин Руланд кіші 1612 жылғы алхимиялық сөздігінде Prima materia үшін елуден астам синоним тізімдейді. Оның мәтінінде атаулар мен салыстырулардың негіздемелері келтірілген. Ол қайталап былай дейді: "Философтар Құдайдың жаратылысына, әсіресе оның күші мен құпиясына зор қызығушылық танытып, оған көптеген аттар берді және барлық мүмкін сипаттамаларды қолданды, себебі оны жеткілікті мақтаудың жолын таба алмады". Уэйт тағы сексен төрт атауды тізімдейді.