Кіріспе

Неміс ғалымы және философы (1788–1869)

Карл Людвиг Фрайхерр фон Рейхенбах (12 ақпан 1788 – 19 қаңтар 1869), Карл Рейхенбах ретінде танымал, неміс химигі, геологы, металлургы, табиғатты зерттеуші, өнеркәсіпші және философ, Пруссия ғылым академиясының мүшесі болған. Ол эупион, балауыз парафин, питтакал (алғашқы синтетикалық бояу) және фенол (антисептик) сияқты, көмірден алынған, экономикалық маңызы бар бірнеше химиялық өнімдерді ашқанымен әйгілі. Соңғы жылдарында ол электр, магнетизм және жылуды біріктіретін, барлық тірі организмдерден шығатын, Одикалық күш деп атаған, дәлелденбеген энергия саласын зерттеуге арнады.

Өмір

Рейхенбах Тюбинген университетінде білім алып, философия докторы дәрежесін алды. 16 жасында Оңтүстік теңіз аралдарының бірінде жаңа неміс мемлекетін құру туралы ойға келді және бес жыл бойы осы жобаға өзін толық арнады. Соңынан ғылымды өнеркәсіпке қолдануға қызығушылық танытып, Франция мен Германиядағы өндіріс және металлургиялық кәсіпорындарына сапар шекті, содан кейін Оңтүстік Германияның Қара Орман аймағындағы Виллинген және Хаусах қалаларында, ал кейін Баденде өзінің құйма зауыттарымен бірінші заманауи металлургиялық компанияны құрды.

Ғылыми еңбектері

Рейхенбах көптеген салаларда түпнұсқа ғылыми зерттеулер жүргізді. Австрияда жарық көрген алғашқы геологиялық монография – оның «Geologische Mitteilungen aus Mähren» (Вена, 1834) еңбегі болды.

Одикалық күш

1839 жылы фон Райхенбах өнеркәсібінен зейнеткерлікке шығып, адамның жүйке жүйесі патологиясын зерттеуге кірісті. Ол неврастения, ұйқыда жүру, истерия және фобияны зерттеді, сондай-ақ бұл жағдайларға айдың әсер ететіні туралы хабарларды растады. Көптеген науқастармен әңгімелескеннен кейін, ол көптеген себептер мен емдеулерді жоққа шығарды, бірақ мұндай ауруларға сезімталдық қабілеті жоғары адамдардың көбірек бейім екенін түйіндеді. Ол оларды "сезімталдар" деп атады. Франц Антон Месмердің еңбектеріне сүйене отырып, ол бұл жағдайға қоршаған ортаның электромагнетизмінің әсер етуі мүмкін деген гипотезаны ұсынды, бірақ ақырында оның зерттеулері оны магнетизммен байланысты, жаңа, өлшеуге келмейтін күшті ұсынуға әкелді. Ол бұл күштің көптеген заттардан шығатынын, барлық тірі нәрсені байланыстыратын және олардың арасындағы "өмір принципін" құрайтынын ойлады. Осы тіршілік көрінісіне ол Одық күш деген ат берді.