Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жюль Дассеннің 1947 жылғы фильмі.
1947 film by Jules Dassin
"Жәндік күш" (немесе Zelle R 17) – Жюль Дассеннің режиссерлік жұмысымен, Ричард Брукс жазған сценарий негізінде және Уильям Х. Дэниелстің операторлық шеберлігімен түсірілген 1947 жылғы американдық қылмыстық фильм-нуар. Басты рөлдерді Берт Ланкастер, Хьюм Кронин, Чарльз Бикфорд және Ивон Де Карло сомдады. Бұл фильм Дассеннің соғыстан кейінгі кезеңде түсірген нуар жанрындағы бірнеше фильмнің арасындағысы. Басқалары – "Қарақшылар тас жолы", "Түн және қала" және "Жылаңаш қала".
Brute Force (aka Zelle R 17) is a 1947 American crime film noir directed by Jules Dassin, from a screenplay by Richard Brooks with cinematography by William H. Daniels. It stars Burt Lancaster, Hume Cronyn, Charles Bickford and Yvonne De Carlo. This was among several noir films made by Dassin during the postwar period. The others were Thieves' Highway, Night and the City and The Naked City.
Сюжет
Бір қараңғы, жаңбырлы таңертең Вестгейт түрмесінде тұтқындар кішкентай камераға тығылып, Джо Коллинстің жалғыздық камерасынан оралуын терезеден бақылап отырды. Джо ашуланып, қашу туралы айтады. Қамауға алынған түрме бастығы тәртіпті жақсартуға қысымға ұшырайды. Оның күзетшісі, капитан. Мэнси - тұтқындарды бір-бірін алдап, жазалау үшін қиындық туғызуға түрткі болатын садист. Көп жағдайда мас болған түрме дәрігері түрмедегі оқ баррелі сақ болмаса жарылып кететінін ескертеді. Ол Мунсидің ұстанымын айыптайды және қоғам мен үкімет қызметкерлерінің оңалту қажеттілігін түсінбейтіндігіне шағымданады. Джоның адвокаты келіп, Джоға әйелі Рут, егер Джо онымен бірге болмаса, қатерлі ісіктен операция жасатуға дайын емес екенін айтады. Ол өз қасындағы Уилсонға кек алады, ол Мунсидің үгіт-насихаттары бойынша Джоға қару орнатқан, ол оны жалғыздықта қалдырды. Джо Вильсонға түрмедегі машина жасау цехында өлім жазасын ұйымдастырды, бірақ ол кісі өлтіру кезінде дәрігермен кеңседе сөйлесіп, өзіне алиби береді. Джо басқа тұтқынға, Галлахерге, қашып кетуіне көмектесуге қысым жасайды, бірақ Галлахердің түрме газетінде жақсы жұмысы бар және Мунси оған тез арада шарт бойынша босатылуын уәде етті. Мэнси тұтқынның өзін-өзі өлтіруіне түрткі болады, бұл жоғары билік органдарына тұтқынның барлық артықшылықтарын алып тастауға және шарт бойынша сот отырыстарын тоқтатуға мүмкіндік береді. Галлахер сатқындыққа ұшырап, Джоның қашу жоспарына қосылуға шешім қабылдайды. Джо мен Галлахер күзет мұнарасына шабуыл жасауды жоспарлайды, онда олар түрмеге кіруді бақылайтын көпірді түсіретін рычагқа кіре алады. Қашу жоспары қалыптасып жатқанда R17 камерасындағы әрбір тұтқын өз оқиғасын айтып береді. Әр жағдайда әйелге деген махаббаттары оларды заңмен қақтығысуға әкеп соқты. Мэнси қашу жоспарының егжей-тегжейін R17 камерасындағы ер адамдардың бірі "Freshman" Stack хабаршысынан біледі, ал үзіліс жаман болады. Әдетте тыныш болған түрме ауласы қатыгездікке айналып, қанды тәртіпсіздікке ұшырайды, Мэнси, Галлахер және R17 камерасындағы қалған тұтқындар, оның ішінде Джо да қаза табады. Дәрігер төртінші қабырғаны бұзып, олардың барлығын тұтқындаған жүйеден қашып шығудың ауырсынуын, пайдасыздығын және мүмкін еместігін түсіндіреді.
On a dark, rainy morning at Westgate Prison, prisoners crammed into a small cell to watch through the window as Joe Collins returns from his term in solitary confinement. Joe is angry and talks about escape. The beleaguered warden is under pressure to improve discipline. His chief of security, Capt. Munsey, is a sadist who manipulates prisoners to inform on one another and create trouble so he can inflict punishment. The often drunk prison doctor warns that the prison is a powder keg and will explode if they are not careful. He denounces Munsey's approach and complains that the public and government officials fail to understand the need for rehabilitation. Joe's attorney visits and tells Joe his wife Ruth is not willing to have an operation for cancer unless Joe can be there with her. He takes his revenge on fellow inmate Wilson, who at Munsey's instigation had planted a weapon on Joe that earned him a stay in solitary. Joe has organized a fatal attack on Wilson in the prison machine shop but provides himself with an alibi by talking with the doctor in his office while the murder occurs. Joe presses another inmate, Gallagher, to help him escape but Gallagher has a good job at the prison newspaper and Munsey has promised him parole soon. Munsey then instigates a prisoner's suicide, giving higher authorities the opportunity to revoke all prisoner privileges and cancel parole hearings. Gallagher feels betrayed and decides to join Joe's escape plan. Joe and Gallagher plan an assault on the guard tower where they can get access to the lever that lowers a bridge that controls access to the prison. While the escape plan is taking shape, each of the inmates in cell R17 tells their story, and in every case, their love for a woman is what landed them in trouble with the law. Munsey learns the details of the escape plan from an informer, "Freshman" Stack, one of the men in cell R17, and the break goes badly. The normally subdued prison yard turns into a violent and bloody riot, killing Munsey, Gallagher, and the remainder of the inmates in cell R17, including Joe. The doctor breaks the fourth wall by commenting on the pain, futility and impossibility of escaping the system that imprisons all of them.
Өндіріс жазбалары
Осы аяусыз, қаһарлы зорлық-зомбылықтың тікелей себебі соңғы кездегі "Алькатрас шайқасы" (1946 жылдың 2-4 мамыры) болды, онда тұтқындар сәтсіз қашқаннан кейін қарсылық көрсетіп, екі күн бойы үмітсіз күресті. Фильмде көптеген қатыгез сахналар бар, оның ішінде баспа машинасының астында тұтқынды қағып өлтіру және Вагнердің «Таннхойзер» увертюрасының қосылуымен креслоға байланған тұтқынды қинау. Фильм жазушысы Эдди Мюллер: «Брут Форс» фильмінің кульминациялық бөлімінде кинотеатрларда бұрын-соңды көрілмеген қорқынышты зорлық-зомбылық көрсетілді», - деп жазды.
The direct inspiration for the unremitting desperate violence was the recent "Battle of Alcatraz" (May 2–4, 1946) in which prisoners fought a hopeless two day battle rather than surrender in the aftermath of a failed escape attempt. The film has a number of brutal scenes including the crushing of a stool pigeon prisoner under a stamping machine and the beating of a prisoner bound to a chair by straps to the accompaniment of Wagner's Tannhäuser overture. Film writer Eddie Muller wrote that "the climax of Brute Force displayed the most harrowing violence ever seen in movie theaters."
Босату кезінде
Variety журналының қызметкерлері фильмге оң баға беріп, "Түрмедегі өмір мен түрмедегі әдістерге терең үңіліп, Brute Force – бандиттік мелодрама, әлеуметтанулық зерттеу және сезімталдық араласымының тартымды қоспасы. S. A. элементтері сенімді де шынайы, шектен шықпайды, бірақ әрқашан femme fatale-ге назар аударады. Сөйтіп, Ивон Де Карло, Энн Блайт, Элла Рейнс және Анита Колби – "сыртта" қалған, өздерінің құрлықтары, айлалары немесе сүйкімділіктері арқасында ер адамдарының "ішінде" болуына себеп болған әйелдер. Ричард Брукстің өткір, тікенді диалогы түрмедегі өмір аясында әр кейіпкердің жарқын бейнесін жасайды. Бикфорд – ақылды әрі шыдамды түрме газетінің редакторы, оның сенімді адамы (Левин) газетке "материалдар" алуда еркіндікке ие. Кронин – өзінің құпия хабаршылар жүйесі мен қатыгездік әдістерімен мақтансақ, қатыгез, зор капитан рөлін ұштады. Фильм сыншысы Босли Кроутер: "Біз түрмелер мен тұтқындар туралы толыққанды білімге ие болмағандықтан, американдық орташа сотталған осылайша қатыгездікке ұшырайтынын білмейміз. Бірақ, осы "үлкен үйдің" мелодрамасына сүйенсек, біздің түрмелерде отырған кедей жігіттерге аяусыздықпен, қасіретпен қаралады, ал олардың күзетшілері әлсіз немесе жабайы. Brute Force атауына адал – тіпті заң мен тәртіпті өз қолына алуға дейін. Моральдық сабақ: түрмеге бармаңыз, онда сіз мұндай жаман билікпен кездесесіз. Ал дәрігеріңіз ренішпен: "Ешкім де қашып құтыла алмайды" дейді."
The staff at Variety magazine gave the film a positive review, writing, "A closeup on prison life and prison methods, Brute Force is a showmanly mixture of gangster melodramatics, sociological exposition, and sex The s. a. elements are plausible and realistic, well within the bounds, but always pointing up the femme fatale. Thus Yvonne De Carlo, Ann Blyth, Ella Raines and Anita Colby are the women on the 'outside' whose machinations, wiles or charms accounted for their men being on the 'inside' Bristling, biting dialog by Richard Brooks paints broad cameos as each character takes shape under existing prison life. Bickford is the wise and patient prison paper editor whose trusty (Levene), has greater freedom in getting 'stories' for the sheet. Cronyn is diligently hateful as the arrogant, brutal captain, with his system of stoolpigeons and bludgeoning methods." Film critic Bosley Crowther wrote, "Not having intimate knowledge of prisons or prisoners, we wouldn't know whether the average American convict is so cruelly victimized as are the principal prison inmates in Brute Force, which came to Loew's Criterion yesterday. But to judge by this 'big house' melodrama, the poor chaps who languish in our jails are miserably and viciously mistreated and their jailers are either weaklings or brutes Brute Force is faithful to its title—even to taking law and order into its own hands. The moral is: don't go to prison; you meet such vile authorities there. And, as the doctor observes sadly, 'Nobody ever escapes.'"
2004 жылы
Жақында сыншы Дэннис Шварц былай деп жазды: "Жюль Дассен (Рифифи және Жалаңаш қала) түрме жағдайларына байланысты осы қатал, бірақ қазіргі заманға сай келмейтін қылмыс драмасын түсірген. Басты идея – түрме жүйесі қоғамның құндылықтарын көрсетеді, ал Дассен қоғамды осы жүйенің қатыгездігі мен сезімталдықтан мүлдем шетте болуына, сондай-ақ түзету мүмкіндігін бермеуіне айыптайды."
More recently, critic Dennis Schwartz wrote, "Jules Dassin (Rififi and Naked City) directs this hard hitting but outdated crime drama concerned about prison conditions The point hammered home is that the prison system reflects the values of society, as Dassin castigates society for creating and then turning a blind eye toward the brutality and insensitivity of a prison system that offers no chance for rehabilitation."